{"id":109354,"date":"2021-07-30T22:30:00","date_gmt":"2021-07-30T19:30:00","guid":{"rendered":"http:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/?p=109354"},"modified":"2021-08-01T22:52:34","modified_gmt":"2021-08-01T19:52:34","slug":"benim-gozumden-iran-gulistan-sarayi-2-tahran","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/2021\/07\/30\/benim-gozumden-iran-gulistan-sarayi-2-tahran\/","title":{"rendered":"Benim G\u00f6z\u00fcmden \u0130ran \/ G\u00fclistan Saray\u0131 2-Tahran"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/a>
Selam Salonu – G\u00fclistan Saray\u0131<\/em><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

S\u0131ra G\u00fclistan Saray\u0131’n\u0131n en kapsaml\u0131 binas\u0131n\u0131 gezmeye geldi. \u00d6nce d\u0131\u015f k\u0131sm\u0131ndan s\u00f6z edeyim. Binan\u0131n d\u0131\u015f\u0131 tu\u011fla kapl\u0131 ve \u00e7ini motifleri ile bezenmi\u015f. Bu binada da \u00e7ini motiflerde \u00e7e\u015fitlilik g\u00f6ze \u00e7arp\u0131yor. Fars mitolojisinden motifler, stilize edilmi\u015f \u00e7i\u00e7ek ve ku\u015f motifleri, Sel\u00e7uklu etkisinin g\u00f6zlendi\u011fi geometrik motifler, \u0130slam felsefesini yans\u0131tan motifler harika bir uyumla bir arada kullan\u0131lm\u0131\u015f. Aralarda Avrupa tarz\u0131 manzara motifleri de g\u00f6ze \u00e7arp\u0131yor. Adeta motifler ge\u00e7idi izliyorum. Zaman olsa her birini ayr\u0131 ayr\u0131 incelesem, daha kim bilir ne g\u00fczellikler g\u00f6r\u00fcrd\u00fcm.<\/p>\n\n\n\n

Bina, d\u0131\u015far\u0131dan yekpare gibi g\u00f6r\u00fcnse de asl\u0131nda birbirine ge\u00e7i\u015fli be\u015f ana salondan olu\u015fuyor. Alt katlar daha \u00f6nceleri m\u00fc\u015ftemilat olarak kullan\u0131lm\u0131\u015f. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde idari ofisler bulunuyor. \u0130\u00e7ten bir merdivenle \u00fcst katlara \u00e7\u0131k\u0131l\u0131yor. Alt katlar\u0131n i\u00e7 bezemeleri sade, ancak \u00fcst katlar hem y\u00fcksek tavanl\u0131 hem de g\u00f6steri\u015fli. Ayr\u0131ca her bir salon farkl\u0131 bir havaya sahip. \u0130zlerken hem hayranl\u0131k hem de \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k ya\u015fad\u0131m. \u015eimdi s\u0131rayla salonlardan edindi\u011fim izlenimleri aktarmak istiyorum:   <\/p>\n\n\n\n

Nig\u00e2rhane<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
Sarayl\u0131 kad\u0131n \/ Ya\u011fl\u0131 boya – Ka\u00e7ar d\u00f6nemi<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Nig\u00e2r, \u00fclkemizde bir kad\u0131n ad\u0131d\u0131r. Nig\u00e2r s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn k\u00f6kenini inceledi\u011fimizde Fars\u00e7a \u201cg\u00f6r\u00fcnt\u00fc, resim, tablo, put\u201d anlamlar\u0131na gelmektedir. Nig\u00e2rhane, \u0130ranl\u0131lar\u0131n resim ve heykel galerisine verdikleri add\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

Saray b\u00fcnyesinde ayr\u0131 bir sanat galerisi olu\u015fturulmas\u0131n\u0131n da bir hik\u00e2yesi var: Nas\u0131reddin \u015eah, 1848 – 1896 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda s\u00fcren h\u00fck\u00fcmdarl\u0131\u011f\u0131 d\u00f6neminde Avrupa \u00fclkelerinde kapsaml\u0131 bir gezi ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f. Gezi d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc Avrupa saraylar\u0131nda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc sanat galerilerinden etkilenip kendi saray\u0131nda da b\u00f6yle bir galerinin olu\u015fturulmas\u0131n\u0131 istemi\u015f.<\/p>\n\n\n\n

