{"id":108187,"date":"2009-09-27T00:00:00","date_gmt":"2009-09-27T00:00:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2021-07-10T23:08:35","modified_gmt":"2021-07-10T20:08:35","slug":"izmir-bir-meta-degildir-marka-olamaz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/2009\/09\/27\/izmir-bir-meta-degildir-marka-olamaz\/","title":{"rendered":"\u0130zmir bir meta de\u011fildir, marka olamaz"},"content":{"rendered":"\n

\u0130zmir B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi\u2019nin kentteki tarihi yap\u0131lar\u0131n korunmas\u0131n\u0131 te\u015fvik amac\u0131yla d\u00fczenledi\u011fi Tarihe Sayg\u0131 \/Yerel Koruma \u00d6d\u00fclleri’ni kazananlar ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde a\u00e7\u0131kland\u0131. Bu y\u0131l yedinci kez d\u00fczenlenen yar\u0131\u015fman\u0131n temel hedeflerinden birisi topluma koruma bilincini a\u015f\u0131lamak.\n\nKoruma deyince ne anl\u0131yoruz? Toplumumuzda yap\u0131lar\u0131n, tarihin, \u00e7evre ve do\u011fan\u0131n korunmas\u0131 nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fiyor? Yerel y\u00f6netimler korumada ne kadar ba\u015far\u0131l\u0131? Korumay\u0131 gelecek nesiller i\u00e7in mi, gelecek turistler i\u00e7in mi yap\u0131yoruz? \u0130zmir’in \u201cmavi K\u00f6rfez, ye\u015fil \u0130zmir\u201d slogan\u0131 ne kadar ger\u00e7ek\u00e7i? Ger\u00e7ekle\u015ftirilen kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm projesinde yap\u0131lan yanl\u0131\u015flar neler? \u0130zmir bir marka kent midir?\n\nSorular\u0131m\u0131z\u0131 Dokuz Eyl\u00fcl \u00dcniversitesi Mimarl\u0131k Fak\u00fcltesi Mimarl\u0131k B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi ve restorasyon uzman\u0131 Yrd. Do\u00e7. Dr. Emel Kay\u0131n’a y\u00f6nelttik. Kemeralt\u0131’nda, \u0130zmir’in en \u00e7ok ziyaret edilen han\u0131 K\u0131zlara\u011fas\u0131 Han’da ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fimiz s\u00f6yle\u015fide, Yrd. Do\u00e7. Dr. Emel Kay\u0131n, nerelerde hata yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131, neleri koruyabildi\u011fimizi \u0130zmir’de \u0130zmirlilerin, y\u00f6netimlerin korumaya bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 payla\u015ft\u0131. Payla\u015f\u0131mlar\u0131 i\u00e7in te\u015fekk\u00fcr ediyoruz.\n\n\nKoruma kentle insan\u0131n etkile\u015fimidir<\/b>\n\n– Bir mimar ve restorasyon uzman\u0131 olarak bize koruman\u0131n tan\u0131m\u0131n\u0131 yapar m\u0131s\u0131n\u0131z? <\/i>\n\n– Ben kendi anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131 s\u00f6yleyeyim. Ben kenti ve mimarl\u0131\u011f\u0131 mekan\u0131n, ya\u015fam\u0131n ve insan\u0131n birbirleriyle etkile\u015fim i\u00e7inde olduklar\u0131 bir s\u00fcre\u00e7 olarak alg\u0131l\u0131yorum. Dolay\u0131s\u0131yla korumay\u0131 da b\u00f6yle anl\u0131yorum. Bir mekan var, ge\u00e7en bir zaman var. Onun i\u00e7inde bize gelmekte olan bir hayat var. \u0130\u00e7inde ya\u015fayan ve d\u00f6n\u00fc\u015fen insanlar var. D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc sa\u011flarken i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 de\u011ferleri koruyarak d\u00f6n\u00fc\u015fmesi gerekiyor. \n\n– \u0130zmir i\u00e7in 8 bin 500 y\u0131ll\u0131k kent tan\u0131m\u0131 yap\u0131l\u0131yor. Peki bu kente gelen bir yabanc\u0131 havaalan\u0131ndan \u0130zmir’e indi\u011finde ya da deniz yoluyla, demir yoluyla geldi\u011finde tarihi bu kadar eskiye dayand\u0131r\u0131lan bir kentin alg\u0131s\u0131n\u0131 ya\u015f\u0131yor mu sizce?