\u00c7ocukluk an\u0131lar\u0131m\u0131z vard\u0131r, unuttu\u011fumuzu san\u0131r\u0131z. Oysa i\u00e7imizin bir k\u00f6\u015fesinde sakl\u0131d\u0131rlar. Ve g\u00fcnlerden bir g\u00fcn, bir ses, bir koku ya da y\u0131llar sonra ilk kez ge\u00e7ti\u011fimiz bir sokak bize o sakl\u0131 an\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131 uyand\u0131r\u0131r. \u00c7a\u011fr\u0131\u015f\u0131mlar bu kaynaklardan olu\u015fur. Haf\u0131za dedi\u011fimiz b\u00f6yle an\u0131lar\u0131n depolanmas\u0131d\u0131r ve ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131n en gizli de\u011ferleri olarak hi\u00e7 olmad\u0131k bir anda kendilerini bize hat\u0131rlat\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n
Hat\u0131rlars\u0131n\u0131z, Ayfer Tun\u00e7’un 2001 y\u0131l\u0131nda “Bir Maniniz Yoksa Annemler Size Gelecek: 70’li Y\u0131llarda Hayat\u0131m\u0131z”<\/em> ba\u015fl\u0131kl\u0131 kitap yay\u0131mland\u0131 ve k\u0131sa s\u00fcrede \u00e7ok satanlar listesinde yerini ald\u0131. Ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n ifadesi kom\u015fuya g\u00f6nderilen ve annesinden haber getiren bir \u00e7ocu\u011fu canland\u0131r\u0131yordu. \u00c7ocuk annesinin nazik bir \u015fekilde kom\u015fusunun misafir kabul edip edemeyece\u011fini soruyordu. <\/p>\n\n\n\n Bu ba\u015fl\u0131k okura, 70’li y\u0131llar\u0131n kent hayat\u0131n\u0131n yak\u0131n kom\u015fuluk ili\u015fkilerinin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemi hat\u0131rlat\u0131yordu. Nisan ay\u0131nda bas\u0131lan kitap, ayn\u0131 y\u0131l\u0131n A\u011fustos ay\u0131nda yirmi d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc bask\u0131s\u0131n\u0131 yapt\u0131 ve 2003’te uluslararas\u0131 yerel edebiyat \u00f6d\u00fcl\u00fcn\u00fc kazand\u0131. Kitab\u0131 okudu\u011funuzda “Eski g\u00fcnler \u00f6yle g\u00fczeldi ki!” demeden edemiyordunuz. <\/p>\n\n\n\n T\u00fcrkiye’nin ilk ve en \u00fcnl\u00fc mahalle dizisi “Perihan Abla”<\/em> l980’lerin sonlar\u0131nda \u00e7ekilmi\u015fti ve dizinin ba\u015frol\u00fcnde Perran Kutman oynuyordu. Dizinin ba\u015far\u0131s\u0131, sonraki yirmi y\u0131l boyunca mahalle dizisi t\u00fcr\u00fcn\u00fcn tamam\u0131na esin kayna\u011f\u0131 oldu. An\u0131lar\u0131m.net isimli web sitesinde izleyicilerden biri \u015f\u00f6yle yazm\u0131\u015ft\u0131:<\/p>\n\n\n\n “Perihan Abla’yla b\u00fcy\u00fcd\u00fck. Onunla dostlu\u011fu, payla\u015f\u0131m\u0131 \u00f6\u011frendik. T\u00fcrkiye’nin b\u00f6yle dizilere \u00e7ok ihtiyac\u0131 var.”<\/em><\/p>\n\n\n\n O y\u0131llar hayat tatl\u0131 bir h\u0131zla akard\u0131. D\u0131\u015far\u0131da sokaktaki toplumsal aktivitelere erkek kad\u0131n, \u00e7oluk \u00e7ocuk birlikte kat\u0131lmas\u0131n\u0131 olanakl\u0131 k\u0131lard\u0131. Ev yap\u0131m\u0131 yiyecekler ve bostanlardan gelen taze meyveler, sebzeler ve herkesin birbirini tan\u0131mas\u0131n\u0131n getirdi\u011fi bir samimiyet ortam\u0131 vard\u0131. Hayat\u0131n daha yava\u015f akt\u0131\u011f\u0131, al\u0131\u015fveri\u015f ve di\u011fer g\u00fcndelik i\u015flerin bug\u00fcn oldu\u011fu gibi b\u00fcy\u00fck zincir s\u00fcpermarketlerde de\u011fil; e\u015f dostla, kom\u015fuyla yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir zamanlard\u0131. <\/p>\n\n\n\n Bizim ku\u015fak \u00e7ocuklar\u0131 i\u00e7in re\u00e7eller, kekler, kurabiyeler “anne” tad\u0131ndayd\u0131. Yedi\u011fimiz yemekler annelerin