Galeride, Ka\u00e7ar d\u00f6nemini yans\u0131tan ya\u011fl\u0131 boya tablolar ile \u00e7e\u015fitli b\u00fcstler sergileniyor. Hem saray hem de halk\u0131n g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131 tablolardan izlenebiliyor. Baz\u0131 tablolar bildi\u011fimiz kare ya da dikd\u00f6rtgen formlardan farkl\u0131. Foto\u011frafta g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz gibi \u00fcst k\u0131sm\u0131 kubbe \u015feklinde forma sahip tablolar da salonda sergileniyor. Bu form bana camilerin kubbe formunu an\u0131msatt\u0131 ve ho\u015fuma gitti. Ayr\u0131ca saray\u0131n di\u011fer salonlar\u0131nda da harika tablolar g\u00f6rd\u00fcm.<\/p>\n\n\n\n

Kraliyet M\u00fczesi <\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
Kraliyet M\u00fczesi – G\u00fclistan Saray\u0131  <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Nig\u00e2rhane’den Kraliyet M\u00fczesi salonuna ge\u00e7iyoruz. Bu salonda \u015fahlar\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 e\u015fyalar ile kraliyet koleksiyonu sergilenmektedir. Bu m\u00fcze de t\u0131pk\u0131 Nig\u00e2rhane gibi Nas\u0131reddin \u015eah’\u0131n, Avrupa gezisinden sonra d\u00fczenlenmi\u015f. Bu salonda beni en \u00e7ok etkileyen, eserlerden \u00e7ok mavi – beyaz al\u00e7\u0131 bezemeler ve kristal avizelerin yaratt\u0131\u011f\u0131 hava oldu. Al\u00e7\u0131 motiflerinde Avrupa saraylar\u0131ndan esintiler ile \u0130ranl\u0131lar\u0131n geleneksel motifleri birlikte kullan\u0131lm\u0131\u015f. Salonun tavan yap\u0131s\u0131 cami tavanlar\u0131n\u0131 an\u0131msat\u0131yor. Kubbe ve mukarnas formlar mek\u00e2na ferahl\u0131k ve dinamizm katm\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n

Bu salonu \u00e7ok sevdim. Rastlant\u0131 bu ya, ben de o g\u00fcn mavi tonlarda giyinmi\u015ftim. Maviyi \u00e7ok severim. Adeta bu salona \u00e2\u015f\u0131k oldum. Bu salondan ayr\u0131lmam zor oldu. <\/p>\n\n\n\n

Selam Salonu (Resepsiyon Salonu)  <\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
Nas\u0131r\u00fcddin \u015eah’\u0131n balmumu heykeli – Selam Salonu – G\u00fclistan Saray\u0131<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Kraliyet M\u00fczesi’nin etkisinden \u00e7\u0131kamadan bir ba\u015fka g\u00f6z kama\u015fmas\u0131, \u0131\u015f\u0131klar \u015f\u00f6leni ya\u015fayaca\u011f\u0131m\u0131z Selam Salonuna ge\u00e7iyoruz. \u201cBir r\u00fcya m\u0131 bu, yoksa 1001 Gece Masallar\u0131’ndaki sarayda m\u0131y\u0131m?” demeden edemiyorum.<\/p>\n\n\n\n

\u015eahlar\u0131n yabanc\u0131 ziyaret\u00e7ileri kabul ettikleri ve a\u011f\u0131rlad\u0131klar\u0131 bu salon, G\u00fclistan Saray\u0131’n\u0131n en b\u00fcy\u00fck salonu. Son \u015eah R\u0131za Pehlevi ve e\u015fi Farah Pevlevi bu salonda ta\u00e7 giymi\u015fler. Nas\u0131r\u00fcddin \u015eah’\u0131n balmumu heykeli ve orijinallerini M\u00fccevher M\u00fczesi’nde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm tahtlar salonun en ilgi \u00e7eken b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc olu\u015fturuyor.\u00a0G\u00f6zlerim \u0131\u015f\u0131lt\u0131lardan ve renk c\u00fcmb\u00fc\u015f\u00fcnden \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k ya\u015f\u0131yor elbette. Nereye bakaca\u011f\u0131m\u0131 \u015fa\u015f\u0131r\u0131yorum. Duvarlarda parlayan \u0131\u015f\u0131lt\u0131l\u0131 s\u00fcslemeleri ilk kez g\u00f6r\u00fcyorum. G\u00f6zlerimi alan bezemeler, \u201cAynak\u00e2ri\u201d ad\u0131yla an\u0131lan bezeme sanat\u0131n\u0131n en nadide \u00f6rnekleriymi\u015f. Bu bezeme sanat\u0131nda daha sonra ayr\u0131nt\u0131l\u0131 s\u00f6z edece\u011fim. \u00a0<\/p>\n\n\n\n