<\/i>\n\n– \u00d6nce \u015funu s\u00f6ylemeliyim. \u0130zmir’in s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde 8 bin 500 y\u0131ll\u0131k buluntular\u0131 g\u00f6steren bir h\u00f6y\u00fck bulundu. Ye\u015filova h\u00f6y\u00fc\u011f\u00fc. O yerle\u015fimin eskiden Smyrna kentiyle organik ba\u011flar\u0131 olabilir de olmayabilir de. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130zmir’in \u015fu anda bildi\u011fimiz geli\u015fimi Bayrakl\u0131’dan yola \u00e7\u0131k\u0131p Pagos’a (Kadifekale) hareket ediyor. Pagos’tan da yay\u0131l\u0131yorlar k\u0131y\u0131 hatt\u0131nda. Dolay\u0131s\u0131yla ancak bu ili\u015fkiler \u00e7\u00f6z\u00fcmlendi\u011fi zaman Smyrna’n\u0131n 8 bin 500 y\u0131ll\u0131k oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. Ama bizim \u015fu an mevcut s\u0131n\u0131rlar\u0131m\u0131z i\u00e7inde 8 bin 500 y\u0131ll\u0131k bir yerle\u015fim var. \n\nKorumac\u0131l\u0131k g\u00fcndemimize ge\u00e7 giren bir kavram<\/b>\n\n– Koruma kavram\u0131 ne kadar g\u00fcndemimizde?<\/i>\n\n– Asl\u0131na bakarsan\u0131z kentimizin \u00e7ok korumac\u0131 bir kent oldu\u011fu s\u00f6ylenemez. Hemen hemen 1990’lar\u0131n ortalar\u0131na gelinene kadar neredeyse, kentimizin koruma g\u00fcndemi olduk\u00e7a zay\u0131ft\u0131.\n\n– Geli\u015fim sivil toplum \u00f6rg\u00fclerinin bask\u0131s\u0131yla m\u0131 olu\u015ftu? Yerel y\u00f6netimler ne zaman s\u00fcrece kat\u0131ld\u0131?<\/i>\n\n– Onlarla da geli\u015fti ama daha \u00e7ok koruma taraftarlar\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc uzun bir m\u00fccadeleyle geli\u015fti. Yakla\u015f\u0131k 19. y\u00fczy\u0131ldan itibaren ki, o Bat\u0131l\u0131la\u015fma d\u00f6nemidir, “koruma” eylem olarak telafuz edilmeye ba\u015flad\u0131 Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu’nda. M\u00fczelerin kurulmas\u0131, ard\u0131ndan Cumhuriyet D\u00f6nemi’nde \u00e7e\u015fitli yasalar\u0131n tesis edilmesi… Bu Osmanl\u0131’da da vard\u0131. Asar\u0131 atika nizamnameleri vard\u0131. Bunlar\u0131n tesis edilerek geli\u015fmesiyle belirli bir noktaya gelindi, ama as\u0131l bunun geli\u015fmesi 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n son \u00e7eyre\u011finde, 1975 sonlar\u0131nda olu\u015ftu \u00fclke genelinde. \u00c7\u00fcnk\u00fc o zamandan sonra biz bir tak\u0131m uluslararas\u0131 ili\u015fkilerimizi geli\u015ftirmeye ba\u015flad\u0131k. Mesela 1975 y\u0131l\u0131nda Avrupa Mimari Miras Y\u0131l\u0131 oldu T\u00fcrkiye’de. Bunlar \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck yank\u0131lar uyand\u0131rd\u0131 o zaman. Ancak sonra giderek bir tak\u0131m uluslararas\u0131 konvansiyonlar\u0131 imzalad\u0131k devlet olarak. Mesela D\u00fcnya K\u00fclt\u00fcrel ve Do\u011fa Miras\u0131 Koruma anla\u015fmas\u0131.\n\nBir yandan y\u0131k\u0131p bir yandan koruma \u00e7eli\u015fkisi<\/b>\n\n– Turizmin geli\u015fmesi de tarihi korumaya ilgiyi artt\u0131rd\u0131 san\u0131yorum?