Masallar\u0131 sever misiniz? <\/p>\n\n\n\n
Bir varm\u0131\u015f bir yokmu\u015f diye ba\u015flar t\u00fcm masallar. \u00c7ocuklu\u011funda masal dinlememi\u015f olan var m\u0131? Ya yeti\u015fkinli\u011finde? \u00dcvey annesinin zehirli k\u0131rm\u0131z\u0131 elmas\u0131yla zehirlenen g\u00fczeller g\u00fczeli Pamuk Prenses’le, cam ayakkab\u0131s\u0131n\u0131n aya\u011f\u0131na denk gelmesiyle mutlulu\u011fa ko\u015fan K\u00fclkedisi’yle (Sindirella), cad\u0131n\u0131n \u015fekerden eviyle kand\u0131r\u0131lan Hansel ile Gretel’in ser\u00fcvenleriyle b\u00fcy\u00fcmedik mi? \u00c7ocuklar\u0131m\u0131 b\u00fcy\u00fct\u00fcrken R\u00fc\u015ft\u00fc Asyal\u0131’n\u0131n o g\u00fczel T\u00fcrk\u00e7esi ve seslendirmesi ile Kelo\u011flan’\u0131 dinlemek i\u00e7in radyonun ba\u015f\u0131nda heyecanla beklemelerini unutmak m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? Onun “bir varm\u0131\u015f, bir yokmu\u015f” program\u0131n\u0131 ka\u00e7\u0131rmay\u0131 asla istemezlerdi. Sesi, s\u00f6z\u00fc insan\u0131n i\u00e7ini titretendi; harika bir ses tonu, vurgu ve ola\u011fan d\u0131\u015f\u0131 g\u00fczel bir diksiyona sahipti. Ne iyi yapm\u0131\u015flar Kelo\u011flan’\u0131 kendisine emanet etmi\u015fler.<\/p>\n\n\n\n
Halk anlat\u0131 gelene\u011fine dayanan masallar ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 toplumdan izler ta\u015f\u0131r. Farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrlerde de\u011fi\u015fik yorumlansa da K\u0131rm\u0131z\u0131 Ba\u015fl\u0131kl\u0131 K\u0131z<\/em> hik\u00e2yesi Avrupa’da kurdun k\u0131z\u0131 yutmas\u0131yla biter. \u00c7in’de ayn\u0131 \u00f6yk\u00fc k\u0131z\u0131n bir kurt taraf\u0131ndan de\u011fil de bir kaplan taraf\u0131ndan kand\u0131r\u0131lmas\u0131 olarak anlat\u0131l\u0131r. \u0130ran’da ise bir k\u0131z \u00e7ocu\u011funun kendi ba\u015f\u0131na gezinmesi ho\u015f kar\u015f\u0131lanmad\u0131\u011f\u0131ndan masal\u0131n kahraman\u0131 o\u011fland\u0131r. Bu masallar k\u00fclt\u00fcrden k\u00fclt\u00fcre farkl\u0131l\u0131klar g\u00f6sterseler de, verilmek isten mesaj ayn\u0131d\u0131r. Bu y\u00fczden evrensel bir dili olu\u015ftururlar, inan\u0131lmaz bir h\u0131zla \u00e7o\u011fal\u0131rlar, gene \u00e7o\u011fal\u0131rlar ve i\u015fte b\u00f6yle b\u00f6yle, bir sel gibi durup dinlenmeden, ama hi\u00e7 mi hi\u00e7 durup dinlenmeden ak\u0131p giderler. <\/p>\n\n\n\n Havada g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclmeyen beyaz atl\u0131 prensler u\u00e7u\u015fur bir s\u00fcre… Nazl\u0131 prenseslerle, ma\u011frur padi\u015fahlarla, u\u00e7an hal\u0131larla, karanl\u0131k \u015fatolarla, s\u00fcp\u00fcrge sa\u00e7l\u0131 cad\u0131larla, yedi c\u00fcceler ve k\u0131rk haramilerle hem ayn\u0131 anda onlara, hem de kendimize, hem de bir ba\u015fkas\u0131na bakar gibi bilinmeyen bir d\u00fcnyaya g\u00f6zlerimizi a\u00e7ar\u0131z. Ayr\u0131nt\u0131lar kimi zaman \u015fa\u015f\u0131lacak kadar basit, kimi zaman da insan\u0131n akl\u0131n\u0131 ba\u015f\u0131ndan alacak kadar karma\u015f\u0131kt\u0131r. Kimi zaman da rastlant\u0131lar\u0131n olabilirli\u011finden do\u011fmu\u015f bir tak\u0131m korkun\u00e7 yarat\u0131klar ya da g\u00fcl\u00fcn\u00e7 yarat\u0131klar bize o kadar yabanc\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcrler ki, onlar\u0131n aras\u0131nda