{"id":107082,"date":"2021-03-09T15:00:00","date_gmt":"2021-03-09T12:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/?p=107082"},"modified":"2021-03-09T23:22:15","modified_gmt":"2021-03-09T20:22:15","slug":"sen-sofralardan-visne-likorune","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/2021\/03\/09\/sen-sofralardan-visne-likorune\/","title":{"rendered":"\u015een Sofralardan Vi\u015fne Lik\u00f6r\u00fcne"},"content":{"rendered":"\n

Y\u0131llar \u00f6nce, bir televizyon kanal\u0131nda yazar Selim \u0130leri\u2019nin haz\u0131rlay\u0131p sundu\u011fu kitaplar ile ilgili bir program vard\u0131. Selim \u0130leri, kendince se\u00e7ti\u011fi yeni \u00e7\u0131kan kitaplar\u0131n yazarlar\u0131n\u0131 program\u0131nda konuk ediyor ve g\u00fczel s\u00f6yle\u015filer ger\u00e7ekle\u015ftiriyordu. Ben uygun olduk\u00e7a bu program\u0131 izlemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor, yeni kitaplar ile yazarlar\u0131 hakk\u0131nda bilgiler ediniyordum.<\/p>\n\n\n\n

G\u00fcnlerden bir g\u00fcn yine bu programa rastlad\u0131m. Selim \u0130leri, Murathan Mungan, Ay\u015fe Kulin ve Takuhi Tovmasyan ile g\u00fczel bir s\u00f6yle\u015fi ger\u00e7ekle\u015ftiriyordu. Takuhi Tovmasyan\u2019\u0131 ilk kez duymu\u015ftum. \u0130lgimi \u00e7ekti, dikkatle izlemeye ba\u015flad\u0131m. Takuhi Han\u0131m kitab\u0131n\u0131 bir yemek-an\u0131 kitab\u0131 olarak haz\u0131rlam\u0131\u015f. Ninelerinden \u00f6\u011frendi\u011fi yemek tariflerini, dama\u011f\u0131nda kalan tatlar\u0131 an\u0131larla harmanlayarak yazma fikri yine bir yemek muhabbetinde do\u011fmu\u015f. <\/p>\n\n\n\n

Program bitti\u011finde beni bir merak sard\u0131. Kafama iki soru tak\u0131ld\u0131. Yemek ve an\u0131lar birlikte nas\u0131l anlat\u0131labilirdi? B\u00f6yle bir kitap hi\u00e7 okumam\u0131\u015ft\u0131m. Ayr\u0131ca birlikte ama \u00e7ok uzak ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z Ermeni halk\u0131yla ilgili \u00e7ok az \u015fey biliyordum. Acaba onlar ne yer, ne i\u00e7erdi? Bayramlar\u0131nda \u00f6zel yemekler yap\u0131l\u0131r m\u0131yd\u0131? Nas\u0131l bir ya\u015famlar\u0131 vard\u0131? Hi\u00e7 bir \u015fey bilmiyordum. Bu sorular\u0131n yan\u0131tlar\u0131n\u0131 bu kitapta bulaca\u011f\u0131m\u0131 sezinleyerek ertesi g\u00fcn kitab\u0131 sat\u0131n ald\u0131m. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n

\u201cSofran\u0131z \u015een Olsun\u201d (*) ad\u0131yla bas\u0131lan kitab\u0131 k\u00e2h a\u011flayarak, k\u00e2h kahkaha atarak, \u015fa\u015farak ve keyifle okudum. Kitaba ayr\u0131 bir zenginlik katan siyah-beyaz foto\u011fraflar\u0131 ve alt\u0131ndaki a\u00e7\u0131klamalar\u0131 uzun uzun inceledim. <\/p>\n\n\n\n

