{"id":64314,"date":"2013-07-24T00:00:00","date_gmt":"2013-07-24T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/?p=64314"},"modified":"2013-07-24T00:00:00","modified_gmt":"2013-07-24T00:00:00","slug":"demokrasi-kulturu-10","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/2013\/07\/24\/demokrasi-kulturu-10\/","title":{"rendered":"Demokrasi k\u00fclt\u00fcr\u00fc – 10"},"content":{"rendered":"Bir toplumsal paradigmadan \u00f6rne\u011fin despotluktan, demokrasi gibi hem \u00f6z hem de t\u00f6z bak\u0131m\u0131ndan radikal bir \u015fekilde farkl\u0131 olan ba\u015fka bir paradigmaya ge\u00e7i\u015f zihinsel d\u00fczeyde pek \u00e7ok sorundan kurtulmay\u0131 da zorunlu k\u0131lmaktad\u0131r. Demokrasiler a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak ak\u0131lc\u0131 d\u00fczenler olup, ak\u0131lc\u0131 bir e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim s\u00fcrecinden ge\u00e7mi\u015f yurtta\u015flar\u0131n benimseyip, kabul etmeyece\u011fi uygulamalara ba\u015fvurmay\u0131 gereksiz bulurlar. Buna kar\u015f\u0131n hen\u00fcz demokratik standartlar\u0131n\u0131 y\u00fckseltememi\u015f \u00fclkelerde \u00f6rne\u011fin, hukuk, demokratik yetkiler ad\u0131 alt\u0131nda kimi zaman ak\u0131lc\u0131 de\u011fil keyfi bir \u015fekilde yorumlanarak yurtta\u015f haklar\u0131 ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri konusunda yasaklar konulabilir, k\u0131s\u0131tlamalar getirilebilir. Bu durumda yasa koyucunun yurtta\u015flardan itiraz yollu gelebilecek b\u00fct\u00fcn sorulara ak\u0131lc\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceye boyun e\u011fen yan\u0131tlar vermesi beklenir.\r
\r
\u00d6rne\u011fin, bir \u00fclkede belli mekanlar\u0131n (ibadethane, okul vs) yak\u0131n\u0131na ancak belli bir mesafeden ba\u015flayarak ve belli saat aral\u0131klar\u0131nda yaln\u0131zca alkol sat\u0131lmamas\u0131, i\u00e7irilmemesi gibi bir d\u00fczenleme yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda yurtta\u015f yasa koyucuya alkolden \u00e7ok daha zehirli ve uyu\u015fturucu \u00f6zellikler ta\u015f\u0131yan sigara, de\u011fi\u015fik uyu\u015fturucu madde ve hap sat\u0131\u015flar\u0131n\u0131n yasak olmad\u0131\u011f\u0131, fuhu\u015f yap\u0131labilece\u011fi gibi sonu\u00e7lar \u00e7\u0131kar\u0131p \u00e7\u0131karamayaca\u011f\u0131n\u0131 sorabilir. Yurtta\u015f ayr\u0131ca hemen caminin, okulun yan\u0131 ba\u015f\u0131ndaki binalarda oturan insanlar\u0131n i\u00e7ki, sigara, uyu\u015fturucu madde, hap kullan\u0131m\u0131n\u0131n ve evlerinde ya da otellerde d\u00fczenli me\u015fru ya da gayr\u0131 me\u015fru cinsel ili\u015fkide bulunmas\u0131n\u0131n cami ya da okulla nas\u0131l ili\u015fkilendirildi\u011fini ve bunun nas\u0131l engellenebilece\u011fini sorup, \u00f6\u011frenmek isteyebilir. Yurtta\u015f\u0131n cami avlusuna yan\u0131k sigara ya da cebinde sigara paketiyle giren bir ki\u015fiyle ayn\u0131 yere elinde alkol kadehi ya da i\u00e7ki \u015fi\u015fesiyle giren ki\u015fi aras\u0131nda ne fark oldu\u011funu sorup, \u00f6\u011frenme hakk\u0131 da vard\u0131r. Ayr\u0131ca yurtta\u015f \u00f6rne\u011fin, Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu gibi bir ge\u00e7mi\u015fe sahip bir \u00fclkede 13. Y\u00fczy\u0131l’dan itibaren hi\u00e7bir beyin, sultan\u0131n, padi\u015fah\u0131n i\u00e7ilmesini engelleyemedi\u011fi