Yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn hi\u00e7bir yerinde re\u015fit, bilin\u00e7li insanlar\u0131n\u0131n ya da yurtta\u015flar\u0131n\u0131n tamam\u0131 demokrat olan bir \u00fclke yoktur. Zaten olsayd\u0131 herhalde orada rejimin ba\u015fka bir \u015fekilde adland\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekirdi. Demokrasilerde her zaman demokrasiyi \u00f6z\u00fcmseyememi\u015f, i\u00e7selle\u015ftirememi\u015f muhalif insanlar ve g\u00f6r\u00fc\u015fler vard\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bir toplumun re\u015fit, bilin\u00e7li insanlar\u0131n\u0131n y\u00fczde 60-70\u0092inin demokratik bir d\u00fc\u015f\u00fcnce ve davran\u0131\u015f bi\u00e7imine sahip olmas\u0131 o toplumun demokratik bir toplum olarak nitelendirilmesi i\u00e7in yeterlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc orada istisnai durumlar d\u0131\u015f\u0131nda genel anlamda demokrasinin borusu \u00f6ter.\n
\n
Demokrasi ayn\u0131 zamanda hem bir davran\u0131\u015f hem de bir d\u00fc\u015f\u00fcnce bi\u00e7imi olup bu ikisi aras\u0131nda bir uyum \u015fartt\u0131r. \u00d6zetle demokrasi yaln\u0131zca bir toplumsal-politik-ekonomik rejim de\u011fil, ayn\u0131 zamanda k\u00fclt\u00fcrel-zihinsel-hukuki\/ahlaki bir d\u00fczen anlay\u0131\u015f\u0131 demektir. \u00c7ok kesin kurallara sahip demokratik rejimlerde bu kurallar\u0131n keyfi bir \u015fekilde esnetilmesi, \u00e7e\u015fitli haks\u0131zl\u0131k, hukuksuzluk ya da ahlaks\u0131zl\u0131klara yol a\u00e7abilir. \n
\n
“Siz \u00fclkemizde bir demokrasi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131na tan\u0131k olabiliyor musunuz?” sorusunun ard\u0131ndan demokrasinin aile, e\u015f, dost, ayn\u0131 apartman ya da sokakta oturan vs. insanlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra ya\u015fam\u0131m\u0131z boyunca hi\u00e7 g\u00f6rmedi\u011fimiz, g\u00f6rmeyece\u011fimiz insanlar\u0131 da kapsamas\u0131 gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00f6zellikle \u00e7izmek ve as\u0131l hi\u00e7 tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131m\u0131z insanlara kar\u015f\u0131 demokratik bir davran\u0131\u015f sergilemek zorunda oldu\u011fumuzu vurgulamak gerekmektedir. Bir \u0093ulus toplum\u0094 b\u00f6yle olu\u015fur.\n
\n
D\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok \u00fclkesinde ya\u015fayan insanlar i\u00e7in d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcm, bi\u00e7im bir ki\u015fiyi de\u011ferlendirme konusunda \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fctlerden biridir. T\u00fcrkiye\u0092de bu \u00f6l\u00e7\u00fct \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck bir \u00f6neme sahip olup, ki\u015finin karakteri de\u011fil, d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc kendisi hakk\u0131nda (\u00e7o\u011fu kez yan\u0131lt\u0131c\u0131) bir fikir sahibi olunmas\u0131 i\u00e7in genellikle yeterlidir. Buna kar\u015f\u0131n tav\u0131r ve davran\u0131\u015flar (oysa bunlar\u0131 da bi\u00e7im olarak nitelendirebiliriz) demokratik \u00f6l\u00e7\u00fctlere g\u00f6re de\u011fil, geleneksel \u00f6l\u00e7\u00fctlere g\u00f6re de\u011ferlendirilmektedir: ya\u015fl\u0131ya, kad\u0131na, aileye sayg\u0131, daha g\u00fc\u00e7l\u00fc, g\u00f6steri\u015fli olana \u00f6ncelik tan\u0131ma (\u00f6rne\u011fin trafikte g\u00fc\u00e7l\u00fc ara\u00e7 ya da bir al\u0131\u015f veri\u015f kuyru\u011funda g\u00f6steri\u015fli kad\u0131n, vs) gibi. Oysa bunlar\u0131n demokrasi k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle pek bir ili\u015fkisi yoktur. \u00dcstelik bunlar b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde g\u00f6stermelik birer sayg\u0131 bi\u00e7imidir.\n
\n
\u00d6yleyse sorun bir zihniyet sorunudur, kuyru\u011fa girmeyi bilmeyen, otob\u00fcste, vapurda, trende, metroda \u00e7ocu\u011fu bir birey olarak kabul etmeyen ve yan\u0131ndaki ki\u015finin kuca\u011f\u0131na almas\u0131n\u0131 bekleyen; ya\u015fl\u0131, hamile vs insanlara ayr\u0131lan b\u00f6l\u00fcmleri i\u015fgal eden ve onlara yerlerini vermeyen ve nezaket kural\u0131 gere\u011fi ayakta duramayacak konumda olan insanlara yard\u0131mc\u0131 olmayan bir toplumda demokrasi k\u00fclt\u00fcr\u00fc s\u0131f\u0131r derecesine yak\u0131n bir konumdad\u0131r. \n
\n
Evet, sorun, sorunlu bir d\u00fc\u015f\u00fcnce bi\u00e7imindedir. Bu topraklarda (\u00e7\u0131karlar\u0131n \u00f6n planda oldu\u011fu alanlar d\u0131\u015f\u0131nda \u00f6rne\u011fin, m\u00fc\u015fteri, konuk, vs; ne var ki m\u00fc\u015fterinin tan\u0131d\u0131k ya da yabanc\u0131 olmas\u0131 bile al\u0131\u015f veri\u015f s\u00fcrecinde belli bir \u00f6neme sahiptir) insanlar birbirleri i\u00e7in genellikle \u00f6nce yabanc\u0131, sonra insand\u0131rlar. Oysa demokratik bir k\u00fclt\u00fcr\u00fcn egemen oldu\u011fu bir toplumda \u00f6nce insan vard\u0131r ve yabanc\u0131 yoktur. Burada birbirlerini ge\u00e7ici olarak tan\u0131mayan, hen\u00fcz tan\u0131\u015fmam\u0131\u015f insanlardan s\u00f6z edilebilir, zira ayn\u0131 havay\u0131 soluyan, ayn\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fc payla\u015fan ve \u00fc\u00e7 a\u015fa\u011f\u0131 be\u015f yukar\u0131 ayn\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce yap\u0131s\u0131na sahip insanlar birbirlerine yabanc\u0131 say\u0131lamazlar.\n
\n
\u00dclkemiz genelindeki hemen t\u00fcm kentlerde kald\u0131r\u0131mlar ve kent mimarisi de antidemokratik bir yap\u0131 ve g\u00f6r\u00fcn\u00fcme sahiptir. K\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar, hamileler, ya\u015fl\u0131lar ve engellileri g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmayan kald\u0131r\u0131mlar antidemokratik bir kafa yap\u0131s\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Sahil \u015feridi, ana caddeler, b\u00fcy\u00fck bulvarlara \u00e7ok katl\u0131 in\u015faat izninin verilip, bunlar\u0131n hemen arkas\u0131ndan ba\u015flay\u0131p giden sokaklara daha az katl\u0131 yap\u0131 izninin verilmesi antidemokratik bir zihniyetin \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Bu t\u00fcr konularda ak\u0131l ya da ak\u0131lc\u0131 de\u011fil, \u00e7\u0131karlara dayanan d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00f6n plana ge\u00e7mektedir.\n
\n
Demokrasilerde yasaklara \u00f6zellikle de insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilgilendiren konulardaki yasaklara kesinlikle boyun e\u011filir, e\u011fmeyenleri yasal temsilcilerden \u00f6nce vatanda\u015f uyar\u0131r. \u00d6rne\u011fin, demokrasi k\u00fclt\u00fcr\u00fcne sahip bir \u00fclkede a\u00e7\u0131k havada, bir parkta otururken yan\u0131n\u0131za gelen insan s\u00f6z geli\u015fi sigara i\u00e7iyorsa \u00f6nce rahats\u0131z olup olmayaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 sorar. Rahats\u0131z olaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 s\u00f6ylerseniz \u00f6z\u00fcr diledikten sonra gidip sizden uzak bir ba\u015fka s\u0131raya oturur, yoksa sigaras\u0131n\u0131 yak\u0131p sizin o s\u0131radan kalk\u0131p gitmenizi beklemez.\n
\n
Demokrasi k\u00fclt\u00fcr\u00fcne sahip bir insan di\u011ferlerini aptal yerine koymaz, kendisi i\u00e7in do\u011fru olan\u0131n ba\u015fkalar\u0131 i\u00e7in de do\u011fru oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmek yerine; herkes i\u00e7in do\u011fru olan\u0131n (istisnalar d\u0131\u015f\u0131nda) kendisi i\u00e7in de do\u011fru oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ve kabul eder. \u0130nsanlar\u0131n de\u011fi\u015fik d\u00fc\u015f\u00fcnce bi\u00e7imlerine sahip olabileceklerini ve geleneksel ya da tekil herhangi bir d\u00fc\u015f\u00fcnce bi\u00e7imine boyun e\u011fmek zorunda olmad\u0131klar\u0131n\u0131 kabullenmek demokratik bir erdemdir. G\u00fcndelik ya\u015fam\u0131 mercek alt\u0131na ald\u0131\u011f\u0131n\u0131zda pek \u00e7ok ayr\u0131nt\u0131 toplumumuzun – belki \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck bir kesim d\u0131\u015f\u0131nda – hen\u00fcz s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn ger\u00e7ek anlam\u0131nda bir demokrasi k\u00fclt\u00fcr\u00fcne sahip olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. T\u00fcrkiye\u0092nin en demokrat kenti oldu\u011fu s\u00f6ylenen \u0130zmir\u0092de ya\u015fayanlar\u0131n da konuya bu \u00e7er\u00e7eveden bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ne kadar demokrat olduklar\u0131 tart\u0131\u015f\u0131labilir. \u0130zmir, T\u00fcrkiye\u0092nin ba\u015fka kentlerine oranla de\u011fil, demokratik ilkelere oranla hangi \u00f6l\u00e7\u00fcde demokratt\u0131r, as\u0131l sorun budur.<\/p>\n
Yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn hi\u00e7bir yerinde re\u015fit, bilin\u00e7li insanlar\u0131n\u0131n ya da yurtta\u015flar\u0131n\u0131n tamam\u0131 demokrat olan bir \u00fclke yoktur. Zaten olsayd\u0131 herhalde orada rejimin ba\u015fka bir \u015fekilde adland\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekirdi. […]<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[42],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/64281"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=64281"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/64281\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=64281"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=64281"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=64281"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}