Kitaptaki ilk foto\u011fraf 1920\u2019de \u00e7ekilmi\u015f. Neredeyse 100 y\u0131ll\u0131k bir s\u00fcre\u00e7te Takuhi Tovmasyan\u2019\u0131n ailesi ile \u0130stanbul ve \u00c7orlulu akrabalar\u0131n\u0131n ya\u015fant\u0131lar\u0131na bu kitap sayesinde tan\u0131kl\u0131k ettim. G\u00fcnl\u00fck ya\u015famlar\u0131na, sofra k\u00fclt\u00fcr\u00fcne, gelenek ve g\u00f6reneklerine, dini bayramlar\u0131na dair bilgiler edindim. Bu nedenle kitap sosyolojik a\u00e7\u0131dan da de\u011ferlendirilmesi gereken \u00f6nemli bilgiler aktar\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

 Yazar kitab\u0131n giri\u015f yaz\u0131s\u0131nda \u015f\u00f6yle diyor: \u201cKimi evde yemek, ya\u015famak i\u00e7in yenir. Kimi evde yemek i\u00e7in ya\u015fan\u0131r. Bizim evde yemek muhabbet olsun diye yenirdi. Sofra muhabbet olsun diye kurulur, yine muhabbetle kald\u0131r\u0131l\u0131rd\u0131\u201d<\/p>\n\n\n\n

Yazar da bu ya\u015fad\u0131klar\u0131na atfen kitab\u0131na \u201cSofran\u0131z \u015een Olsun\u201d ad\u0131n\u0131 vermi\u015f. \u00c7ok da yak\u0131\u015fm\u0131\u015f do\u011frusu. Ayr\u0131ca yemekten sonra iyi dilek olarak \u201cSofran\u0131z \u015een Olsun\u201d denilirmi\u015f. Ne kadar \u00f6z ve anlaml\u0131 de\u011fil mi? A\u011f\u0131z tad\u0131yla, ne\u015feyle yenmeyen yeme\u011fin hi\u00e7 anlam\u0131 yok. Bug\u00fcnlerde sofralar hem yoksul hem yaln\u0131z, ne\u015fesiz. O g\u00fcnlere imrenmemek elde de\u011fil. Neyse ben kitaba d\u00f6neyim:<\/p>\n\n\n\n

Kitapta ilk kez tarifini okudu\u011fum bir\u00e7ok yemek oldu\u011fu gibi, bildi\u011fim yemek tarifleri de vard\u0131. Topik, Ci\u011fer Boh\u00e7as\u0131, Havidz, Dalak Dolmas\u0131, Mercimekli Yaprak Sarmas\u0131, Petaluda, Kocag\u00f6rmez B\u00f6re\u011fi, \u00c7izleme, Salyangoz Yanhisi, Pinitkari B\u00f6re\u011fi, Jamkap\u0131s\u0131, \u00c7evirme Tatl\u0131s\u0131 tarifleri ile ilk kez kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m. Ancak baz\u0131 tarifler ve hik\u00e2yeleri beni birka\u00e7 ya\u015f daha b\u00fcy\u00fctt\u00fc. Biraz bunlardan s\u00f6z edeyim.<\/p>\n\n\n\n

 Tariflerden \u201cAnu\u015fabur\u201d bildi\u011fimiz a\u015fureye \u00e7ok benziyordu. Bu beni \u00e7ok heyecanland\u0131rd\u0131. Demek ki Ermeni evlerinde de pi\u015fiyormu\u015f bu g\u00fczel tatl\u0131. Daha sonralar\u0131 Anadolu Rumlar\u0131n\u0131n \u201cKoliva\u201d adl\u0131 tatl\u0131s\u0131n\u0131n da bir \u00e7e\u015fit a\u015fure oldu\u011funu \u00f6\u011frendim.<\/p>\n\n\n\n