bak\u0131\u015flar\u0131m\u0131z\u0131 nerede gezdirece\u011fimizi bilemeden i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f binlerce g\u00f6r\u00fcnt\u00fc aras\u0131nda \u015fap\u015fal \u015fap\u015fal bak\u0131\u015flar, alayc\u0131 kahkahalar f\u0131rlat\u0131r\u0131z. <\/p>\n\n\n\n Me\u011fer masallar bizim sand\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan da \u00f6nemliymi\u015f. Me\u011fer masallar asl\u0131nda bilin\u00e7alt\u0131m\u0131z\u0131n \u015fifaland\u0131rma y\u00f6ntemlerinden biriymi\u015f. \u00d6l\u00fcm s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc masalda duyan bir \u00e7ocuk bir yak\u0131n\u0131n\u0131n kayb\u0131n\u0131 daha kolay anlayabiliyormu\u015f. Masallar\u0131n \u00e7ocuklar\u0131 toplumsal ya\u015fama haz\u0131rlay\u0131p onlar\u0131 toplumsalla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frendim. Me\u011fer K\u0131rm\u0131z\u0131 Ba\u015fl\u0131kl\u0131 K\u0131z<\/em> masal\u0131nda kurt da, gidilen yol da hepsi birer simgeymi\u015f. T\u00fcm bu bilgileri \u00c7a\u011fda\u015f Anlatma Sanat\u0131<\/em> uygulay\u0131c\u0131s\u0131 Judith Liberban’\u0131n masallarla ilgili seminerinde \u00f6\u011frendim. Masal anlat\u0131c\u0131s\u0131, e\u011fitmeni, sanat terapisti Judith Liberman, Fransa’da masallarla b\u00fcy\u00fcd\u00fc, “anlatma sanat\u0131” e\u011fitimi ald\u0131. Paris ve New York’tan sonra T\u00fcrkiye’de 15 y\u0131ld\u0131r d\u00fczenledi\u011fi masal gecelerinde \u00e7ocuklara ve b\u00fcy\u00fcklere masallar anlat\u0131yor. Birbirini hi\u00e7 tan\u0131mayan insanlar\u0131 bir masal\u0131n sonundaki hayrette, g\u00fcl\u00fcmsemede, ke\u015fifte bulu\u015fturuyor. <\/p>\n\n\n\n Bir zamanlar t\u00fcm d\u00fcnya \u00fclkeleri hik\u00e2ye anlat\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n hayal d\u00fcnyalar\u0131ndan beslenen hik\u00e2yelerle dolup ta\u015farm\u0131\u015f. Zamanla anlatma sanat\u0131 da, masal anlat\u0131c\u0131lar\u0131 da unutulmu\u015f! Derken zamanla, masallar\u0131n insanl\u0131\u011f\u0131n evrensel dili oldu\u011fu yeniden ke\u015ffedilmi\u015f. Hik\u00e2ye anlat\u0131c\u0131s\u0131, modern d\u00fcnyan\u0131n bu h\u0131zl\u0131 ya\u015fant\u0131s\u0131nda, bu sanat\u0131n nesilden nesle aktard\u0131\u011f\u0131 kadim bilgelikten beslenerek, masal, mitoloji, efsane, f\u0131kra, destanlar ve La Fontaine’in fabl anlat\u0131m\u0131n\u0131n ne kadar b\u00fcy\u00fck bir ihtiya\u00e7 oldu\u011funu g\u00f6rm\u00fc\u015f. O zamandan beri, masal anlat\u0131c\u0131lar\u0131 d\u00fcnyan\u0131n neresinde olursa olsunlar, masal d\u00fcnyas\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fcl\u00fc s\u0131rlar\u0131n\u0131 f\u0131s\u0131ldam\u0131\u015flar dinleyicilerine.<\/p>\n\n\n\n Elimize ge\u00e7en en eski masal 3500 ya\u015f\u0131nda. Ve bu masallar hala anlat\u0131l\u0131yor, \u00fczerinden as\u0131rlar ge\u00e7se de ilgimizi \u00e7ekiyor. Nas\u0131l oluyor da 3500 sene \u00f6nce anlat\u0131lan bir masal hepimizin ilgisini nas\u0131l oluyor da \u00e7ekiyor, nas\u0131l oluyor da bu masallar insanl\u0131\u011f\u0131n ortak paydas\u0131 oluyor? <\/p>\n\n\n\n Masal d\u00fcnyas\u0131na \u00f6nem veren bir ba\u015fka isim Clarissa P. Estes. Kurtlarla Ko\u015fan Kad\u0131nlar<\/em> eserinde masallar\u0131n ve mitoslar\u0131n sembolleri aras\u0131nda