{"id":108167,"date":"2008-10-28T00:00:00","date_gmt":"2008-10-28T00:00:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2021-07-10T23:45:18","modified_gmt":"2021-07-10T20:45:18","slug":"eroglu-elimden-gelse-duzeni-yikma-istegiyle-yaziyorum","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/2008\/10\/28\/eroglu-elimden-gelse-duzeni-yikma-istegiyle-yaziyorum\/","title":{"rendered":"Ero\u011flu : Elimden gelse d\u00fczeni y\u0131kma iste\u011fiyle yaz\u0131yorum"},"content":{"rendered":"\n

Mehmet Ero\u011flu, be\u015f y\u0131ll\u0131k yasaktan sonra 1984’te yay\u0131nlanan ilk kitab\u0131 “Iss\u0131zl\u0131\u011f\u0131n Ortas\u0131”ndan bu yana hep, T\u00fcrkiye’nin \u00e7alkant\u0131l\u0131 d\u00f6nemlerini ya\u015fayan insanlar\u0131 anlatt\u0131. 12 Mart, 12 Eyl\u00fcl, G\u00fcneydo\u011fu, K\u0131br\u0131s ya da Filistin’den ge\u00e7en insanlard\u0131 onlar. Yazar\u0131n fon olarak bu d\u00f6nemleri almas\u0131n\u0131n nedeni, “o b\u00fcy\u00fck cehennem ate\u015finde kavrulan insanlar\u0131 yazma iste\u011finden geliyor”du. Fonunda \u00e7at\u0131\u015fmalar, sava\u015flar yokmu\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnen kitaplar\u0131 bile asl\u0131nda; ruhu, vicdan\u0131 t\u00f6rp\u00fclenmi\u015f, yani o d\u00f6nemlerin etkilerini ta\u015f\u0131yan insanlara ili\u015fkindi. Odakta hep insan vard\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc “insan\u0131 anlatmayan roman, roman de\u011fil”di. S\u00f6yleyecek s\u00f6zlerinin gerisinde, “d\u00fczeni y\u0131kma iste\u011fi” vard\u0131. \n\u0130lkokulu Kar\u015f\u0131yaka Ankara \u0130lkokulu’nda, liseyi \u0130zmir Koleji’nde (Bornova Anadolu Lisesi) okuyan, ODT\u00dc \u0130n\u015faat M\u00fchendisli\u011fi B\u00f6l\u00fcm\u00fc’nde okumak i\u00e7in Ankara’ya giden Ero\u011flu, \u0130zmir’e \u015fimdilik sadece yazlar\u0131 d\u00f6n\u00fcyor. Ero\u011flu ile Karaburun’da, yazar\u0131n dededen kalma evinde s\u00f6yle\u015ftik. \n\n– Bir s\u00f6yle\u015finizde, “Metinler ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 zaman herkesin mal\u0131 oluyor ve insanlar farkl\u0131 \u015feyler d\u00fc\u015f\u00fcnebiliyor” demi\u015ftiniz. \u0130nsan yazar olduktan sonra ise bir yan\u0131 okuruna ait oluyor galiba. \u00dcstelik siz, okuyucu kitlesi i\u00e7in “fenomen” haline gelen bir yazars\u0131n\u0131z. Okura, kendinizle ilgili bilmelerini istedi\u011finiz kadar\u0131n\u0131 m\u0131 veriyorsunuz? <\/i>\n\n– Bence bir yazar hi\u00e7bir zaman roman\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7memeli, ki\u015fili\u011fini eserinin \u00f6n\u00fcne koymamal\u0131d\u0131r. Okuru ilgilendiren konunun ki\u015fili\u011fim \u2013daha do\u011frusu, \u00f6zel ya\u015fant\u0131m- de\u011fil; yazd\u0131klar\u0131m oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f\u00fcmd\u00fcr hep. Ortal\u0131kta dolanmamam\u0131n, kendimden \u00e7ok s\u00f6z etmememin nedeni budur. Daha \u00e7ok pop\u00fclerli\u011fin pe\u015finde olan yazarlar ne zaman f\u0131rsat\u0131n\u0131 bulsalar, yazd\u0131klar\u0131 ile de\u011fil de yapt\u0131klar\u0131 ile ortaya \u00e7\u0131kmaya kalk\u0131\u015f\u0131rlar. Unutmay\u0131n, \u2018pop\u00fcler olmak\u2019 her \u015feyden \u00f6nce, orta karat, yani ortalama olmay\u0131 gerektirir. \n\n– Yazarl\u0131k ve roman \u00fczerine pek \u00e7ok g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcz sizinle yap\u0131lan s\u00f6yle\u015filerden bize yans\u0131yor. Peki sizi yazarl\u0131\u011fa y\u00f6nelten \u00f6zel bir hikayeniz var m\u0131?