<\/i>\n\n– Evet turizmin de katk\u0131s\u0131 var tabii. T\u00fcm d\u00fcnyada tarihe ilgi artt\u0131. \u0130nsanlar\u0131n bilinen turistik g\u00fczergahlar\u0131 t\u00fcketmesi, tarihe biraz t\u00fcketimci bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n t\u00fcm d\u00fcnyada yayg\u0131nla\u015fmas\u0131yla oldu. Asl\u0131nda biz biraz bunu tasvip etmiyoruz koruma zemininde. \u0130nsanlar biraz t\u00fcketim toplumu haline d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcnce ellerindeki dekorlar\u0131 t\u00fcketir oldular. Yerine yeni dekorlar istediler. Her \u015fey bir araya geldi diyelim. Ama asl\u0131nda ideal olarak koruman\u0131n ger\u00e7ek anlam\u0131n\u0131 kavrayamad\u0131 insanlar. Ger\u00e7ekten kavram\u0131\u015f olsalar \u015fu an \u015fehrimizde hala y\u0131k\u0131mlar s\u00fcr\u00fcyor olmaz.\n\n– Y\u0131k\u0131mlar s\u00fcr\u00fcyor, bir yandan da Havagaz\u0131 Fabrikas\u0131 gibi onar\u0131mlar, kazan\u0131mlar var. Biraz \u00e7eli\u015fkili sanki ya da sistemli bir koruma yakla\u015f\u0131m\u0131 yok gibi?<\/i>\n\n– Yurt d\u0131\u015f\u0131nda end\u00fcstriyel miras g\u00fcndemi var. Bu bizde de var. Yani 19. y\u00fczy\u0131ldan ba\u015flayarak kurulmu\u015f erken fabrikalar k\u00fclt\u00fcrel miras haline d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyorlar. Bir taraftan Havagaz\u0131 Fabrikas\u0131 restore edilirken, bir taraftan ba\u015fka binalar y\u0131k\u0131l\u0131yor. Mesela Kula Mensucat Fabrikas\u0131 y\u0131k\u0131l\u0131yor \u015fu anda. Mesela o zaman neden Havagaz\u0131 Fabrikas\u0131 korunuyor da Kula Mensucat Fabrikas\u0131 y\u0131k\u0131l\u0131yor? End\u00fcstriyel alan bir b\u00fct\u00fcn olarak korunmal\u0131. E\u011fer ger\u00e7ekten korumac\u0131ysak. Kemeralt\u0131’n\u0131 korumakla end\u00fcstriyel alan\u0131 y\u0131kmam\u0131z aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkiyi anlamak zorunday\u0131z.\n\n– Siz korumac\u0131l\u0131\u011f\u0131 bir b\u00fct\u00fcn olarak ele al\u0131yorsunuz san\u0131r\u0131m?<\/i>\n\n– Elbette. Koruma bir b\u00fct\u00fcnd\u00fcr. \u201cKoruma nedir?\u201d diye sormu\u015ftunuz. Koruma, bir kentin hikayesini korumakt\u0131r. B\u00fct\u00fcn izleri, birikimleriyle, onun ya\u015fanm\u0131\u015flar\u0131yla, gitti\u011finizde orada ailenize uzak atalar\u0131n\u0131za kentin tarihindeki insanlara ili\u015fkin bir tak\u0131m noktalara dokunabilmenin size nas\u0131l bir hayat zenginli\u011fi kataca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn.\n\nKorumay\u0131 odak odak yap\u0131yoruz, b\u00fct\u00fcnsellik yok<\/b>\n\n– \u0130zmir’de ya\u015fam\u0131m\u0131za bir zenginlik katacak, dokusuyla korunmu\u015f bir yer s\u00f6yleyebilir misiniz? Sanki koruma par\u00e7a par\u00e7a bu kentte.<\/i>\n\n– Evet biz odak odak koruyoruz. Mesela K\u0131zlara\u011fas\u0131 Han\u0131’n\u0131n i\u00e7inde oturuyoruz \u015fu an. K\u0131zlara\u011fas\u0131 restore ediliyor, biz sadece bir han g\u00f6rerek mutlu oluyoruz. Ama asl\u0131nda bu hanlar\u0131n b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr \u00f6nemli olan. Buras\u0131 asl\u0131nda bir han b\u00f6lgesidir. Bunu fark etti\u011fimizde neyi fark ederiz biliyor musunuz? Demek ki buras\u0131 tarihte kervan ticaretinin yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 aland\u0131. \u0130\u00e7 liman\u0131 hat\u0131rlayabiliriz, i\u00e7 liman\u0131n yan\u0131ndaki kaleyi hat\u0131rlayabiliriz, buran\u0131n sadece han b\u00f6lgesi oldu\u011funu loncalar\u0131 hat\u0131rlayabiliriz. Kemeralt\u0131’ndaki bu eski mesleki b\u00f6l\u00fcnmeleri hat\u0131rlayabiliriz. Ama biz ne yap\u0131yoruz. “A, burada han var, eski bir ta\u015f yap\u0131, ne g\u00fczel” diyor, bir kahve i\u00e7ip gidiyoruz.