sakl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceleri a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Clarissa P. Estes \u00f6nce masallar\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f sebeplerini ve ard\u0131nda bu masallardaki sakl\u0131 sembolleri Freudyen ve Jungcu yorumluyor, masallar\u0131n evrenselli\u011fine de\u011finiyor. <\/p>\n\n\n\n Bu semineri ald\u0131ktan ve kitab\u0131 okuduktan sonra masallar\u0131 anlat\u0131ld\u0131klar\u0131 gibi de\u011ferlendirmeye \u00e7al\u0131\u015fmamam\u0131z sonucuna ula\u015f\u0131yorsunuz. Masallar\u0131n toplumlar\u0131n bilin\u00e7 d\u0131\u015f\u0131ndaki sembolik dille ifade buldu\u011funu \u00f6\u011freniyorsunuz. Yani masallar\u0131 tam olarak anlamak i\u00e7in mutlaka bu sembolik dili \u00e7\u00f6z\u00fcmlemek gerekir. <\/p>\n\n\n\n K\u0131rm\u0131z\u0131 Ba\u015fl\u0131kl\u0131 K\u0131z<\/em> masallar\u0131n sembolik dilleri oldu\u011funun en \u00e7arp\u0131c\u0131 \u00f6rneklerinden biri. Masal\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131, annenin verdi\u011fi \u00f6\u011f\u00fctler, yoldan \u00e7\u0131kma, yabanc\u0131larla konu\u015fma hepsi de sembolik ifadeler. Masalda \u00f6nemli bir rol oynayan kurt da sembolik bir karakter. Avc\u0131n\u0131n da, ninenin de hepsinin sembolik anlamlar ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frendim. Annenin k\u0131z\u0131na verdi\u011fi \u00f6\u011f\u00fctlerden birisi “yoldan \u00e7\u0131kma”d\u0131r. Yol herkesin gitti\u011fi bir ve tek yoldur; bu yoldan birisinin \u00e7\u0131kmas\u0131 herkesin gitti\u011fi yoldan gitmemesi, topluma ters d\u00fc\u015fmesi anlam\u0131na gelir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu yolu in\u015fa eden toplumun ta kendisidir. Bu yolun ta\u015flar\u0131 toplumsal ahlak kurallar\u0131ndan d\u00f6\u015fenmi\u015ftir. Toplumda bir gen\u00e7 k\u0131z\u0131n yoldan \u00e7\u0131kmas\u0131 ahlak anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmas\u0131d\u0131r. Bir anne i\u00e7in k\u0131za verilebilecek en \u00f6nemli nasihatlerden birisidir. Ad\u0131m ad\u0131m sembolleri \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeye ba\u015flay\u0131nca masal\u0131n daha bir anlaml\u0131 hale geldi\u011fini g\u00f6r\u00fcyorsunuz. Sonu\u00e7 olarak K\u0131rm\u0131z\u0131 Ba\u015fl\u0131kl\u0131 K\u0131z<\/em> masal\u0131, geleneksel bir toplumda annenin k\u0131z\u0131na verdi\u011fi \u00f6\u011f\u00fctleri ve bunlara dikkat etmezse ba\u015f\u0131na neler gelebilece\u011fini anlatan bir masal.<\/p>\n\n\n\n Anne k\u0131z\u0131na bir mesaj vermek ister; onu toplum kurallar\u0131na uygun bir bi\u00e7imde yeti\u015ftirmek ister. Ancak bunu do\u011frudan s\u00f6ylemesi hem \u00e7ocuklarda bir tepki yaratabilir hem de bir annenin k\u0131z\u0131na b\u00f6yle \u015feyler s\u00f6ylemesi pek de ho\u015f bir durum de\u011fildir. Bu durumda ise bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131 devreye giriyor ve sembolik bir dil amaca hizmet etmeye ba\u015fl\u0131yor. Anne ne anlatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmiyor ama asl\u0131nda s\u00f6yleyemediklerini fark\u0131nda olmadan k\u0131zma bir masal diliyle aktar\u0131yor. K\u0131z ise bir masal dinliyor asl\u0131nda ama annenin verdi\u011fi mesajlar\u0131 fark\u0131na varmadan al\u0131yor. Fark\u0131nda olunmadan kurulmu\u015f