<\/i>\n\n– 11 y\u0131ld\u0131r d\u00fczenli olarak s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm \u2018edebiyat i\u015fliklerinde\u2019 ders verirken hep \u015funu s\u00f6yl\u00fcyorum: “Yazmak i\u00e7in her \u015feyden \u00f6nce s\u00f6yleyecek s\u00f6z\u00fcn\u00fcz olmal\u0131; yazmak i\u00e7in bize gereken, yetenek de\u011fil, yazar olma iste\u011fi ve a\u00e7l\u0131\u011f\u0131d\u0131r.” Benim yazarl\u0131k ser\u00fcvenimin gerisinde, s\u00f6ylemek istediklerim ve yazmadan dengeye getiremedi\u011fim dengesizli\u011fim yat\u0131yor. Yazmak benim i\u00e7in bir zorunluluk k\u0131sacas\u0131. Anlatmak istedi\u011finiz ne, diye soracak olursan\u0131z; ac\u0131, pi\u015fmanl\u0131k ve toplumu sarsmak, hatta elimden gelirse d\u00fczeni y\u0131kmak iste\u011fi, diyebilirsiniz. \nBeni yazmaya iten \u015fey, \u00e7ok do\u011fal olarak ya\u015fad\u0131klar\u0131m denebilir. A\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 1970\u2019te yazmaya ba\u015flad\u0131m. 12 Mart darbesi, bizim ku\u015fa\u011f\u0131n \u00fczerinde \u00f6nemli etkiler b\u00e2b\u0131nda kal\u0131c\u0131 hasarlar b\u0131rakan bir d\u00f6nemdi. Ba\u015flang\u0131\u00e7, bu olabilir.\n\n– “Yazmak i\u00e7in \u00f6nemli olan yetenek de\u011fil, yazar olma iste\u011fi ve a\u00e7l\u0131\u011f\u0131d\u0131r” s\u00f6z\u00fc, \u00e7ok \u00f6nemli bir vurgu. <\/i>\n\n– Bir kere yazmak i\u00e7in her \u015feyden \u00f6nce ba\u015fkas\u0131n\u0131n ilgisini \u00e7ekebilecek, evrensel insanl\u0131k durumlar\u0131yla ili\u015fkili malzemeniz olacak. Sanat\u00e7\u0131n\u0131n her \u015feyden \u00f6nce s\u00f6yleyecek s\u00f6z\u00fc olmal\u0131d\u0131r. Ama bu da yeterli de\u011fil. Bazen g\u00f6r\u00fcyorsunuz; s\u00f6yleyecekleri var. Anlatacaklar\u0131 var; bu da belirgin. Olduk\u00e7a da iyi ifade ediyor. Ama yazma iste\u011fi ve yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok k\u0131sa s\u00fcrede yat\u0131\u015f\u0131yor ve sonlan\u0131yor. Oysa sanat, uzun soluklu bir maratondur. \u00d6rnek; benimki. Roman\u0131 yazd\u0131m bir bu\u00e7uk y\u0131l yan\u0131mda mayaland\u0131, iki y\u0131l \u00f6d\u00fcle gitti, \u00f6d\u00fcl kazand\u0131ktan sonra be\u015f y\u0131l yay\u0131nlanamad\u0131 ama ben bu arada yazmaktan vazge\u00e7medim; oturdum bir tane daha yazd\u0131m. Yay\u0131nlanmasayd\u0131 bir tane daha yaz\u0131yor olurdum. Nitekim \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc roman\u0131m\u0131n da notlar\u0131na ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131m. Yani yazmak, i\u00e7inizden gelen \u0131srarl\u0131 bir kayna\u011f\u0131n sonucu oldu\u011fu zaman, insan yazar oluyor. Yoksa, en iyi yazan, en “yetenekli” dediklerimiz yazar olmuyor. Nitekim bir\u00e7ok insan, ben yazar olaca\u011f\u0131m, deyip deli sa\u00e7mas\u0131yla ba\u015flar; ama yazar olma iste\u011fi o kadar bask\u0131nd\u0131r ki eninde sonunda yazd\u0131klar\u0131, bir yazar\u0131n yazd\u0131klar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.