\n\n– Ben y\u0131llard\u0131r buradan gelip ge\u00e7en bir \u0130zmirli olarak s\u00f6ylediklerinizi hissetmiyorum ne yaz\u0131k ki. Koruma hareketlili\u011fi ne zaman ba\u015flad\u0131 \u0130zmir’de?<\/i>\n\n– Yerel y\u00f6netimlerin bu koruma i\u015fine eklemlenmesiyle konu biraz daha hareketlendi. Piri\u015ftina d\u00f6neminden itibaren \u0130zmir’de koruma hareketi desteklendi.\n\n– Tarihi Kentler Birli\u011fi olu\u015fumu s\u00fcreci nas\u0131l etkiledi?<\/i>\n\n– O da koruma hareketini ivmelendirdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc yerel y\u00f6netimler birbirini \u00f6rnek almaya ba\u015flad\u0131lar. Oradan ald\u0131klar\u0131 \u00f6d\u00fcller y\u00fcz\u00fcnden, koruma konusuna olan ilgilerini artt\u0131rd\u0131lar. Bir stat\u00fc noktas\u0131 oldu. Bu sistemlerin i\u00e7inde yer almak istedi y\u00f6netimler.\n\nMavi K\u00f6rfez ye\u015fil \u0130zmir kimli\u011fi ne kadar do\u011fru?<\/b>\n\n– Koruma deyince tarihi, do\u011fay\u0131, sanat\u0131, mimari dokuyu korumadan s\u00f6z ediliyor. Bizim kentimizde hangisi \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor?<\/i>\n\n– Kent de bir b\u00fct\u00fcnd\u00fcr koruma da. Bunlar\u0131 kompart\u0131manlara ay\u0131ram\u0131yoruz. Bir noktada \u201cben kentin tarihini, kentsel mimari ser\u00fcvenini koruyorum, hikayelerini koruyorum, ba\u015fka noktada korumuyorum\u201d diyemeyiz, b\u00f6yle bir \u015fey olmaz. Korumay\u0131 bir kentin ya\u015fanm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak olarak ele al\u0131yorsan\u0131z b\u00fct\u00fcn kentte bu duyarl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131z s\u00fcrer. Buna \u00e7evre koruma da dahil. \u00c7\u00fcnk\u00fc mesela \u0130zmir’in kimli\u011fini koruyorsan\u0131z bu nedir? “Mavi K\u00f6rfez ye\u015fil \u0130zmir” ya da “G\u00fczel \u0130zmir” diye bir kavram var de\u011fil mi? Her yerde b\u00f6yle biliniyor bu kent. Ama hi\u00e7 ortada g\u00fczel bir \u0130zmir g\u00f6rebiliyor muyuz, onu bilemiyorum.\n\n– \u0130zmir’in var oldu\u011fu s\u00f6ylenen imaj\u0131 bu ger\u00e7ekle \u00e7ok da ba\u011fda\u015fm\u0131yor tabii.<\/i>\n\n– Bu slogan\u0131 ben s\u00f6ylemiyorum. \u00dclkenin geneline yay\u0131lm\u0131\u015f b\u00f6yle bir slogan var. Bir kanaat var. Bir markas\u0131 var. Ama kente geldi\u011finiz zaman son derece k\u00f6t\u00fc bir yap\u0131la\u015fma, biti\u015fik nizam yap\u0131la\u015fmalar tart\u0131\u015fmal\u0131 bir mimari, yok edilmi\u015f bir ye\u015fil, yak\u0131n zamana kadar kokan bir K\u00f6rfez, elimizde bunlar var. \u0130zmir’i korumak demek, bunlar\u0131 da korumak demektir. Bir kenti b\u00fct\u00fcn koruyorsak o kentin 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n\u0131 da koruyaca\u011f\u0131z, Cumhuriyet D\u00f6nemi’ni de koruyaca\u011f\u0131z, gelece\u011fini de koruyaca\u011f\u0131z ge\u00e7mi\u015fini de, do\u011fas\u0131n\u0131 da.\n\n– En iyi korunmu\u015f yer neresi \u0130zmir’de? B\u00f6yle bir b\u00f6lge g\u00f6sterebilir misiniz?