ellerinden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in mutfak epey zamanlar\u0131n\u0131 al\u0131rd\u0131. \u0130\u00e7i kay\u0131s\u0131 marmelatl\u0131 kurabiyeler yok art\u0131k. Bir de sa\u00e7 \u00f6rg\u00fcl\u00fc anasonlu \u00e7\u00f6rekler, anne eli de\u011fmi\u015f yemekler… Ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z her g\u0131da anne s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131ndayd\u0131, yemeklere “anne” tad\u0131 sinmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n Pamuk helvalar, renk renk bulut bulut, pembe pembeydi. Is\u0131r\u0131nca a\u011fz\u0131n\u0131za yap\u0131\u015f\u0131r, sonra dilinizde erir giderdi. Ya da sokaktan ge\u00e7en dondurmac\u0131lar… \u00d6\u011fle uykular\u0131nda dondurma al\u0131nacak vaadiyle yatars\u0131n\u0131z, uykudan sonra kalk\u0131nca sokaktan ge\u00e7ecek dondurmac\u0131y\u0131 beklemeye ba\u015flard\u0131n\u0131z. <\/p>\n\n\n\n Eskiden anne babalar\u0131m\u0131za g\u00f6sterdi\u011fimiz sayg\u0131y\u0131 mahallenin b\u00fct\u00fcn b\u00fcy\u00fcklerine de g\u00f6sterirdik. O insanlar da gerekti\u011finde bir anne baba kadar olmasa da olanaklar\u0131 dahilinde yol g\u00f6sterir ya da yard\u0131mc\u0131 olurlard\u0131. Evlerde pi\u015firilen her ne varsa (bir tas \u00e7orba bile olsa) kom\u015fulara verilir, her zaman kadir k\u0131ymet bilinirdi. <\/p>\n\n\n\n Mahallede ihtiya\u00e7 sahipleri mutlaka herkes taraf\u0131ndan bilinir, g\u00f6zetilir, yard\u0131m eli uzan\u0131rd\u0131 hi\u00e7 durmadan. \u0130htiyac\u0131 olan ki\u015filerde elindeki olanla idare edip, sabredip, \u00e7al\u0131\u015f\u0131p kimseye el a\u00e7mazd\u0131, dilenmezdi, h\u0131rs\u0131zl\u0131k nedir bilmezdi. \u0130lkokula giderken, beslenme dersinde kokusu olan yiyecekleri g\u00f6t\u00fcrmek yasakt\u0131. S\u0131rf kokusu y\u00fcz\u00fcnden can\u0131 isteyip alamayan, maddi durumu olmayan \u00f6\u011frencilerin velileri zor durumda kalmas\u0131nlar diye…”Biri yer, biri bakar, k\u0131yamet ondan kopar” s\u00f6zleriyle b\u00fcy\u00fct\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fck. <\/p>\n\n\n\n \u015eimdilerde ayn\u0131 apartmanda oturan insanlar yan kom\u015fusundan bile habersiziz. Kim hasta, kim yasta bilmeden ya\u015f\u0131yoruz. Apartmanda kar\u015f\u0131la\u015fmalar bile zoraki bir selam oluyor. Herkes birbirine yabanc\u0131. Kom\u015fumuzun muhabbeti apartman sakinlerine ula\u015fm\u0131yor. Kimsenin vakti yok birbirini duymaya. \u0130lgimiz yok. Zaman\u0131m\u0131z yok. Bug\u00fcn markette aromas\u0131 da rengi de yapay zencefilli ithal edilmi\u015f gazoz i\u00e7iyoruz. \u015eili’nin bir k\u00f6y\u00fcnde yeti\u015fen ve uzun yolculuklar sonunda bize ula\u015fan ithal k\u0131rm\u0131z\u0131, “sitokininli” iri \u00fcz\u00fcmler yiyoruz. Ne mi sitokinin? B\u00fcy\u00fcme hormonu. Bu b\u00fcy\u00fcme hormonu \u00e7ocuklarda erken k\u0131llanmaya yol a\u00e7\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n Yaz g\u00fcne\u015fi alt\u0131nda so\u011futmas\u0131 olmayan tankerle s\u00fct topluyorlar mand\u0131ralara. Tankere iki bardak hidrojen peroksit d\u00f6k\u00fcl\u00fcyor, ak\u015fama kadar \u00f6mr\u00fc uzuyor s\u00fct\u00fcn. Hidrojen peroksit denilen de kad\u0131nlar\u0131n sa\u00e7 rengini a\u00e7mak i\u00e7in kullan\u0131lan bir kimyasal. S\u00fcte ilave edilince bakterileri \u00f6ld\u00fcr\u00fcyor. <\/p>\n\n\n\n Ya da raf \u00f6mr\u00fc uzas\u0131n diye paketleme