\nBen \u00fc\u00e7 paket sigara i\u00e7iyordum, b\u0131rakt\u0131m ve \u2018Hi\u00e7 yapmad\u0131\u011f\u0131m bir \u015feyi yapay\u0131m\u2019 dedim; 40 ya\u015f\u0131ndan sonra saksafona ba\u015flad\u0131m. Herkes \u00e7ok \u015fa\u015f\u0131rd\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc kimse becerebilece\u011fimi d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyordu. 1993\u2019ten sonra \u00fc\u00e7 y\u0131l, her g\u00fcn iki bu\u00e7uk-\u00fc\u00e7 saat saksafonla u\u011fra\u015ft\u0131m. O s\u0131rada m\u00fchendis olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordum, \u00e7ok s\u0131k yurt d\u0131\u015f\u0131na gitmem gerekiyordu. Gitmek zorunda kald\u0131\u011f\u0131mda neredeyse a\u011flard\u0131m, saksafon \u00e7al\u0131\u015famayaca\u011f\u0131m diye. Elim nas\u0131r olmu\u015ftu, yeni yeni ge\u00e7iyor. Herkes iyi bir par\u00e7ay\u0131 \u00e7almak i\u00e7in 10 defa deniyordu; ben 30 defa deniyordum. Ama onlardan daha iyi \u00e7al\u0131yordum. Sonu\u00e7ta iyi bir \u015feyi ortaya \u00e7\u0131karmak, emekle ilgili. Sanat da \u00f6yle; kan, ter ve g\u00f6zya\u015f\u0131d\u0131r sanat. E\u011fer sanata 100 birimlik bir de\u011fer bi\u00e7iyorsan\u0131z, bunun y\u00fczde 10\u2019u dehad\u0131r, Tanr\u0131 vergisidir, y\u00fczde 90\u2019\u0131 emektir. B\u00fct\u00fcn iyi sanat\u00e7\u0131lar, \u00e7al\u0131\u015fkan insanlard\u0131r. \n\n– \u0130lk kitab\u0131n\u0131z “Iss\u0131zl\u0131\u011f\u0131n Ortas\u0131” da az \u00f6nce s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011finiz gibi bir d\u00f6nemden sonra ortaya \u00e7\u0131kt\u0131, de\u011fil mi?<\/i>\n\n– B\u00f6yle bir d\u00f6nemden sonraki tan\u0131kl\u0131k oluyor. Yazmak asl\u0131nda okumakla do\u011fru orant\u0131l\u0131 bir \u015fey. Okudu\u011funuz andan itibaren asl\u0131nda bilin\u00e7siz de olsa yazmaya ba\u015flars\u0131n\u0131z. \n\n“Trajik insanla ilgileniyorum”<\/b>\n\n– Kitaplar\u0131n\u0131z\u0131n yasaklanma hik\u00e2yesini anlat\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z?<\/i>\n\n– O s\u0131ralarda Ankara\u2019da ya\u015f\u0131yordum. Ankara\u2019da ya\u015fayan Attil\u00e2 \u0130lhan ile \u2013\u0130zmir\u2019den tan\u0131r\u0131m kendisini- bir dostlu\u011fumuz vard\u0131. Daha do\u011frusu o bir ustayd\u0131, biz de onun yan\u0131na gidip gelen edebiyat severlerdik. Bir g\u00fcn ona bir roman yazd\u0131\u011f\u0131m\u0131 s\u00f6yledim; \u00e7ok \u015fa\u015f\u0131rd\u0131. Okumak istedi\u011fini s\u00f6yledi. Sonra, “Bu, gayet iyi bir kitap. Yay\u0131nlanabilir ama istersen bunu bir yar\u0131\u015fmaya g\u00f6nder, \u00f6yle yay\u0131nlans\u0131n” dedi. Milliyet Roman Yar\u0131\u015fmas\u0131na g\u00f6nderdim, 1979 y\u0131l\u0131 birincilik \u00f6d\u00fcl\u00fcn\u00fc Orhan Pamuk ile payla\u015ft\u0131k. Sonra Abdi \u0130pek\u00e7i \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc, gazete sat\u0131ld\u0131, arkas\u0131ndan da 12 Eyl\u00fcl darbesi geldi. B\u00fct\u00fcn bunlardan dolay\u0131 kitap yay\u0131nlanamad\u0131. Yay\u0131nevi, darbeden sonra benim kitab\u0131 sak\u0131ncal\u0131 buldu ve yay\u0131nlamayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Daha evvel yay\u0131nevi demi\u015fti ki; ‘Iss\u0131zl\u0131\u011f\u0131n Ortas\u0131\u2019ndan ba\u015fka roman\u0131n varsa onu getir, basal\u0131m.’ Ben \u00f6d\u00fcl kazanm\u0131\u015f ve kitab\u0131 bas\u0131lmam\u0131\u015f biri olarak durmadan yaz\u0131yordum. \u0130kinci kitab\u0131m\u0131 g\u00f6t\u00fcrd\u00fcm, onu da bas\u0131lamaz buldular. Yay\u0131nevi sans\u00fcrc\u00fcyd\u00fc. Risk almak istemiyordu. Fa\u015fizmin zaten insanlara sald\u0131\u011f\u0131 korku \u00f6nemlidir. Fa\u015fizmin empoze etti\u011fi yasaklardan \u00e7ok, insanlar kendileri birtak\u0131m yasaklar geli\u015ftirirler ve bu uygulamay\u0131 geni\u015fletirler. \u0130lk kitab\u0131m yaz\u0131ld\u0131ktan 10, \u00f6d\u00fcl kazand\u0131ktan be\u015f y\u0131l sonra -durum biraz yat\u0131\u015f\u0131nca- 1984\u2019te yay\u0131nlanabildi. Dolay\u0131s\u0131yla ikisi de art arda yay\u0131nland\u0131. Ve her iki roman birlikte, Orhan Kemal Roman \u00d6d\u00fcl\u00fc\u2019n\u00fc ald\u0131. \u00c7\u0131k\u0131\u015f\u0131m \u00f6yledir. \u015eimdi bazen, U\u011fur Mumcu Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Gazetecilik Vakf\u0131\u2019ndaki edebiyat derslerinde yazmaya niyetli olanlar oluyor ve bana diyorlar ki; “Hocam yazd\u0131klar\u0131m\u0131 ne zaman yay\u0131nlar\u0131m, nas\u0131l yay\u0131nlar\u0131m?” Diyorum ki; “Sen \u00f6nce bir yaz. Sonra eserin iyiyse nas\u0131lsa bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu bulur.” \n“Iss\u0131zl\u0131\u011f\u0131n Ortas\u0131”, T\u00fcrkiye\u2019deki o zaman \u00f6nemli say\u0131labilecek edebiyat \u00f6d\u00fcllerinin t\u00fcm\u00fcn\u00fc alm\u0131\u015ft\u0131r: Milliyet, Orhan Kemal ve Madral\u0131 Roman \u00f6d\u00fcllerini.\n \n– “Siyasi romanlar\u0131n yazar\u0131” tan\u0131m\u0131n\u0131 tam olarak kabul etmiyorsunuz ama d\u00f6nemleri yaz\u0131yorsunuz. Bir\u00e7ok roman\u0131n\u0131z\u0131n temas\u0131, birbiriyle kesi\u015fiyor. “Iss\u0131zl\u0131\u011f\u0131n Ortas\u0131” (ya da Iss\u0131zl\u0131\u011f\u0131n Ortas\u0131nda), “Ge\u00e7 Kalm\u0131\u015f \u00d6l\u00fc”, “Yar\u0131m Kalan Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f”, “Ad\u0131n\u0131 Unutan Adam” ve “Zaman\u0131n Manzaras\u0131”n\u0131n kahramanlar\u0131, bir \u015fekilde sava\u015flar\u0131n, \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n i\u00e7inden ge\u00e7en insanlar. “Kusma Kul\u00fcb\u00fc” ise, her \u015fey yolundaym\u0131\u015f gibi g\u00f6sterilen g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131n sava\u015f\u0131n\u0131 anlat\u0131yor. Romanlar\u0131n\u0131zda, bu kahramanlar\u0131n penceresinden, T\u00fcrkiye’nin toplumsal tarihinin izlerini s\u00fcrerek bir haritay\u0131 m\u0131 tamamlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorsunuz?<\/i>\n\n– \u00d6yle bir iddiam yok. Do\u011frusu bana “siyasi roman yazar\u0131” denebilir mi, daha do\u011frusu romanlar b\u00f6yle, s\u0131n\u0131rlar\u0131 \u00e7ok kesin \u00e7izilerek kategorize edilir mi, emin de\u011filim. Romanlar\u0131mda \u2013g\u00fcn\u00fcm\u00fczde art\u0131k \u00e7o\u011funlukla yazarlar\u0131n ilgilenmedi\u011fi- toplumsal olaylarla ve kendilerini s\u0131nayan, yazg\u0131lar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fan trajik insanla ilgileniyorum, hepsi bu. Benim i\u00e7in roman, her \u015feyden \u00f6nce insan\u0131 anlatmakt\u0131r. \u0130nsan\u0131 anlatmayan ya da insanda var olup da o g\u00fcne kadar ad\u0131 konmam\u0131\u015f bir insanl\u0131k durumunun alt\u0131n\u0131 \u00e7izmeye kalk\u0131\u015fmayan roman, roman de\u011fildir. Ancak insan\u0131 \u00e7evresinden soyutlayarak anlatamay\u0131z. O