<\/i>\n\n– \u0130\u015fte b\u00f6yle tekil bir \u015fey s\u00f6yleyemem, \u00e7\u00fcnk\u00fc b\u00fct\u00fcnsel d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u00d6rne\u011fin Kemeralt\u0131 en b\u00fcy\u00fck doku. Ama bir taraftan bakarsan\u0131z burada koruma eyleminin b\u00fct\u00fcn g\u00f6revlerini yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek zor. \n\n\u0130zmirliler’de koruma bilinci i\u00e7in daha \u00e7ok u\u011fra\u015fmak gerek<\/b>\n\n– \u0130zmirliler’de b\u00f6yle bir koruma bilinci var m\u0131?<\/i>\n\n– Ben \u015f\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum, korumaya bir ilgi var ama ger\u00e7ek bir bilincin olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in daha \u00e7ok u\u011fra\u015fmak gerekiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc o ilgilerin bir k\u0131sm\u0131 moda e\u011filimli olarak geli\u015fiyor. Tarihle ilgilenmek moda. Onlarla ilgilenenler var. Bir k\u0131sm\u0131 t\u00fcketici bir mant\u0131kla geli\u015fiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc oradan bir gelir edinmek m\u00fcmk\u00fcn. Bir k\u0131sm\u0131 da ger\u00e7ekten duyarl\u0131 ki\u015filer var , ilgisiz ve y\u0131kmak isteyenler var bir de. \n\n– Medya burada nas\u0131l bir konumda?<\/i>\n\n– Medyan\u0131n zaman zaman ikilemlerle hareket etti\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. \u00d6yle gazeteler oluyor ki, bazen i\u00e7 sayfas\u0131nda bir \u015feyi korumak gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor, birinci sayfas\u0131nda oradaki bir \u015feyi y\u0131kmak gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.\n\n-Yine b\u00fct\u00fcnsel bak\u0131\u015f kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/i>\n\n– Evet \u00f6yle bak\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in. \u00d6rne\u011fin benim \u0130zmir’in Oteller Tarihi kitab\u0131n\u0131 haz\u0131rlarken uzun s\u00fcre \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m Basmane b\u00f6lgesi var. Kitap \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131ndan beri ben de \u00e7ok yazd\u0131m \u00e7izdim. Yerel y\u00f6netimler oralarda uygulamalar yapt\u0131lar, sokak sa\u011fl\u0131kla\u015ft\u0131rmas\u0131 yapt\u0131lar. Ama ger\u00e7ekten hi\u00e7 kimsenin bir plan\u0131 restore etti\u011fini g\u00f6rm\u00fcyoruz yani arkalar\u0131 hep \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fc alan\u0131 gibi duruyor. Ge\u00e7ici bir makyaj yap\u0131ld\u0131, ger\u00e7ekten bir koruma bilinci geli\u015fmi\u015f olsa birilerinin orada bir \u015feyler denemeyi d\u00fc\u015f\u00fcnebilmi\u015f olmas\u0131 gerekir.\n\n\nKentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm sosyok\u00fclt\u00fcrel bir projedir<\/b>\n\n– Peki d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 Kadifekale ve Agora \u00e7evresinde durum nas\u0131l? Y\u0131llard\u0131r orada bir hareketlilik var da insanlarda bir korumac\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 geli\u015febildi mi sizce? Buraya turist gelecek, ko\u015fullar\u0131m\u0131z iyile\u015fecek diye bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 var m\u0131?