Hane Halkı Bütçe Araştırmasının 2012 yılında elde edilen sonuçlarına göre; Türkiye genelinde hane halklarının tüketim amaçlı yaptığı harcamalar içinde en yüksek payı yüzde 25,8 oranıyla konut ve kira harcamaları aldı. Harcamaların yüzde 19,6sı gıda ve alkolsüz içeceklerden oluştu. Türkiye genelinde yapılan harcamalar içinde sağlık harcamalarına yüzde 1,8 ve eğitim hizmetleri harcamalarına ise yüzde 2,3 oranında pay ayrıldı.
Hane halkı başına aylık ortalama tüketim harcaması değeri 2011 yılında 2 bin 120 TL iken 2012 yılında 2 bin 366 TL olarak tahmin edildi. 2012 yılında kentsel yerlerde 2 bin 642 TL olan hane halkı başına aylık ortalama harcama değeri, kırsal yerlerde 1741 TL olarak hesaplandı.
Araştırmanın 2011 ve 2012 yılı sonuçları karşılaştırıldığında; 2011 yılında yüzde 20,7 olan gıda harcaması payı 2012de yüzde 19,6 olarak gerçekleşti. Alkollü içecek, sigara ve tütün harcaması payı yüzde 4,1den yüzde 4,2ye, giyim ve ayakkabı harcamalarının yüzde 5,2den yüzde 5,4e, ev eşyası harcaması payının yüzde 6,4den yüzde 6,7ye, kültür ve eğlence harcamaları payının yüzde 2,7den yüzde 3,2ye, eğitim hizmetleri harcamalarının yüzde 2den yüzde 2,3e, otel, lokanta ve pastane harcamalarının yüzde 5,7den yüzde 5,8e yükseldi. Sağlık harcaması payının yüzde 1,9dan yüzde 1,8e, haberleşme harcaması payının yüzde 4den yüzde 3,9a ve çeşitli mal ve hizmet harcamaları payının ise yüzde 4,3den yüzde 4,2ye düştüğü; konut ve kira harcamaları payı (yüzde 25,8) ile ulaştırma harcamaları payının (yüzde 17,2) ise değişmediği gözlendi.
Gelire göre sıralı yüzde 20lik gruplar itibariyle tüketim harcamalarının dağılımına bakıldığında; birinci yüzde 20lik grupta (en düşük gelir grubu) yer alan hane halklarının gıda harcamasına ayırdıkları pay yüzde 29 iken, beşinci yüzde 20lik gruptaki (en yüksek gelir grubu) hane halklarının gıda harcamalarına ayırdığı payın yüzde 14,4 olduğu görüldü. Eğitim hizmetleri harcamalarının oranı ise birinci yüzde 20lik grup için yüzde 0,6 seviyesindeyken beşinci yüzde 20lik grup için yüzde 4,1 oldu.
Toplam gıda ve alkolsüz içecekler harcamasının yüzde 12,9u gelire göre sıralı birinci yüzde 20lik grupta yer alan hane halkları, yüzde 27,7si ise beşinci yüzde 20lik grupta yer alan hane halkları tarafından yapıldı. Konuta yapılan harcamaların yüzde 11,3ü birinci yüzde 20lik grupta yer alan hane halklarına ait iken yüzde 31,8i beşinci yüzde 20lik gruptaki hanelerde oluştu. Toplam eğitim hizmetleri harcamalarında ise birinci yüzde 20lik grubun payı yüzde 2,3 iken beşinci yüzde 20lik grubun payı yüzde 66,8 oldu. Ulaştırma için yapılan harcamaların sadece yüzde 4,6sı birinci yüzde 20lik grupta yer alan hane halklarına ait iken yüzde 48i beşinci yüzde 20lik grup tarafından yapıldı.
Temel gelir kaynağı maaş, ücret, yevmiye geliri olan hane halkları gıda harcamalarına yüzde 17,9 oranında pay ayırırken, temel gelir kaynağı emeklilik geliri olan hane halklarının harcamalarının yüzde 24,4ü gıda harcamalarından oluştu. Konutla ilgili harcamalara ayrılan payın en yüksek olduğu hane halkları yüzde 35 oranı ile temel gelir kaynağı diğer karşılıksız transfer geliri olan haneler iken yüzde 23,3 oranı ile en düşük payı ayıran hanelerin ise temel gelir kaynağı müteşebbis geliri olan hane halkları olduğu görüldü. Temel gelir kaynağı emeklilik geliri olan haneler eğitime yüzde 1 oranında pay ayırırken temel gelir kaynağı gayrimenkul ve menkul kıymet geliri olan hanelerin eğitim harcamaları oranı yüzde 6,4 oldu.
Bir yanıt bırakın
Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız.