{"id":64208,"date":"2012-12-23T00:00:00","date_gmt":"2012-12-23T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/?p=64208"},"modified":"2025-09-08T20:12:07","modified_gmt":"2025-09-08T17:12:07","slug":"sehit-koblay-efendinin-sapkasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/2012\/12\/23\/sehit-koblay-efendinin-sapkasi\/","title":{"rendered":"\u015eehit Koblay Efendinin \u015fapkas\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p>\u00dcst\u00fcnde lekeler olan bir asker \u015fapkas\u0131&#8230; Yan\u0131nda da siyah beyaz, belli ki hat\u0131ra olsun diye \u00e7ekilmi\u015f, gencecik, yak\u0131\u015f\u0131kl\u0131 bir asker foto\u011fraf\u0131.\n<br><br>\u015eapkan\u0131n \u00fczerindeki lekeler, kan lekesi&#8230; Kan lekeli \u015fapkan\u0131n yan\u0131ndaki foto\u011fraf, bug\u00fcn 82. \u00f6l\u00fcm y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcnde and\u0131\u011f\u0131m\u0131z devrim \u015fehidi Aste\u011fmen Kubilay&#8217;\u0131n foto\u011fraf\u0131. \n<br><br>Foto\u011fraf\u0131n yan\u0131nda birka\u00e7 sat\u0131r a\u00e7\u0131klama&#8230; &#8220;Menemen olay\u0131nda \u015fehit edilen Aste\u011fmen Kubilay&#8217;\u0131n \u015fapkas\u0131. Etno\u011frafya M\u00fczesi&#8217;nden 17 Eyl\u00fcl 1943&#8221;\n<br><br><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.kentyasam.com.tr\/Konuk\/23122012se041.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Ankara Dil ve Tarih Co\u011frafya Fak\u00fcltesi i\u00e7inde yer alan Devrim Tarihi M\u00fczesi&#8217;nde g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz  Dr. Necdet Aysal, \u015eehit Aste\u011fmen Kubilay&#8217;\u0131n \u015fapkas\u0131n\u0131n m\u00fczenin en de\u011ferli objelerinden birisi oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor ve &#8220;23 Aral\u0131k 1930&#8217;da tarihinde Menemen&#8217;de ya\u015fanan o ac\u0131 olay ve \u015fehit edilirken cami avlusunda bulunan musalla ta\u015f\u0131nda ba\u015f\u0131 g\u00f6vdesinden ayr\u0131l\u0131rken ba\u015f\u0131nda bulunan \u015fapka&#8221; diye ekliyor.\n<br><br>Solu\u011fum kesiliyor, i\u00e7im s\u0131zl\u0131yor, buz kesiyorum. Dr. Aysal&#8217;a, &#8220;\u015eapka burada, peki \u00fcniformas\u0131 nerede?&#8221; diye soruyorum. &#8220;\u015eehitler \u00fcniformas\u0131yla g\u00f6m\u00fcl\u00fcr&#8221; kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 veriyor.\n<br><br><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.kentyasam.com.tr\/Konuk\/23122012se06.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Dr. Necdet Aysal, Ankara \u00dcniversitesi T\u00fcrk \u0130nk\u0131lap Tarihi Enstit\u00fcs\u00fc M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc&#8217;nde, Atat\u00fcrk \u0130lkeleri ve \u0130nk\u0131lap Tarihi Ders Koordinat\u00f6r\u00fc. Enstit\u00fc M\u00fcd\u00fcr Yard\u0131mc\u0131s\u0131 da olan Necdet Aysal&#8217;\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 bildirilerden birisinin konusu &#8220;Y\u00f6netsel alanda de\u011fi\u015fimler ve devrim hareketlerine kar\u015f\u0131 gerici tepkiler, Serbest Cumhuriyet F\u0131rkas\u0131 &#8211; Menemen olay\u0131&#8221;. \n<br><br>Serbest Cumhuriyet F\u0131rkas\u0131&#8217;n\u0131n kurulu\u015fundan Menemen Olay\u0131&#8217;na kadar ya\u015fanan s\u00fcreci k\u0131saca \u00f6zetliyor Dr. Aysal \u015fapkan\u0131n bulundu\u011fu camekan\u0131n \u00f6n\u00fcnde. Ac\u0131 olay\u0131 dinlerken i\u00e7im \u00fcrperiyor.\n<br><br>Devrim Tarihi M\u00fczesi&#8217;nin hemen giri\u015findeki camekanda kanl\u0131 \u015fapka, onun yan\u0131ndaki camekanlarda da ah\u015faptan, demirden kesici ve delici aletler sergileniyor. Dr. Necdet Aysal&#8217;a. &#8220;Kubilay Bey&#8217;in \u00f6l\u00fcm\u00fcnde kullan\u0131lan aletler mi yoksa bunlar?&#8221; diye soruyorum. &#8220;Hay\u0131r, sergilenen aletler o d\u00f6nemin tarikatlar\u0131nca kullan\u0131lan objeler&#8221; diyor. Aste\u011fmen Kubilay&#8217;\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn keskin a\u011f\u0131zl\u0131, bir taraf\u0131 k\u00fcnt, oluklu ve takriben yirmibe\u015f santimetre uzunlu\u011funda bir b\u0131\u00e7ak ile yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n belgelerde kay\u0131tl\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. (1)\n<br><br><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.kentyasam.com.tr\/Konuk\/23122012se011.