<\/i>\n\n– Evet koruma konusunda bir hareket var. Ama ayn\u0131 zamanda koruma sosyoekonomik bir mesele de. Bir alan\u0131 korumaya kalkt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda orada yar\u0131m y\u00fczy\u0131ld\u0131r ya\u015fayan insanlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmak zorundas\u0131n\u0131z. Bence Kadifekale, Basmane Varyant \u00fc\u00e7geninde koruma eylemi ba\u015flamadan \u00f6nce bu bir sosyal proje olarak da d\u00fc\u015f\u00fcnmeliydi. Sosyok\u00fclt\u00fcrel proje olarak ele al\u0131nmal\u0131yd\u0131, buna oradaki insanlar\u0131n e\u011fitilmesi dahil, oraya gelecek i\u015flevleri entegre edilmesi de dahil. B\u00f6yle ele almal\u0131yd\u0131lar.\n\n– Ama \u00f6yle olmad\u0131 san\u0131r\u0131m. Biz tarihi canland\u0131ral\u0131m, ona pararel olarak turizm de canlans\u0131n diye bak\u0131ld\u0131 san\u0131yorum.<\/i>\n\n– Daha \u00e7ok koruma konusuna bir kabuk onarma olarak bak\u0131ld\u0131. Projeler yoktu. Yine de oralarda belirli bir sosyal hareketlenme yarat\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131 ama nokta baz\u0131nda bir \u015fey. Mesela semt evleri a\u00e7\u0131ld\u0131. Oradaki ki\u015fileri al\u0131p kenti gezdiriyorlar, oralara a\u00e7\u0131k hava sinemas\u0131 g\u00f6t\u00fcr\u00fcyorlar. Bunlar da de\u011ferli katk\u0131lar yerel y\u00f6netimlerce.\n\n– Kentle \u00e7eperleri kayna\u015ft\u0131rma \u00e7abalar\u0131..Ama yetersiz diyorsunuz…<\/i>\n\n– Yerel y\u00f6netimler bunlar\u0131 yap\u0131yorlar. Ama bunlar nokta vuru\u015flar\u0131. Bir b\u00f6lgenin rehabilitasyonunu, bir fiziksel onar\u0131m ya da sosyok\u00fclt\u00fcrel bir proje olarak ele almak ayr\u0131 ve kapsaml\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fma yapmay\u0131 gerektirir. Bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 2000’li y\u0131llardan bu yana on y\u0131l ge\u00e7ti. Yani orada ka\u00e7 ki\u015fi var, ka\u00e7 ki\u015fi okuma yazma bilir, bu insanlar turizm sekt\u00f6r\u00fcnde istihdam edilecekler mi ya da bu insanlar hangi sekt\u00f6re gelecek? Birden bire oraya turizm gelir, hayat\u0131 y\u00fckseltirse, ekonomik olarak hayat\u0131n girdileri ne olacak? Yer mi de\u011fi\u015ftirmeleri gerekecek? Yer de\u011fi\u015ftirirlerse nereye gidecekler? Kentin ba\u015fka yerlerine ba\u015fka sosyal sorunlara m\u0131 sebebiyet verecekler. Oraya yeni bir i\u015flev getiriyorsunuz ama oradaki kent halk\u0131n\u0131n sosyoekonomik rehabilitasyonunu d\u00fc\u015f\u00fcnmezseniz bir yar\u0131lma olu\u015fur. Yar\u0131lma her zaman i\u00e7in kent halk\u0131 i\u00e7in sorundur. Ama T\u00fcrkiye’de t\u00fcm kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm projeleri biraz b\u00f6yle ele al\u0131n\u0131yor ve o y\u00fczden sorunlu. Burada da b\u00f6yle bir proje olamad\u0131. Daha \u00e7ok noktasal hareketler var. Sivil toplum \u00f6rg\u00fctlerinin yapt\u0131\u011f\u0131 \u015feyler var. Ama herkes tekil hareket ediyor. Stratejik plan \u015fart.\n\nHer zaman turist bak\u0131\u015f\u0131n\u0131 \u00f6nemsiyoruz<\/b>\n\n– Bir de san\u0131yorum \u00e7al\u0131\u015fmalar hep bir ko\u015fulla geli\u015fiyor. Turist gelecek diye, EXPO yap\u0131lacak diye ya da ba\u015fka bir \u015fart. Kentli ad\u0131na, kentin gelece\u011fi ad\u0131na, bilin\u00e7le bir\u015fey yap\u0131lm\u0131yor sanki.