bir ileti\u015fim a\u011f\u0131 bu masal\u0131n as\u0131l \u015fifresi. Ne anne ne anlatt\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131nda, ne k\u0131z ne dinledi\u011finin fark\u0131nda. Masal yoluyla kurulan ileti\u015fim kanal\u0131nda hem anne hem de k\u0131z\u0131n bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131 mekanizmalar\u0131 uyar\u0131lm\u0131\u015f oluyor. As\u0131l verilen mesaj: Kendi iradenle ve toplumu hi\u00e7e sayarak ya\u015farsan, sen yoldan \u00e7\u0131km\u0131\u015f kabul edilirsin ve toplum taraf\u0131ndan da lanetlenirsin. Aksi takdirde kurtlara yem olursun. <\/p>\n\n\n\n Masallar, onlar\u0131 dinlemeyi seven, onlara kalbini a\u00e7an herkes i\u00e7in bir yolculuk. <\/strong>Ak\u015famlar\u0131 annem yan\u0131na yatmama izin verir, ben de ona “bana bir hik\u00e2ye anlat” derdim. “Bir hik\u00e2ye? H\u0131m… Bir d\u00fc\u015f\u00fcnelim bakal\u0131m! Bir tane bile akl\u0131ma gelmiyor. A, dur bir dakika! \u00c7izmelerin hik\u00e2yesini mi anlatsam acaba? Pek\u00e2la. Bir varm\u0131\u015f bir yokmu\u015f, yedi denizin \u00f6tesinde iki \u00e7izme varm\u0131\u015f. Ger\u00e7ek bir \u00e7iftlermi\u015f. Ve de dostlarm\u0131\u015f. \u00d6yle s\u0131k\u0131 dostlarm\u0131\u015f ki kimse birini \u00f6tekisiz d\u00fc\u015f\u00fcnemezmi\u015f. Ne zaman biri bir ad\u0131m atsa di\u011feri de atarm\u0131\u015f. Ne zaman biri dursa di\u011feri de dururmu\u015f. Bu nedenle \u00e7izmelerden birine Biri, di\u011ferine de Di\u011feri denirmi\u015f. Biri ve Di\u011feri sadece g\u00fcnd\u00fczleri de\u011fil, geceleri de beraberlermi\u015f hep. Her gece yata\u011f\u0131n ucunda dururlarm\u0131\u015f. B\u00f6yle uyurlarm\u0131\u015f, ayakta durarak. \u00c7ok yorulmazlarm\u0131\u015f \u00e7\u00fcnk\u00fc birbirlerine yaslan\u0131rlarm\u0131\u015f. Birbirlerinin tenini hissetmek ho\u015flar\u0131na gidermi\u015f. Do\u011frusu, bu \u015fekilde kalmaktan ba\u015fka bir dilekleri de yokmu\u015f. B\u00f6yle ge\u00e7iyormu\u015f \u00f6m\u00fcrleri. Gelgelelim zamanla ya\u015flanm\u0131\u015flar art\u0131k. Bir \u00e7\u00f6p y\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00fczerine f\u0131rlat\u0131l\u0131p at\u0131lm\u0131\u015flar. Biri sa\u011fa gitmi\u015f di\u011feri sola. Sonra… Sonra ne olmu\u015f bilmiyorum. Hik\u00e2ye burada bitti. Hadi \u015fimdi yata\u011fa…”<\/p>\n Masallar\u0131 sever misiniz? Bir varm\u0131\u015f bir yokmu\u015f diye ba\u015flar t\u00fcm masallar. \u00c7ocuklu\u011funda masal dinlememi\u015f olan var m\u0131? Ya yeti\u015fkinli\u011finde? \u00dcvey annesinin zehirli k\u0131rm\u0131z\u0131 elmas\u0131yla zehirlenen […]<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":1,"featured_media":109415,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[49],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/109413"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=109413"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/109413\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/media\/109415"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=109413"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=109413"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=109413"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Related Images:<\/h3>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"