Takuhi Han\u0131m\u0131m annesi Mari Han\u0131m her y\u0131l 31 Aral\u0131k g\u00fcn\u00fc b\u00fcy\u00fck bir \u00f6zenle pi\u015firdi\u011fi anu\u015faburu yan kom\u015fusu Madam Fofo\u2019ya g\u00f6nderir, kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda da Avyasil pidesi gelirmi\u015f. B\u00f6ylece Ermeni ve Rum kom\u015fular birbirlerine \u201cBereket al\u0131r bereket verirlermi\u015f\u201d Ne g\u00fczel gelenekler, payla\u015f\u0131mlar varm\u0131\u015f eskiden.<\/p>\n\n\n\n

Ben a\u015fureyi \u00e7ok severim. Hangimiz kom\u015fudan gelen a\u015fureye sevinmez? A\u015fure b\u00fct\u00fcn Anadolu halklar\u0131n\u0131n bir kutlama-anma tatl\u0131s\u0131d\u0131r. \u00d6zellikle Aleviler i\u00e7in \u00f6zel bir kutsiyet ta\u015f\u0131r. Nuh Tufan\u2019\u0131na dayanan s\u00f6ylence ile ili\u015fkilendirilmi\u015ftir. A\u015furenin evlere bereket da\u011f\u0131tt\u0131\u011f\u0131na inan\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

 \u0130stanbullu \u015fair Zahrad\u2019\u0131n (Zareh Yald\u0131zc\u0131yan) g\u00fczel bir \u015fiiri ile bu konuyu kapatay\u0131m:<\/p>\n\n\n\n

A\u015fure (**)<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bir Noel Baba gelseydi<\/em>
Hediyeler getirseydi<\/em>
Verse verse bitmeseydi<\/em>
Bir a\u011fa\u00e7 y\u00fckselseydi<\/em>
G\u00fcnden g\u00fcne-kar\u0131\u015f-kar\u0131\u015f<\/em>
G\u00f6\u011fe yeti\u015femeseydi<\/em>
Hayat dedi\u011fimiz \u015fey<\/em>
Bir a\u015fure olsayd\u0131-a\u011f\u0131zlara lay\u0131k-<\/em>
Ye ye bitmeseydi<\/em><\/p>\n\n\n\n

***<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Gelelim beni en \u00e7ok heyecanland\u0131ran vi\u015fne lik\u00f6r\u00fc tarifi ve arkas\u0131ndan benim ya\u015fad\u0131klar\u0131ma:<\/p>\n\n\n\n

Uzun y\u0131llard\u0131r lik\u00f6r i\u00e7memi\u015ftim. Lik\u00f6r yok olmu\u015ftu. Eskiden i\u00e7kili yemeklerden sonra kahve ikram edilirdi. Kahvenin yan\u0131nda sunulan, g\u00f6z\u00fcm\u00fc alamad\u0131\u011f\u0131m z\u00fcmr\u00fct ye\u015fili nane lik\u00f6r\u00fc hayat\u0131mda ilk i\u00e7ti\u011fim lik\u00f6r oldu. Nane lik\u00f6r\u00fc hem sindirimi kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 hem de ferahlat\u0131c\u0131 etkisiyle ho\u015fuma giderdi. Daha sonralar\u0131 evime \u00e7e\u015fitli lik\u00f6rler al\u0131p tatlar\u0131na bakm\u0131\u015ft\u0131m. Ancak Tekel\u2019in \u00f6zelle\u015fmesiyle birlikte o keyif de tarihin tozlu sayfalar\u0131na kar\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Kitab\u0131n \u201cVi\u015fne Lik\u00f6r\u00fc ve \u00c7evirme Tatl\u0131s\u0131\u201d adl\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc okudu\u011fumda heyecanlan\u0131p e\u015fime: \u201dVi\u015fne lik\u00f6r\u00fc evde yap\u0131labiliyormu\u015f, ben deneyece\u011fim\u201d dedi\u011fimi daha d\u00fcn gibi an\u0131msar\u0131m. <\/p>\n\n\n\n