<\/i>\n\n– \u0130nsan hayat\u0131n\u0131 daima \u00f6nemsemeliyiz. Her zaman turist bak\u0131\u015f\u0131n\u0131 \u00f6nemsiyoruz Turistler gelirse ne g\u00f6recekler? Bundan daha \u00f6nemli olan bir \u015fey daha var. Kentte ya\u015fayan kentliler, kentin i\u00e7inde dola\u015f\u0131rken ne g\u00f6r\u00fcyor? Esas mesele bu. E\u011fer siz kentlilerin i\u00e7inde mutlu olduklar\u0131 iyi hissettikleri, estetik bulduklar\u0131 bir kent yarat\u0131rsan\u0131z turistler de onu be\u011feneceklerdir. \u00d6nce kentlileriniz i\u00e7in iyi bir kent yapmal\u0131s\u0131n\u0131z. Kentli gruplar aras\u0131ndaki yar\u0131lmalar\u0131 \u00e7\u00f6zmelisiniz. \u00c7\u00fcnk\u00fc geli\u015fme b\u00fct\u00fcnseldir. \n\nKent bir meta de\u011fildir, marka olamaz<\/b>\n\n– Bu kentin mimari ve korumac\u0131l\u0131k anlam\u0131nda temel sorunu nedir?<\/i>\n\n– Ben temelde \u015funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bir kentte sosyok\u00fclt\u00fcrel hayat ve mekan beraber geli\u015fmeli. \n\n– Bunu beceremedik mi peki \u0130zmir’de?<\/i>\n\n– Bu kentte \u00e7ok fazla bunu beceremedik bu y\u00fczden d\u0131\u015far\u0131ya g\u00f6\u00e7 de verebiliyoruz. Kendi potansiyellerimizi ke\u015ffedip geli\u015ftirmek yerine ba\u015fka \u015feylerle u\u011fra\u015f\u0131yoruz. Mesela kentte \u00e7ok tart\u0131\u015fmal\u0131 bir marka kavram\u0131 dola\u015f\u0131yor. Bir kent, bir meta de\u011fildir. Bir kent bir marka olamaz. Bir kent ya\u015fanan bir mekand\u0131r bir kere. \u00d6nce bunu anlamal\u0131y\u0131z. \u0130lk hedefimiz o kent i\u00e7inde insanlar\u0131n nitelikli ya\u015famas\u0131. \n\nBu kentin ve kentlilerin \u00f6z ele\u015ftiriye ihtiyac\u0131 var<\/b>\n\n– Kentte s\u00f6z sahibi sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri, odalar, yerel y\u00f6netimler kent ad\u0131na ortak hareket edip, \u00f6z ele\u015ftiri yapabiliyorlar m\u0131?<\/i>\n\n– Kentin \u00f6z ele\u015ftiriye ihtiyac\u0131 var. \u0130zmir’in ad\u0131 ge\u00e7ince baz\u0131 zamanlar bir kent \u015fovenizmi ba\u015fl\u0131yor bu kentte. En g\u00fczel, en ak\u0131ll\u0131, en ayd\u0131n insanlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ve en g\u00fczel kent oldu\u011fu s\u00f6yleniyor \u0130zmir’in. B\u00f6yle \u201cen\u201dlerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir kentte en ayd\u0131n insanlar ya\u015f\u0131yorsa hemen \u015funu sorgulayabiliriz: Niye mesela kentin k\u0131y\u0131s\u0131 hi\u00e7 de toplumsal duyarl\u0131l\u0131\u011fa yak\u0131\u015fmayacak \u015fekilde \u00c7in Seddi gibi bir duvarla \u00e7evrili? Niye Kordon’da \u00e7itler var en ayd\u0131n ki\u015filer bu kentte ya\u015f\u0131yorsa? Niye Kemeralt\u0131’n\u0131n yar\u0131s\u0131 y\u0131k\u0131ld\u0131? Niye 1950’lerde g\u00f6\u00e7le gelen ki\u015fileri yar\u0131m y\u00fczy\u0131ld\u0131r kente entegre edemedi en ayd\u0131n ki\u015filerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 kent? Niye onlara e\u011fitim verilmedi yok say\u0131ld\u0131. Niye gecekondu aflar\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131? Niye ayd\u0131nlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bu kentte Kordonyolu’nu y\u0131kmaya kalkt\u0131k da bir s\u00fcr\u00fc para \u00f6deyerek Kordonu doldurmak zorunda kald\u0131k? Kent kendine soru sormal\u0131 kendini ele\u015ftirebilmeli.\n\n-Yerel y\u00f6netimlerin bug\u00fcn korumaya ilgisi nas\u0131l?