insan\u0131 o hale getiren toplumsal ili\u015fkiler, ekonomik durum nedir, daha do\u011frusu arkadaki resim nedir? Benim yazd\u0131klar\u0131m, trajik tema dedi\u011fimiz, klasik tiyatronun temalar\u0131 say\u0131labilecek insanl\u0131k durumlar\u0131yla ilgili romanlard\u0131r. Bu romanlar da \u00e7o\u011funlukla, insanl\u0131\u011f\u0131n \u00e7alkant\u0131l\u0131 d\u00f6nemlerini anlat\u0131r. Devrimler, isyanlar, politik gerilimler\u2026 Klasik tragedyalara bak\u0131n; her birinin gerisinde ciddi bir politik durum vard\u0131r. Ayr\u0131ca g\u00fcn\u00fcm\u00fczde yaz\u0131lanlar o kadar apolitik ki, politikayla ilgili bir \u015fey yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman politik yazarm\u0131\u015f muamelesi g\u00f6r\u00fcyorsunuz. Benim s\u00f6ylemek iste\u011fim \u015fu: Romanlar politik, politik olmayan diye kategorize edilmemeli. \u0130yi roman vard\u0131r, bir de k\u00f6t\u00fc roman vard\u0131r.\n\n– Toplumsal olaylar\u0131 romana yerle\u015ftirmek, sizin politik g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcze ba\u011fl\u0131 bir \u015fey. Politik g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcz elvermese 12 Eyl\u00fcl\u2019\u00fc, 12 Mart\u2019\u0131, K\u0131br\u0131s Bar\u0131\u015f Harekat\u0131\u2019n\u0131 fon olarak almayabilirdiniz, mesel\u00e2. <\/i>\n\n– O fonu almam\u0131n nedeni, o b\u00fcy\u00fck cehennem ate\u015finde kavrulan insanlar\u0131 yazma iste\u011finden geliyor. Bir dolmu\u015f \u015fof\u00f6r\u00fcn\u00fc yazmak da m\u00fcmk\u00fcn ama bununla, sava\u015fm\u0131\u015f ve varl\u0131k sorunlar\u0131yla kendini y\u00fcz y\u00fcze bulmu\u015f insanlar\u0131 yazmak aras\u0131nda fark var. Yoksa hi\u00e7bir zaman roman\u0131, politik g\u00f6r\u00fc\u015flerin didaktik bir \u015fekilde tekrarland\u0131\u011f\u0131 bir sanat dal\u0131 olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmedim. O \u00e7ok itici ve anlams\u0131zd\u0131r.\n\n“G\u00fcneydo\u011fu’dan asker mektuplar\u0131 al\u0131yorum”<\/b>\n\n– O d\u00f6nemler -etkileri devam etmekle birlikte- kronolojik anlamda geride kald\u0131. H\u00e2l\u00e2 sava\u015flar\u0131n insanl\u0131k durumlar\u0131n\u0131 etkileyen en \u00f6nemli olaylar oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musunuz?<\/i>\n\n– Sava\u015f, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn ortak b\u00f6lenlerinden biri. Sava\u015f, insan\u0131n \u00fczerindeki zar\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131p bir kenara koyuyor. \u0130nsan\u0131 kendi \u00f6z\u00fcyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rakan \u00e7ok \u00f6zel bir durum. \u0130nsan i\u00e7ki i\u00e7erken ya da yolculu\u011fa \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 zaman belli olur, derler ya; ger\u00e7ek insan da bu t\u00fcr tehlikeyle y\u00fcz y\u00fcze geldi\u011fi zaman ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Ayr\u0131ca bir sava\u015f sonlanm\u0131\u015f oluyor ama G\u00fcneydo\u011fu\u2019daki sava\u015f h\u00e2l\u00e2 devam ediyor. Nitekim “Zaman\u0131n Manzaras\u0131” da o sava\u015f olgusuyla i\u00e7 i\u00e7edir. Sava\u015f\u0131 i\u00e7selle\u015ftiremeyen ve travmalar\u0131n\u0131 ya\u015fayan insanlar var. Biliyor musunuz, web sayfas\u0131na bir s\u00fcr\u00fc insan e-mail at\u0131yor. G\u00fcneydo\u011fu\u2019da