a\u015famas\u0131nda azot gaz\u0131 s\u0131k\u0131lm\u0131\u015f mant\u0131lar yiyoruz. Onlara “g\u0131da gaz\u0131” diyorlarm\u0131\u015f. Taze etlere de oksijen gaz\u0131 veriyorlarm\u0131\u015f, hep taze ve k\u0131rm\u0131z\u0131 g\u00f6r\u00fcns\u00fcn diye. Ya da serada yeti\u015ftirilen karanfil ve g\u00fcl yeti\u015ftiren \u00e7i\u00e7ek\u00e7iden m\u00fc\u015fteriye satmadan \u00f6nce koku s\u0131k\u0131lm\u0131\u015f \u00e7i\u00e7ekler sat\u0131n al\u0131yoruz. Ve t\u00fcm bu i\u015flemlerin hepsi yasal. <\/p>\n\n\n\n Gezegenimiz yard\u0131m \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar\u0131 at\u0131yor. \u0130nsanl\u0131k iklim krizini durdurmaya acil \u00e7a\u011fr\u0131 yap\u0131l\u0131yor. Kas\u0131m ay\u0131n\u0131n ilk haftas\u0131 d\u00fcnya liderleri tarihe y\u00f6n verebilecek iklim g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri i\u00e7in bir araya geliyorlar. Bu konuda eylem yapan kurulu\u015flarda \u00e7al\u0131\u015fan gen\u00e7 insanlar, \u0130sve\u00e7’ten, Uganda’dan, Polonya’dan, Filipinler’den ve d\u00fcnyan\u0131n di\u011fer yerlerinden gen\u00e7 aktivistler, d\u00fcnyan\u0131n t\u00fcm liderlerine, “ihanet<\/strong>” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc ile sesleniyorlar. Hi\u00e7 de \u015fa\u015f\u0131lacak bir yorum de\u011fil. Durumun acilden de \u00f6te oldu\u011funu t\u00fcm d\u00fcnya liderleri fark\u0131nda de\u011fil mi? <\/p>\n\n\n\n Gezegenimizin yard\u0131m \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar\u0131n\u0131 umar\u0131m duyarlar ve gerekli tedbirleri en k\u0131sa zamanda al\u0131rlar. \u0130klim krizi ger\u00e7e\u011finin art\u0131k bilimsel bir olgu olarak ortaya kondu\u011fu ve buna d\u00f6n\u00fck uluslararas\u0131 platformlarda g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar yap\u0131lan onlarca “iklim zirvesi”nin hi\u00e7bir i\u015f yaramad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren veriler de bu k\u00f6rk\u00fct\u00fck iyimserli\u011fi yok etmeye yetmiyor.<\/p>\n\n\n\n The Independent’in 27 Ekim 2021 tarihli yaz\u0131s\u0131na g\u00f6re, mevcut e\u011fitim sistemi iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi \u00e7a\u011f\u0131nda \u00f6\u011frencileri gelecek ya\u015famlar\u0131na gerekti\u011fi bi\u00e7imde haz\u0131rlam\u0131yor:<\/p>\n\n\n\n “\u0130klim krizi ister m\u00fcteahhit olsun ister banker, ister ya\u015fl\u0131 bak\u0131c\u0131s\u0131 olsun isterse eczac\u0131, herkesi vuracak. Bu da iklim e\u011fitiminin her dersin program\u0131nda yer almas\u0131 ve herkesin eri\u015febilece\u011fi \u015fekilde derslere entegre edilmesi gerekti\u011fi anlam\u0131na geliyor. \u0130klim e\u011fitimi yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131 ve acil durumlar\u0131n ve ekolojik krizlerin nas\u0131l durdurulaca\u011f\u0131 ya da azalt\u0131laca\u011f\u0131, iklim adaletinin nas\u0131l sa\u011flanaca\u011f\u0131 ve \u00f6\u011frencilerin ekolojik ve iklim korkular\u0131yla nas\u0131l ba\u015f edebilecekleri hakk\u0131nda bilgi aktarmal\u0131d\u0131r. \u0130klim e\u011fitimi de bu korkular\u0131 mutlaka azaltacakt\u0131r.”