<\/i>\n\n– \u0130lgisini iyi g\u00f6r\u00fcyorum. En az\u0131ndan eski y\u00f6netimlere g\u00f6re belirli bir ilgilenme durumundalar Ancak daha b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc ve uzun vadeli projeler kurmam\u0131z gerekiyor. Belki o proje onlar\u0131n se\u00e7im d\u00f6neminde bitemez. Mesela bir b\u00f6lgenin korunurken k\u00fclt\u00fcrel ve sosyoekonomik rehabilitasyon plan\u0131n\u0131 haz\u0131rlanmas\u0131 hi\u00e7bir yerel y\u00f6netim belki sonunu g\u00f6remeyecek. Ama yerel y\u00f6netimin \u00f6n\u00fcne gelmi\u015fse bunun sorumlulu\u011fu onun \u00fczerindedir. Yoksa kent tarihi g\u00fcn\u00fcn birinde onu yarg\u0131lar.\n\n***\n\nYrd. Do\u00e7. Dr. Emel Kay\u0131n kimdir?<\/b>\n\nEmel Kay\u0131n, mimar ve restorasyon uzman\u0131. Lisans, y\u00fcksek lisans ve doktora e\u011fitimlerini \u0130zmir\u2019de, Dokuz Eyl\u00fcl \u00dcniversitesi\u2019nde yapt\u0131. Y\u00fcksek lisans tezini, bir k\u0131y\u0131 kasabas\u0131 olan ve Bat\u0131 Anadolu-Ege Adalar\u0131 etkile\u015fiminde ba\u011flant\u0131 noktalar\u0131ndan birini olu\u015fturan \u00c7e\u015fme\u2019nin tarihi dokusunun karakteristikleri ve korunma sorunlar\u0131 konusunda ger\u00e7ekle\u015ftirdi. Konaklama yap\u0131lar\u0131n\u0131n evrimi konusunu inceledi\u011fi doktora tezinde ise, modern bir kurum olan otelin 19. y\u00fczy\u0131lda Bat\u0131\u2019da ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131ndan Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019na geli\u015fine ve bu co\u011frafyada g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar uzanan geli\u015fme s\u00fcre\u00e7lerine odakland\u0131. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Dokuz Eyl\u00fcl \u00dcniversitesi Mimarl\u0131k Fak\u00fcltesi\u2019nde \u00f6\u011fretim \u00fcyesi olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.\n\n\u00c7ok say\u0131da bilimsel makalesinin yan\u0131 s\u0131ra, otel kurumunun tarihinde kozmopolit bir liman kenti olan \u0130zmir\u2019deki geli\u015fimini inceledi\u011fi \u201c\u0130zmir Oteller Tarihi\u201d adl\u0131 bir ara\u015ft\u0131rma kitab\u0131 var. \u0130zmir Mimarl\u0131k Rehberi\u2019nin yedi yazar\u0131ndan biri. Ayr\u0131ca \u00f6yk\u00fc, \u015fiir ve belgesel metni yaz\u0131yor. Zaman\u0131, kenti, evi, insan\u0131 bir mekan olarak ele ald\u0131\u011f\u0131 ve k\u0131sa, deneysel, imgesel bir \u00f6yk\u00fc dilinin olanaklar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla modern d\u00fcnyan\u0131n a\u00e7mazlar\u0131n\u0131 sorgulamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u201cMekan Hikayeleri\u201d adl\u0131 bir \u00f6yk\u00fc kitab\u0131 bulunuyor.<\/p>\n

Related Images:<\/h3>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u0130zmir B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi\u2019nin kentteki tarihi yap\u0131lar\u0131n korunmas\u0131n\u0131 te\u015fvik amac\u0131yla d\u00fczenledi\u011fi Tarihe Sayg\u0131 \/Yerel Koruma \u00d6d\u00fclleri’ni kazananlar ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde a\u00e7\u0131kland\u0131. Bu y\u0131l yedinci kez d\u00fczenlenen yar\u0131\u015fman\u0131n […]<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[12,18],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/108187"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=108187"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/108187\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=108187"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=108187"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=108187"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}