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Biz Aste\u011fmen Kubilay&#8217;\u0131, bas\u0131nda \u00e7\u0131kan foto\u011fraflarda hep t\u00f6ren giysisinin bir par\u00e7as\u0131 olan harici \u015fapkas\u0131yla g\u00f6r\u00fcr\u00fcz ya, m\u00fczede sergilenen \u015fapkan\u0131n bir kep oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcnce \u015fa\u015f\u0131r\u0131yorum. Dr. Aysal, olay\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada Aste\u011fmen Kubilay&#8217;\u0131n g\u00fcnl\u00fck talim giysisiyle oldu\u011funu belirtiyor. M\u00fczeye ula\u015ft\u0131r\u0131lan \u015fapkan\u0131n kuru temizlemeden ge\u00e7irildikten sonra sergilendi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Temizlenmesine kar\u015f\u0131n \u00fczerinde hala kan lekeleri bulunan \u015fapkan\u0131n m\u00fczeye nas\u0131l geldi\u011fini Dr. Necdet Aysal, &#8220;Bu \u015fapkay\u0131 \u015fehit edildi\u011fi s\u0131rada orada bulunan \u00f6\u011fretmen bir arkada\u015f\u0131 al\u0131p koruyor. Daha sonra da Etno\u011frafya M\u00fczesi&#8217;ne veriyor&#8221; diye a\u00e7\u0131kl\u0131yor. \n<br><br>Aste\u011fmen Kubilay&#8217;\u0131n katledili\u015finin ard\u0131ndan ya\u015fanan o kaos s\u0131ras\u0131nda \u015fapkas\u0131n\u0131 al\u0131p koruyan ve daha sonra Etno\u011frafya M\u00fczesi&#8217;ne ula\u015ft\u0131ran ki\u015finin kim oldu\u011funu merak ediyorum. Dr. Necdet Aysal, bu konuda 7 Temmuz 1931 y\u0131l\u0131nda \u0130zmir Polis M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc&#8217;ne ula\u015ft\u0131r\u0131lan belgelerden s\u00f6z ediyor.(2) Belgelerden biri \u0130zmir Valisi Kaz\u0131m Dirik imzal\u0131 bir yaz\u0131\u015fma. \u015e\u00f6yle bir a\u00e7\u0131klama var yaz\u0131\u015fmada: \n<br><br><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.kentyasam.com.tr\/Konuk\/23122012se021.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>&#8220;Menemen irtica hadisesinde \u015fehit edilen Koblay Bey&#8217;in kanl\u0131 elbiseleriyle g\u00f6m\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, yal\u0131n\u0131z kanl\u0131 \u015fapkas\u0131n\u0131n Riza Bey isminde muallim arkada\u015flar\u0131ndan bir zatta oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmakla, Mumaileyhten al\u0131narak \u0130nk\u0131lap M\u00fczesi&#8217;ne konunmas\u0131 i\u00e7in posta ile irsal ve takdim edilmi\u015ftir.&#8221;\n<br><br>\u015eapkayla ilgili 26 Temmuz 1931 tarihli di\u011fer yaz\u0131\u015fmada da (3) \u015f\u00f6yle deniliyor. &#8220;Menemen irtica\u0131 hadisesinde \u015fehit edilen Kublay Bey&#8217;in kanl\u0131 \u015fapkas\u0131 Etna\u011frafya M\u00fczesi \u0130nk\u0131lap \u015eubesi&#8217;nde muhafaza edilmek \u00fczere mezkur M\u00fcze M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc&#8217;ne teslim edildi\u011fini arz eylerim efendim.&#8221;\n<br><br><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.kentyasam.com.tr\/Konuk\/23122012se031.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>\u015eapkay\u0131 al\u0131p korudu\u011fu tahmin edilen ki\u015fi Kubilay&#8217;\u0131n \u00f6\u011fretmen arkada\u015flar\u0131ndan birisi. Ancak bu ki\u015fi o s\u0131rada Kubilay gibi asker mi, Menemen&#8217;de ya\u015fayan bir gen\u00e7 mi? \u015eapkay\u0131 al\u0131nca ne yapt\u0131, nasl korudu? \u015eapkan\u0131n R\u0131za Bey&#8217;de oldu\u011fu nas\u0131l anla\u015f\u0131ld\u0131? Ne yaz\u0131k ki \u00d6\u011fretmen R\u0131za Bey&#8217;in kim oldu\u011fu konusunda ellerinde bir bilgi bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiriyor Dr. Necdet Aysal. Soyad\u0131 Kanunu&#8217;nun 1934 y\u0131l\u0131nda \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 da an\u0131msat\u0131nca, R\u0131za Bey&#8217;in kimli\u011fine ula\u015fmak da bir hayli g\u00fc\u00e7le\u015fiyor ve sorular\u0131m yan\u0131ts\u0131z kal\u0131yor.