Vi\u015fne mevsimi gelince kitaptaki tarife uygun olarak lik\u00f6r\u00fc kurdum. \u00dc\u00e7 ay sab\u0131rla bekledim. Hayat\u0131mda ilk kez kendi kurdu\u011fum vi\u015fne lik\u00f6r\u00fcn\u00fc i\u00e7mek benim i\u00e7in \u00f6zel bir keyif oldu. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n

\u0130zmir\u2019de de eskiden bayramlarda, e\u015f-dost ziyaretlerinde kahve yan\u0131nda lik\u00f6r ikram edilirmi\u015f. Anadolulu Ermeni ve Rumlar\u0131n evlerinde h\u00e2l\u00e2 ba\u015fta vi\u015fne olmak \u00fczere bir\u00e7ok meyve ve \u00e7i\u00e7ekten lik\u00f6r yap\u0131l\u0131yor. D\u00fc\u011f\u00fcn, ni\u015fan, lohusa ziyareti, isim g\u00fcn\u00fc, kutsal g\u00fcnler ve dini bayramlarda lokum, \u00e7ikolata, tatl\u0131 e\u015fli\u011finde lik\u00f6r i\u00e7iliyor.<\/p>\n\n\n\n

 Lik\u00f6r bir kutlama i\u00e7kisidir. Ben, lik\u00f6r\u00fc k\u00fc\u00e7\u00fck mutluluk anlar\u0131n\u0131n lezzetli e\u015flik\u00e7isi olarak \u00f6zel buluyorum. \u0130\u00e7inde dilekler, \u00f6yk\u00fcler sakl\u0131. \u0130\u00e7inde naif bir iyilik, ho\u015fluk bar\u0131nd\u0131r\u0131yor. Belki de lik\u00f6r\u00fc bu y\u00fczden sevdim, kim bilir? <\/p>\n\n\n\n

Hep birlikte yaln\u0131zla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z, kom\u015fuyla dahi kahve i\u00e7emedi\u011fimiz \u015fu g\u00fcnlerde ben, \u015fen sofralardan, kalabal\u0131k kutlamalardan, lik\u00f6rden s\u00f6z ediyorum. Fark\u0131nday\u0131m. Elbet bu zorlu g\u00fcnler de ge\u00e7ecek ve \u015fen sofralarda birlikte olaca\u011f\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

Zahrad\u2019dan g\u00fczel bir \u015fiirle bu yaz\u0131y\u0131 noktal\u0131yorum.<\/p>\n\n\n\n

Mutlu \u015eair (**)<\/strong>
\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026.
Ben bir mutlu \u015fairim-
Ve bu gece topland\u0131\u011f\u0131n\u0131zda siz masan\u0131n \u00e7evresine
G\u00fcndelik dertlerinizden s\u0131yr\u0131lm\u0131\u015f
Dilimledi\u011finizde taze ekme\u011fi-
Bir tabak da benim i\u00e7in koyun bir k\u00f6\u015fesine masan\u0131n
-Bakars\u0131n\u0131z gelir kap\u0131n\u0131z\u0131 \u00e7alar\u0131m.<\/em><\/p>\n\n\n\n

—<\/p>\n\n\n\n

(*) Sofran\u0131z \u015een Olsun-Takuhi Tovmasyan-Aras Yay\u0131nlar\u0131\/2005
(**) Bamba\u015fka Bir Bahar-Zahrad-Aras Yay\u0131nlar\u0131\/2020<\/p>\n

Related Images:<\/h3>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Y\u0131llar \u00f6nce, bir televizyon kanal\u0131nda yazar Selim \u0130leri\u2019nin haz\u0131rlay\u0131p sundu\u011fu kitaplar ile ilgili bir program vard\u0131. Selim \u0130leri, kendince se\u00e7ti\u011fi yeni \u00e7\u0131kan kitaplar\u0131n yazarlar\u0131n\u0131 program\u0131nda […]<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":1,"featured_media":107091,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[53],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/107082"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=107082"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/107082\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/media\/107091"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=107082"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=107082"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=107082"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}