sava\u015fm\u0131\u015f astsubay ve subaylardan o kadar \u00e7ok e-mail al\u0131yorum ki\u2026 Edebiyatseverlerinden tabii… “Ya\u015fad\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 o kadar iyi anlatm\u0131\u015fs\u0131n\u0131z” diyenler; “Bende ne notlar var”, diyenler; k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fczeltmeler yap\u0131p onaylayanlar\u2026 \u00d6zellikle “Zaman\u0131n Manzaras\u0131”nda… Mesela diyor ki “Oran\u0131n ad\u0131 \u00f6yle de\u011fil, b\u00f6yle yaz\u0131l\u0131r.” Ya da orada toprak bitiyle ilgili bir ayr\u0131nt\u0131 var, onunla ilgili a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 bilgi veriyor; “Bizim ba\u015f\u0131m\u0131za \u015f\u00f6yle \u015f\u00f6yle gelmi\u015fti” diye. Bunu, romanda yarat\u0131lan tiplerin ger\u00e7ekli\u011fiyle ilgili bir \u00f6l\u00e7\u00fct diye al\u0131yorum. \n\n– 12 Mart ve 12 Eyl\u00fcl\u2019\u00fcn i\u00e7inden siz ge\u00e7tiniz zaten, ona tan\u0131ks\u0131n\u0131z ama G\u00fcneydo\u011fu, Filistin ya da K\u0131br\u0131s’tan kahramanlar\u0131 yarat\u0131rken, onlarla y\u00fcz y\u00fcze geldiniz mi?<\/i>\n\n– \u0130nsan bir kere sava\u015f\u0131nca ve bir yerlerde bulununca \u00fc\u00e7 a\u015fa\u011f\u0131 be\u015f yukar\u0131 hepsi ayn\u0131d\u0131r. \u0130nsanlar ikiye ayr\u0131l\u0131r: Sava\u015fa uygun olanlar, bir de olmayanlar. Uygun olmayanlar her zaman \u00e7o\u011funluktad\u0131r ve bir\u00e7ok \u015fey de bu uygun olmayanlardan u\u00e7 verir. “Y\u00fcz: 1981”, okurlar\u0131m aras\u0131nda farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceler uyand\u0131rd\u0131. “Sizin tarz\u0131n\u0131z bu muydu?” diyenler oldu. Ya da baz\u0131lar\u0131ndan, \u00e7ok iyi olmu\u015f, gibi de\u011ferlendirmeler ald\u0131m. O da 12 Eyl\u00fcl insan\u0131n\u0131 anlat\u0131yordu. Politikayla hi\u00e7 alakas\u0131 olmayan, sadece g\u00fcn\u00fcn\u00fc g\u00fcn etmeye \u00e7al\u0131\u015fan, tutkuyla hi\u00e7bir ilintisi olmayan \u2013benim kahramanlar\u0131m genellikle tutkusald\u0131r- bir kahramand\u0131r. B\u00f6ylelerini de yazd\u0131\u011f\u0131m\u0131 s\u00f6yledim. Ama \u00fc\u00e7 a\u015fa\u011f\u0131 be\u015f yukar\u0131 her yazar ayn\u0131 \u015feyi yaz\u0131yor. Shekaspeare\u2019e bak\u0131n; Hamlet, Macbeth birbirinden farkl\u0131d\u0131r ama neredeyse benzer insanlard\u0131r. Zaten yazarlar\u0131 da ba\u015fkalar\u0131ndan farkl\u0131 k\u0131lan, \u2018kendine \u00f6zg\u00fc yazar\u2019 k\u0131lan da bu e\u011filim oluyor. Bir yazar\u0131n t\u0131n\u0131s\u0131n\u0131n olmas\u0131 gerekiyor. M\u00fczikte sound\u2019u diyoruz ya\u2026\n\n– “Kusma Kul\u00fcb\u00fc”n\u00fc yazarken g\u00fcnceli takip etti\u011finiz anla\u015f\u0131l\u0131yor. Roman, nas\u0131l bir haz\u0131rl\u0131k s\u00fcreci sonunda ortaya \u00e7\u0131kt\u0131? <\/i>\n\n– Aksine g\u00fcnceli hi\u00e7 izlemem. Ama a\u00e7l\u0131ktan \u00f6len bebekler g\u00fcnl\u00fck haber haline d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcrse, o zaman bu durum g\u00fcnceli izlemekten \u00e7ok toplumsal vicdan\u0131n s\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131na duyulan bir \u00f6fkeye d\u00f6n\u00fc\u015fmez mi? “Kusma Kul\u00fcb\u00fc”n\u00fc yazmam\u0131n gerisinde insan olarak bebeklerin a\u00e7l\u0131ktan \u00f6lmesi kar\u015f\u0131s\u0131nda duydu\u011fum \u00f6fke ve onulmaz utan\u00e7 var.