\n<br><br>Dr. Necdet Aysal, 1928 y\u0131l\u0131nda Atat\u00fcrk&#8217;\u00fcn Cumhuriyet&#8217;in ilk d\u00f6nemlerine ili\u015fkin objelerin toplanmas\u0131 amac\u0131yla d\u00f6nemin komutanlar\u0131na, arkada\u015flar\u0131na bir \u00e7a\u011fr\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu \u00e7a\u011fr\u0131 do\u011frultusunda bir\u00e7ok objenin m\u00fczede topland\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiriyor. \n<br><br>Devrim Tarihi M\u00fczesi T\u00fcrkiye Cumhuriyeti&#8217;nin kurulu\u015funa tan\u0131kl\u0131k eden onlarca objenin sergilendi\u011fi, k\u00fc\u00e7\u00fck ama son derece \u00f6nemli bir m\u00fcze. \u0130lk olarak 1928 y\u0131l\u0131nda Etno\u011frafya M\u00fczesi&#8217;nin i\u00e7inde olu\u015fturulmu\u015f. 1943 y\u0131l\u0131nda Ankara Dil ve Tarih Co\u011frafya Fak\u00fcltesi&#8217;ne ta\u015f\u0131n\u0131nca Etno\u011frafya M\u00fczesi&#8217;nden baz\u0131 objeler de buraya aktar\u0131lm\u0131\u015f. \n<br><br><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.kentyasam.com.tr\/Konuk\/23122012se05.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>23 Nisan 1920&#8217;de \u0130lk Meclis a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00e7ekilen ilk bayrak, meclis milletvekillerinin rozetleri, ni\u015fanlar\u0131, Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda yaralar\u0131 steril etmek amac\u0131yla kullan\u0131lan gaz tenekeleri, ateller, G\u00fcmr\u00fck Antla\u015fmas\u0131 imzaland\u0131\u011f\u0131nda kullan\u0131lan kalemler, Devlet Demiryollar\u0131&#8217;n\u0131n ilk genel m\u00fcd\u00fcr\u00fc, Atat\u00fcrk&#8217;\u00fcn de yak\u0131n silah arkada\u015f\u0131 Behi\u00e7 Erkin&#8217;in ki\u015fisel e\u015fyalar\u0131 90 y\u0131ll\u0131k bir zaman yolculu\u011funa \u00e7\u0131kart\u0131yor sizi. <br><br>Menemen&#8217;de kendisiyle birlikte \u015fehit  edilen gen\u00e7 mahalle bek\u00e7ileri Hasan ve \u015eevki Beyler ile ayn\u0131 an\u0131tta 82 y\u0131ld\u0131r and\u0131\u011f\u0131m\u0131z Aste\u011fmen Kubilay&#8217;\u0131n kanl\u0131 \u015fapkas\u0131 Ankara Dil ve Tarih Co\u011frafya Fak\u00fcltesi i\u00e7inde yer alan Devrim Tarihi M\u00fczesi&#8217;nde sergileniyor. <br><br>*** <\/p>\n\n\n\n<p>(1) Emniyet Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Polis Dergisi, Cumhuriyetin 75. Y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcnde Polis Ar\u015fiv Belgeleriyle Ger\u00e7ekler, \u00d6zel Say\u0131, No. 129, (Eyl\u00fcl 1998), s. 67.<\/p>\n\n\n\n<p>(2) Emniyet Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Polis Dergisi, Cumhuriyetin 75. Y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcnde Polis Ar\u015fiv Belgeleriyle Ger\u00e7ekler, \u00d6zel Say\u0131, No. 129, (Eyl\u00fcl 1998), s. 74.<\/p>\n\n\n\n<p>(3) Emniyet Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Polis Dergisi, Cumhuriyetin 75. Y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcnde Polis Ar\u015fiv Belgeleriyle Ger\u00e7ekler, \u00d6zel Say\u0131, No. 129, (Eyl\u00fcl 1998), s. 75.<\/p>\n<h3>Related Images:<\/h3>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"mh-excerpt\"><p>\u00dcst\u00fcnde lekeler olan bir asker \u015fapkas\u0131&#8230; Yan\u0131nda da siyah beyaz, belli ki hat\u0131ra olsun diye \u00e7ekilmi\u015f, gencecik, yak\u0131\u015f\u0131kl\u0131 bir asker foto\u011fraf\u0131. \u015eapkan\u0131n \u00fczerindeki lekeler, kan <a class=\"mh-excerpt-more\" href=\"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/2012\/12\/23\/sehit-koblay-efendinin-sapkasi\/\" title=\"\u015eehit Koblay Efendinin \u015fapkas\u0131\">[&#8230;]<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1,18],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/64208"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=64208"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/64208\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=64208"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=64208"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=64208"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}