alkol (daha sonra da kahve, t\u00fct\u00fcn vs) i\u00e7iminin az \u00e7ok demokratik bir \u00fclke ve toplumda nas\u0131l engellenebilece\u011fini \u00f6\u011frenmek isteyebilir. Yine yurtta\u015f resmi bir kurum olan Devlet \u0130statistik Enstit\u00fcs\u00fc taraf\u0131ndan yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalara g\u00f6re 82 ilin tamam\u0131nda yurtta\u015f\u0131n her ay alkole gelirinden belli bir pay ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bir \u00fclkede alkol sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n cami, okul vb mekanlarla de\u011fil toplum sa\u011fl\u0131\u011f\u0131yla ilgili bir uygulama oldu\u011funu ve anar\u015fik bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm arz eden bu durumun d\u00fczenlenmesinden s\u00f6z edilmesinin daha do\u011fru olup olmayaca\u011f\u0131n\u0131 sorup \u00f6\u011frenmek de isteyebilir. \r
\r
Buna kar\u015f\u0131n ak\u0131lc\u0131, bilin\u00e7li yurtta\u015f Avustralya ve ABD\u0092de oldu\u011fu gibi alkol\u00fcn her yerde de\u011fil ruhsat alm\u0131\u015f belli yerlerde belli bir ya\u015f \u00fcst\u00fcndeki insanlara kimlik g\u00f6sterme ko\u015fuluyla sat\u0131lmas\u0131na ve b\u00fcy\u00fck semtlerde n\u00f6bet\u00e7i eczane gibi gecenin belli bir saatine kadar yaln\u0131zca bu d\u00fckkanlarda i\u00e7ki sat\u0131\u015f\u0131na m\u00fcsaade edilmesini anlayabilir. S\u0131k\u0131 bir denetimle bu alanda d\u00fczen ve disiplinin sa\u011flanabilece\u011fine inanabilir. Ancak konunun yaln\u0131zca alkolle s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karak sigara sat\u0131\u015f\u0131 ve i\u00e7iminin de s\u0131k\u0131 bir \u015fekilde denetlenmesini talep edebilir. Alkoll\u00fc ara\u00e7 s\u00fcrmeye ili\u015fkin cezalar\u0131n a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 onaylayabilir. Demokrasi yaln\u0131zca yasa koymayla s\u0131n\u0131rl\u0131 bir rejim de\u011fildir, ayn\u0131 zamanda koyulan demokratik yasalar\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131 \u00e7ok s\u0131k\u0131 bir \u015fekilde denetler. \r
\r
Bu konularda daha pek \u00e7ok soru sorabilmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fe g\u00f6re demokratik standartlar\u0131n y\u00fckselmesi zihniyet de\u011fi\u015fikli\u011fini zorunlu k\u0131lmaktad\u0131r. Yukar\u0131da yurtta\u015f\/vatanda\u015ftan gelebilecek sorular ortada bir zihniyet sorunu oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Yasa koyucu yukar\u0131da sorulan sorular\u0131n hemen hi\u00e7birine ak\u0131lc\u0131 bir d\u00fc\u015f\u00fcnceye uygun yan\u0131tlar veremeyecek, dolay\u0131s\u0131yla yan\u0131t vermemeyi ye\u011fleyebilecektir. Ancak do\u011fru \u00e7\u00f6z\u00fcm bu mudur? \r
Bu durumda ak\u0131lc\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceye uygun do\u011fru yan\u0131tlar \u00fcretemeyen bir yasa koyucunun koydu\u011fu yasalar etkili olabilir mi? Bu yasalara uymay\u0131 yads\u0131yan vatanda\u015f yasa koyucu taraf\u0131ndan denetlendi\u011finde ikiy\u00fczl\u00fc bir tav\u0131r tak\u0131narak denetleyenleri aldatmaya kalk\u0131\u015f\u0131rsa onu su\u00e7lamak ne kadar do\u011fru bir yakla\u015f\u0131m olur? Ger\u00e7eklere uymayan, ak\u0131lc\u0131l\u0131ktan uzak dayatmac\u0131 bir tavra belli bir yasal \u00e7er\u00e7evede ancak onu aldatmaya y\u00f6nelik bir tav\u0131rla