Havuzhane<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
Havuzhane – G\u00fclistan Saray\u0131<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Ka\u00e7ar d\u00f6neminde yazl\u0131k salon olarak kullan\u0131lan bu salon di\u011ferlerine g\u00f6re olduk\u00e7a sadeydi. R\u0131za \u015eah Pehlevi salona bir havuz ekletti\u011fi i\u00e7in bu ad verilmi\u015f. Ancak nemlenme yaratt\u0131\u011f\u0131 ve eserlere zarar verdi\u011fi i\u00e7in havuz kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f. <\/p>\n\n\n\n

Bu salonda yabanc\u0131 krallar\u0131n Ka\u00e7ar d\u00f6nemi \u015fahlar\u0131na g\u00f6nderdikleri hediyeler sergileniyor. Alt\u0131n, g\u00fcm\u00fc\u015f, de\u011ferli ta\u015flar ve yar\u0131 de\u011ferli ta\u015flarla bezenmi\u015f s\u00fcs e\u015fyalar\u0131, porselenler, yaz\u0131 tak\u0131mlar\u0131, biblolar, vazolar vb. \u00fcslup ve renklerine g\u00f6re s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f. Bu b\u00f6l\u00fcmdeki eserlere \u00e7ok de\u011fer veriliyor. Eserlerin tozlanmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in bu salonu galo\u015f giyilerek geziliyor.    <\/p>\n\n\n\n

Billur Salon ve Fildi\u015fi Salonu<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
Fildi\u015fi Salonu’ndan bir b\u00f6l\u00fcm – G\u00fclistan Saray\u0131 <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

\u0130\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f iki salon, \u015fahlar\u0131n ve ailelerinin oturma ve yemek odalar\u0131 olarak kullan\u0131lm\u0131\u015f. Duvar ve tavanlarda bulunan kesme ve kristal aynak\u00e2ri s\u00fcslemeler, avizeler, taban hal\u0131lar\u0131, mobilyalar, d\u00f6\u015femeler, porselen vazolar, \u00e7e\u015fitli heykeller, \u0130ran \u015fahlar\u0131n\u0131n zevkini yans\u0131tmaktad\u0131r. Fildi\u015fi Salonu, \u015fahlar\u0131n ve ailelerinin yemek salonu olarak kullan\u0131lm\u0131\u015f. Salondaki fildi\u015flerinden dolay\u0131 bu adla an\u0131l\u0131yormu\u015f. <\/p>\n\n\n\n

Saray salonlar\u0131n\u0131n g\u00f6rkemli dekorlar\u0131ndan, \u00f6zellikle aynalar\u0131n \u0131\u015f\u0131lt\u0131s\u0131ndan kendimi alamad\u0131m. Ayna, \u0130ran’da yaln\u0131zca i\u00e7 mek\u00e2n bezemesi ve dekorasyonda kullan\u0131lm\u0131yor. Edebiyatta da i\u015flenen \u00f6nemli bir motif. Ayna kavram\u0131na Nazenin Nezam\u015fehidi’nin (1961 – 2005) bir \u015fiirinden bakal\u0131m ve bu b\u00f6l\u00fcm\u00fc burada bitireyim: <\/p>\n\n\n\n

Sevmiyorlarken\u2026<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

sevmiyorlarken bizi
bizler darmada\u011f\u0131n pencereleriz 
belki de terk edilmi\u015f bir pencerede
silik bir terk edilmi\u015fliyiz
ya da ayn\u0131 s\u00f6n\u00fck \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131
eski bir aynada yans\u0131r\u0131z
sonsuz bir caddeye ve ikindinin k\u00fcl rengine
bakar\u0131z
akl\u0131m\u0131z\u0131 ba\u015f\u0131m\u0131zdan alan
a\u015fina havay\u0131 aramaks\u0131z\u0131n 
sevmiyorlarken bizi
darmada\u011f\u0131n aynalar\u0131z. <\/em><\/p>\n\n\n\n

Kaynaklar:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

– \u0130ran Gezi Rehberi, Zafer Bozkaya, Okyanus yay\u0131nlar\u0131, 2018
– Dolunayda K\u0131z\u0131l Tef \u00c7alan Kad\u0131nlar, \u0130ranl\u0131 Kad\u0131n \u015eairler Se\u00e7kisi, \u00c7eviren ve Derleyen: Ha\u015fim H\u00fcsrev\u015fahi, Totem Yay\u0131nlar\u0131, 2015
– S\u00f6zlerin Soya\u011fac\u0131, \u00c7a\u011fda\u015f T\u00fcrk\u00e7e’nin Etimolojik S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc, Sevan Ni\u015fanyan, Adam Yay\u0131nlar\u0131, 2007  <\/p>\n\n\n\n