<\/em><\/p>\n\n\n\n G\u00fcn\u00fcm\u00fczde kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geldi\u011finiz sorunlar\u0131 k\u0131saca \u015f\u00f6yle \u00f6zetleyebiliriz: G\u00f6\u00e7 \/ \u00e7arp\u0131k kentle\u015fme \/ \u00e7evre kirlili\u011fi \/ trafik ve ula\u015f\u0131m sorunlar\u0131 \/ i\u015fsizlik \/ yoksulluk \/ h\u0131rs\u0131zl\u0131k \/ cinayet \/ kad\u0131n cinayeti \/ e\u011fitim sorunlar\u0131 \/ hastal\u0131klar \/ pandemi \/ \u015fiddet ve \u015fiddetten kaynaklanan ma\u011fduriyetler \/ sa\u011fl\u0131ks\u0131z ya\u015fam ve g\u0131da sorunlar\u0131 \/ madde ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n\n\n\n Peki, arzulanan k\u00fclt\u00fcrel de\u011ferler neler? T\u00fcrkiye’de yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rmada insanlar\u0131n g\u00f6rmek istedikleri de\u011ferler \u015funlar: Adalet \/ ahlak \/ g\u00fcven \/ sayg\u0131 \/ huzur \/ e\u015fitlik \/ refah \/ d\u00fcr\u00fcstl\u00fck \/ aile ve \u00e7evre bilinci. <\/p>\n\n\n\n Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bu de\u011ferlere itiraz\u0131 olan yoktur. Soru \u015fu: Ne \u00f6l\u00e7\u00fcde ba\u015far\u0131yoruz?<\/p>\n\n\n\n Sizlere karamsar bir tablo \u00e7izdi\u011fimin fark\u0131nday\u0131m. \u0130\u00e7imde b\u00f6l\u00fck p\u00f6r\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcnceler i\u00e7inde o kadar \u00e7ok \u015fey dalgalan\u0131p k\u00f6p\u00fcrd\u00fc, zihnim o kadar farkl\u0131 y\u00f6nlere gitti ki, yazmadan yapamad\u0131m. Yazarken \u00e7a\u011f\u0131m\u0131 yans\u0131tmak zorunda hissediyorum. Sonu\u00e7ta yazd\u0131\u011f\u0131m, i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131m toplum, \u00e7a\u011f\u0131m. Malzememi bunlar olu\u015fturuyor. Ku\u015fkusuz en \u00f6nemli olan bu karma\u015f\u0131k \u00f6rg\u00fcy\u00fc ne \u00f6l\u00e7\u00fcde verebildi\u011fim, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m toplumu ne \u00f6l\u00e7\u00fcde yans\u0131tabildi\u011fim.<\/p>\n\n\n\n Evimin adresi belli. Anne, tut elimden, uzaklara g\u00f6t\u00fcr beni, sevginin oldu\u011fu yerlere, bilmedi\u011fim a\u011fa\u00e7lar\u0131n, ku\u015flar\u0131n; tatmad\u0131\u011f\u0131m lezzetlerin oldu\u011fu yerlere. \u00c7ocukluk an\u0131lar\u0131m\u0131z vard\u0131r, unuttu\u011fumuzu san\u0131r\u0131z. Oysa i\u00e7imizin bir k\u00f6\u015fesinde sakl\u0131d\u0131rlar. Ve g\u00fcnlerden bir g\u00fcn, bir ses, bir koku ya da y\u0131llar sonra ilk kez ge\u00e7ti\u011fimiz […]<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":1,"featured_media":110683,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[49],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/110679"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=110679"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/110679\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/media\/110683"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=110679"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=110679"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=110679"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
<\/p>\n\n\n\n
Doland\u0131\u011f\u0131m, dola\u015ft\u0131\u011f\u0131m yerlerin adresleri belli.
Benim evim d\u00fcnya.
Do\u011fa benim d\u00fcnyam.
D\u00fcnyada bir d\u00fcnya. <\/p>\n\n\n\n
Anne, neden a\u011f\u0131r ve yorgunuz ya\u015famaktan?
Anne, beni bana g\u00f6t\u00fcr. \u0130\u00e7imin derinliklerine.
Beni s\u0131\u011fl\u0131klardan kurtar, kinlerden, anlams\u0131z \u00f6fkelerden kurtar.
U\u00e7ur beni havalara. U\u00e7may\u0131 \u00f6\u011fret. Duvarlar\u0131 a\u015fmay\u0131.
Ya\u015fama sevinci dolsun i\u00e7ime…<\/p>\nRelated Images:<\/h3>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"