kar\u015f\u0131l\u0131k verilebilir. Burada vatanda\u015f\u0131n tavr\u0131n\u0131n yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 yasa koyucunun ak\u0131lc\u0131 de\u011fil duygusal bir \u015fekilde davranmas\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r. Ak\u0131lc\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce ibadethane, okul gibi mekanlar\u0131n i\u00e7inde, d\u0131\u015f\u0131nda, yak\u0131n\u0131nda i\u00e7ki, sigara sat\u0131\u015f\u0131, i\u00e7iminin yan\u0131 s\u0131ra pek \u00e7ok etik, ahlaki olmayan olay olabilece\u011fini kabul eder. Bu durumda vatanda\u015f\u0131n\u0131 ahlaken iyi yeti\u015ftirdi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnen bir toplum ilke olarak onun vicdani ve ahlaki yap\u0131s\u0131na g\u00fcvenerek bu t\u00fcr yerlerin yak\u0131n\u0131nda inan\u00e7lar\u0131 do\u011frultusunda g\u00fcnah ya da yasalar \u00e7er\u00e7evesinde su\u00e7 i\u015flemeyece\u011fini var sayar ve onu kendi vicdan\u0131n\u0131n yarg\u0131lamas\u0131na terk eder. \r
\r
16. Y\u00fczy\u0131l ba\u015f\u0131nda her insan\u0131n ruhunun ba\u015f\u0131na bir rahip dikmeyi ye\u011fleyen Katolik kilisesinin bu ak\u0131l d\u0131\u015f\u0131 tutumuna kar\u015f\u0131 m\u00fccadele eden Martin Luther \u0093Her insan kendi vicdan\u0131 ya da ruhunun rahibidir\u0094 diyerek Protestanl\u0131k mezhebini kurmu\u015f ve o tarihten sonra Roma Katolik Kilisesi bu dayatmac\u0131 tavr\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131k\u00e7a m\u00fcminlerine yak\u0131nla\u015fm\u0131\u015f, bu tavra geri d\u00f6nmeyi denedik\u00e7e onlardan uzakla\u015fm\u0131\u015f ya da kopmu\u015ftur. Avrupa daha 16. Y\u00fczy\u0131l’da dini inan\u00e7lar\u0131n ya\u015fam\u0131n t\u00fcm alanlar\u0131n\u0131 belirlemekten uzak oldu\u011funu kavrayarak bu do\u011frultuda ilerlemi\u015ftir. Osmanl\u0131 toplumundaysa \u015feriat hi\u00e7bir zaman toplumsal ya\u015fam\u0131n t\u00fcm alanlar\u0131n\u0131 belirlememi\u015f, t\u00f6reler, askeri kurallar ve tanr\u0131n\u0131n g\u00f6lgesi olan padi\u015fah\u0131n tek toplum \u00fcst\u00fc g\u00fc\u00e7 olmas\u0131 nedeniyle karma\u015fa daha b\u00fcy\u00fck olmu\u015f, dolay\u0131s\u0131yla ak\u0131lc\u0131, demokratik bir yasal d\u00fczene ge\u00e7i\u015f de daha zahmetli hale gelmi\u015ftir. \u00d6zetle konunun bir zihniyet, d\u00fc\u015f\u00fcnce bi\u00e7imi sorunu oldu\u011fu ve az \u00e7ok geli\u015fmi\u015f demokrasilere \u00f6zg\u00fc ak\u0131lc\u0131 bir tavr\u0131n sorunlar\u0131 kolayca \u00e7\u00f6zd\u00fc\u011f\u00fc s\u00f6ylenebilir.

Related Images:<\/h3>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bir toplumsal paradigmadan \u00f6rne\u011fin despotluktan, demokrasi gibi hem \u00f6z hem de t\u00f6z bak\u0131m\u0131ndan radikal bir \u015fekilde farkl\u0131 olan ba\u015fka bir paradigmaya ge\u00e7i\u015f zihinsel d\u00fczeyde pek […]<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[42],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/64314"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=64314"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/64314\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=64314"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=64314"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=64314"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}