\n\n– Kimi kahramanlar\u0131n\u0131z, kendine ac\u0131 \u00e7ektiren, \u015fiddetle seksi birle\u015ftiren kahramanlar. Bu, neyin d\u0131\u015favurumu?<\/i>\n\n– E\u011fer kahramanlar\u0131m dedi\u011finiz gibilerse; cinsellikle \u015fiddetin i\u00e7e i\u00e7e oldu\u011funu unutmamal\u0131y\u0131z derim. Cinselli\u011fin, \u00f6zellikle erkek cinselli\u011finin k\u00f6klerinde rekabet, dolay\u0131s\u0131yla \u015fiddet vard\u0131r. Bir de bir saptama yapmama izin verin: Cinsellik ve sald\u0131rganl\u0131k sanat eserlerinde hi\u00e7 mi hi\u00e7 yad\u0131rgat\u0131c\u0131 de\u011fildir. \n\n– Romanlar\u0131n\u0131zda fantastik \u00f6\u011feler ve simgeler s\u0131k\u00e7a yer al\u0131yor. \u00d6rne\u011fin “Y\u00fcz: 1981″deki bina \u00e7atla\u011f\u0131, \u00fclkedeki \u00e7atla\u011f\u0131, b\u00f6l\u00fcnme fobisini ifade ediyor gibi. Anlat\u0131m bi\u00e7iminizi nas\u0131l tarif ediyorsunuz?<\/i>\n\n– Kendine \u00f6zg\u00fc… Anlat\u0131m tarz\u0131m\u0131 ve kurgumu ele\u015ftirmenler b\u00f6yle tan\u0131ml\u0131yorlar. Laf aram\u0131zda, bu de\u011ferlendirmeyi \u00fcst\u00fcl\u00fc \u00f6rt\u00fcl\u00fc olsa da ciddi bir \u00f6vg\u00fc olarak al\u0131yorum. T\u0131pk\u0131 iyi bir m\u00fczisyenin kendine has t\u0131n\u0131s\u0131 olmas\u0131 gibi. San\u0131r\u0131m bu y\u00fczden derinlemesine inen bir okuyucu kitlem var.\n\n– Roman yazmak i\u00e7in mesle\u011finizi b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131z do\u011fru mu?<\/i>\n\n– \u015e\u00f6yle s\u00f6yleyeyim: 1970\u2019lerde yazmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m zaman m\u00fchendistim ve o s\u00fcre i\u00e7inde de s\u00fcrekli yazd\u0131m. Sonradan \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir in\u015faat \u015firketinin y\u00f6neticisiydim ama 50 ya\u015f\u0131na gelirken kendi kendime karar vermi\u015ftim; bu i\u015fi b\u0131rakaca\u011f\u0131m ve gece g\u00fcnd\u00fcz yazaca\u011f\u0131m, hocal\u0131k g\u00f6revine geri d\u00f6nece\u011fim, demi\u015ftim. 50\u2019sinden sonra m\u00fchendisli\u011fi tamamen bir kenara b\u0131rakt\u0131m. Ondan \u00f6nce \u00fc\u00e7 y\u0131lda, m\u00fczik araya girince alt\u0131 y\u0131lda bir yay\u0131nlayabildi\u011fim romanlar\u0131n zaman aral\u0131klar\u0131, 2000 y\u0131l\u0131ndan sonra k\u0131sald\u0131. “Y\u00fcz: 1981”, “Zaman\u0131n Manzaras\u0131”, “Kusma Kul\u00fcb\u00fc”, “D\u00fc\u015f K\u0131rg\u0131nlar\u0131”… Be\u015f y\u0131lda d\u00f6rde yak\u0131n kitap bitirdim. \u00d6nce, \u00fc\u00e7 y\u0131lda bir roman yazaca\u011f\u0131m, demi\u015ftim. Sonra bu d\u00fc\u015ft\u00fc iki y\u0131la. Sonra bir bu\u00e7uk y\u0131la d\u00fc\u015ft\u00fc. Yazmak ya\u015fam bi\u00e7imi haline getirince ve ba\u015fka i\u015fle de u\u011fra\u015fmay\u0131nca, insan \u00e7ok \u00fcretken olabiliyor.\n\n– Karaburun, sizin i\u00e7in \u00f6nemli bir fon galiba. Son kitab\u0131n\u0131z “D\u00fc\u015f K\u0131rg\u0131nlar\u0131”nda da var.<\/i>\n\n– “Zaman\u0131n Manzaras\u0131”nda vard\u0131. Ondan evvel “Y\u00fcrek S\u00fcrg\u00fcn\u00fc”n\u00fcnde de; Domuz Burnu, koylar, orada ya\u015fayan bir insanla ilgili hik\u00e2yeler ve foklar vard\u0131. “Karaburun\u2019da ge\u00e7en bir a\u015fk \u00f6yk\u00fcs\u00fc” diye tarif edilebilecek “D\u00fc\u015f K\u0131rg\u0131nlar\u0131”nda, bu b\u00f6lge (Bodrum semti) tamamen yer al\u0131yor. K\u0131sa k\u0131sa \u015eeyh Bedrettin\u2019den de s\u00f6z ediliyor, mahalli birtak\u0131m hik\u00e2yeler roman\u0131n i\u00e7ine yedirilmi\u015f durumda. Roman ba\u015ftan sona Karaburun\u2019da ge\u00e7iyor, diyebiliriz. \n\n– Yeni bir romana ba\u015flarken nas\u0131l bir s\u00fcre\u00e7ten ge\u00e7iyorsunuz?