SAADET ERCİYAS – İzmir Büyükşehir Belediyesi Kent Kitaplığı, ilk baskısı 2023 yılında yapılan Halid Ziya Uşaklıgil’in ünlü “İzmir Hikayeleri” kitabının ardından kentin tanığı gazetecilerin yazılarına yer veren “İzmirli Anılar” ve “İzmir Hatıraları” kitaplarını yayımladı. Adeta bir üçleme olarak yayımlanan kitaplar İzmir’in 19. ve 20. yüzyıldaki günlük yaşamına, kültür ve edebiyat ortamına, kent ekonomisine, basın tarihine, siyasi gündemine yer vermesi açısından son derece değerli bilgiler içeriyor.
2025 yılında İzmir Kent Kitaplığı-İzmir Kültür AŞ tarafından yayımlanan “İzmir Hatıraları-Eski İzmir’in Elli Yıllık Ahvali” adını taşıyan eser Aydın Vilayeti’nin son mektupçularından İzmir milletvekili, şair ve gazeteci Mustafa Kamil Dursun’un Anadolu ve Ticaret gazetelerinde yayımlanan anılarından oluşuyor. Kitap Prof. Dr. Faruk Huyugüzel ve Dr. Ünal Şenel tarafından yayına hazırlanmış. Vilayet’in evrak kaleminde farklı kademelerde görev almış ve uzun süre mektupçuluk yapmış Mustafa Kamil Dursun’un anılarında İzmir ve Ege Bölgesi’nin idari, siyasi, toplumsal, fikri ve edebi tarihine ilişkin ayrıntılı bilgiler var.
Mustafa Kamil Dursun’un anıları
Dursun’un kitabında Helvacızade Emin ve Dellalbaşızade Ragıp’tan Cumhuriyet döneminde Dr. Behçet Uz’un zamanına kadar belediye başkanlığı yapan kent yöneticilerinin hizmetlerine de yer verilmiş. Kurtuluş Savaşı döneminde İzmir’de yaşananlar, İzmir Enternasyonal Fuarı ve Kültürpark’ın kuruluşu, İzmir’deki toplumsal grupların yaşayışları, gelenek görenekleri, Ramazan eğlenceleri, İzmir’in edebiyat ve kültür yaşamı gibi ayrıntılar Mustafa Kamil Dursun’un döneminin tanığı olarak aktardığı konular olmuş. Kitap yayına hazırlanırken, Osmanlı Devleti’nin resmi yazışma diline yakın bir dille kaleme alınmış anıların dilinde sadeleştirmeye gidilmiş.
İzmir’in eski ailelerinden Postacıoğlu ailesinin üyesi, İzmir’de doğup büyüyen şair, gazeteci Mustafa Kamil Dursun’un anıları kentin bir kısmı unutulmuş tarihine ışık tutan, araştırmacılar için kaynak oluşturacak bir eser. Kitapta 1878-1951 yılları arasında yaşamış Dursun’un idari ve siyasi çalışmalarının yanı sıra şiirlerinden örnekler de verilmiş.
Gazeteci Hüseyin Rifat’ın anıları
İzmir Kent Kitaplığı İzelman AŞ tarafından yayımlanan eser “İzmirli Anılar” ise, İzmir’de doğup büyümüş, şair ve gazeteci Hüseyin Rifat Işıl’ın imzasını taşıyor. Kitap, yazar Erkan Serçe tarafından yayına hazırlanmış. Genç yaşında Hizmet Gazetesi’nde çalışmaya başlamış, gazetenin son sahibi olmayı başarmış bir gazeteci olan Işıl, kentin kültür ve sanat yaşamının önemli isimlerinden biri.
İzmir Rüştiyesi’nin ardından İstanbul’da Darülfünun Eczacılık Bölümü’nü bitiren Hüseyin Rifat Işıl, 1906 yılında İzmir’in ünlü eczanesi Şifa Eczanesi’ni açmış. Daha sonra eczaneyi devredip siyasi mizah gazetesi Kokorok’u çıkarmış, İlham, Deccal ve Dellal dergilerini yayımlamış.
Şiirleri Lemi Atlı, Isak Varon, Sadettin Arel gibi sanatkarlarca bestelenen Hüseyin Rifat Işıl, Ömer Hayyam’ın şiirlerini dilimize en iyi aktaran çevirmen olarak da tanınmış. İzmir’de şair Eşref’le tanışan onun hicivlerinden etkilenen Işıl, yazdığı şiirlerde şairi örnek almış. Hicivleriyle dikkat çeken, Yanık Yurt, Vatan gibi dönemin önemli pek çok gazetesinde makaleleri, dizi yazıları yayımlanan Hüseyin Rifat Işıl, İzmir’in kültür ve edebiyat yaşamına dair önemli isimleri kayda geçirmiş.
Yazar Erkan Serçe, “İzmirli Anılar” kitabının Hüseyin Rifat Işıl’ın Hizmet ve Anadolu’da yayımlanan anıları ile Şair Eşref ile ilgili 1944-45’te Vakit Gazetesi’nde yayımlanan anılarının bir araya getirilmesiyle oluşturulduğunu anlatıyor. 1878-1954 yıllarında yaşamış Hüseyin Rifat’ın yaşamından kesitlerin de yer aldığı kitap “Benim Gözümden Hizmet’in Tarihi”, “İzmir’in Eski Meşhur simaları”, “İstanbul Mektubu Neyzen Tevfik’le Karşı Karşıya”, “Eşref ve Hayatı: Hatıralara Girmeden Önce” bölümlerinden oluşuyor.