<\/i>\n\n– Yazmayla ilgili derse girdi\u011fim zaman \u015f\u00f6yle derim: Yazmak i\u00e7in bilinmesi gereken birka\u00e7 \u015fey var. Birincisi, ne yazaca\u011f\u0131n\u0131 bilmek. Temay\u0131 yazacaklar\u0131n\u0131z\u0131n oda\u011f\u0131nda tutmak, ustal\u0131k ve beceri i\u015fidir. \u0130kincisi, \u00f6yk\u00fcn\u00fcz\u00fcn sonunu bilmek zorundas\u0131n\u0131z. Ondan sonras\u0131n\u0131 kararla\u015ft\u0131r\u0131rs\u0131n\u0131z. Sonu bilmeden ba\u015f\u0131 kararla\u015ft\u0131rmak, iyi yazarlar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015f de\u011fildir. B\u00f6yle olunca, \u00f6nce tasarlamak zorundas\u0131n\u0131z. Evvelki yaz y\u00fczerken biri dedi ki, “Karaburun ile ilgili hi\u00e7bir \u015fey yazm\u0131yorsun.” O ses kula\u011f\u0131m\u0131n arkas\u0131nda gidip gelirken “D\u00fc\u015f K\u0131rg\u0131nlar\u0131”n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 25 dakikada tasarlad\u0131m. \u00c7\u0131kt\u0131m, not ald\u0131m, sonra ba\u015ftan sona tasarlad\u0131m; roman bitmi\u015f oldu. Racine \u00f6yle dermi\u015f; yo\u011fun bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n arkas\u0131ndan \u00e7\u0131karm\u0131\u015f, “Bitti her \u015fey” dermi\u015f. Nas\u0131l bitti? “Hepsi burada” (kafas\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor). Gerisi ka\u011f\u0131da aktarmak. Aral\u0131k 2006\u2019da bas\u0131lan “Belle\u011fin K\u0131\u015f Uykusu” roman\u0131m da \u00f6nce kafamda bitti. \n\n– Yeni senaryo \u00e7al\u0131\u015fman\u0131z var m\u0131? Var ise Y\u00f6netmen Mehmet Ero\u011flu’nu da tan\u0131yaca\u011f\u0131z demektir!<\/i>\n\n– Hay\u0131r, senaryo \u00e7al\u0131\u015fmam yok; do\u011frusunu s\u00f6ylemek gerekirse yak\u0131n bir gelecekte olaca\u011f\u0131n\u0131 da sanmam. \u00c7\u00fcnk\u00fc senaryo \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131n sonu\u00e7lar\u0131ndan pek memnun kald\u0131\u011f\u0131m s\u00f6ylenemez. Beni bundan sonra senaryo yazmam konusunda kolay kolay kimse ba\u015ftan \u00e7\u0131karamaz. Dedi\u011finiz gibi, bundan sonra yazarsam, y\u00f6netmenli\u011fe de soyunurum.<\/p>\n

Related Images:<\/h3>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mehmet Ero\u011flu, be\u015f y\u0131ll\u0131k yasaktan sonra 1984’te yay\u0131nlanan ilk kitab\u0131 “Iss\u0131zl\u0131\u011f\u0131n Ortas\u0131”ndan bu yana hep, T\u00fcrkiye’nin \u00e7alkant\u0131l\u0131 d\u00f6nemlerini ya\u015fayan insanlar\u0131 anlatt\u0131. 12 Mart, 12 Eyl\u00fcl, […]<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[35,12],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/108167"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=108167"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/108167\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=108167"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=108167"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=108167"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}