{"id":104552,"date":"2020-09-11T09:00:00","date_gmt":"2020-09-11T06:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/?p=104552"},"modified":"2020-09-11T09:44:46","modified_gmt":"2020-09-11T06:44:46","slug":"gazoz-cenneti-izmir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/2020\/09\/11\/gazoz-cenneti-izmir\/","title":{"rendered":"Gazoz cenneti \u0130zmir"},"content":{"rendered":"\n<p>Ge\u00e7enlerde s\u0131cak bir g\u00fcn\u00fcn ak\u015fam\u0131 arkada\u015flar\u0131mla sohbet ederken so\u011fuk bir \u015feyler i\u00e7mek istedik ve tercihimiz gazoz oldu. Buz gibi gazozlar\u0131 yudumlarken arkada\u015flar\u0131mdan biri &#8220;Eski gazozlar da kalmad\u0131&#8221; diye ortaya bir s\u00f6z att\u0131. Bu s\u00f6zden sonra konu gazoza d\u00f6n\u00fcnce herkes \u00e7ocuklu\u011funun ge\u00e7ti\u011fi \u015fehirlerde \u00fcretilen gazozlar\u0131 anlatmaya ba\u015flad\u0131. Bu s\u00f6yle\u015fi bu yaz\u0131y\u0131 yazmaya karar vermeme neden oldu. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130zmir ger\u00e7ekten gazoz cenneti bir \u015fehirdi ve anlat\u0131lan yerlerden daha renkli bir gazoz ser\u00fcveni vard\u0131. \u00dcstelik gazoz bir zamanlar sinema cenneti de olan \u0130zmir&#8217;de, sinema g\u00fcnlerimizin vazge\u00e7ilmez i\u00e7ece\u011fidir. \u00dclkemiz g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn en yo\u011fun t\u00fcketilen i\u00e7ece\u011fi olan kola k\u00fclt\u00fcr\u00fc ile tan\u0131\u015fmadan \u00f6nce bu taht\u0131n imparatoru olan gazoz ile sinema kavram\u0131n\u0131 birbirinden ay\u0131rmak olas\u0131 de\u011fildir. Buna ancak minder ve \u00e7i\u011fdem kavram\u0131n\u0131 ekleyebiliriz. Bu nedenle gazoz adl\u0131 i\u00e7ece\u011fin \u0130zmir&#8217;deki ser\u00fcvenini anlatmaya sinemalardan ba\u015flamak yanl\u0131\u015f olmaz.<\/p>\n\n\n\n<p>Kavurucu s\u0131caklar\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 yaz g\u00fcnleri sinemaya gidildi\u011finde, genellikle erken yenilmi\u015f ak\u015fam yeme\u011finin rehaveti s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcnden, filmin ilk yar\u0131s\u0131nda m\u00fcthi\u015f bir susama duygusu geli\u015fir ve herkes be\u015f dakika aran\u0131n olmas\u0131n\u0131 d\u00f6rt g\u00f6zle beklerdi. Elbette o aralar hi\u00e7bir zaman be\u015f dakika olmaz, \u00e7ok daha fazla s\u00fcrerdi. Perdede &#8220;5 Dakika Ara&#8221; yaz\u0131s\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcp de, sineman\u0131n genelde boydan boya uzat\u0131lm\u0131\u015f tellerine as\u0131lm\u0131\u015f y\u00fczer mumluk ampuller yanar yanmaz, \u00e7oluk \u00e7ocuk ya b\u00fcfe ya da tuvalete y\u00f6nelirdi. Elbette b\u00fcfede en \u00e7ok sat\u0131lan \u015fey de gazoz olurdu. Gen\u00e7li\u011fimde okul har\u00e7l\u0131\u011f\u0131m\u0131 \u00e7\u0131karmak i\u00e7in girdi\u011fim boyac\u0131 k\u00fcplerinden biri olan &#8220;Yazl\u0131k sinema gi\u015felerinde bilet kesmek&#8221; i\u015fi de bu konuyu iyi bilme nedenlerimden biridir.<\/p>\n\n\n\n<p>Yazl\u0131k sinemalarda b\u00fcfecinin \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 gen\u00e7lerden bir k\u0131sm\u0131 ellerinde gazoz kasalar\u0131 ile sandalyelerin aras\u0131ndaki yollara da\u011f\u0131l\u0131r ve hizmeti bir anlamda aya\u011fa g\u00f6t\u00fcr\u00fcrd\u00fc. Sinemaseverleri gazoz almaya k\u0131\u015fk\u0131rtmak i\u00e7in de ellerindeki metal a\u00e7acaklar\u0131, \u015fi\u015felere s\u00fcrterek \u00e7\u0131kartt\u0131klar\u0131 &#8220;t\u0131rrr&#8221; sesiyle, anneleri babalar\u0131, \u00e7ocuklar\u0131n &#8220;Gazoz al\u0131r m\u0131s\u0131n?&#8221; istekleriyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rak\u0131rlard\u0131. Genelde de bu istek kabul g\u00f6r\u00fcr ve gazoz satan delikanl\u0131ya sipari\u015f verilerek heyecanla \u015fi\u015feler beklenirdi. Gazoz satan gen\u00e7lerin hemen tamam\u0131 kapaklar\u0131, a\u00e7aca\u011f\u0131n sap\u0131yla a\u00e7ard\u0131. Bu a\u00e7\u0131\u015f h\u0131zl\u0131 ve sert bir hareketle oldu\u011fu i\u00e7in kapa\u011f\u0131n yerinden f\u0131rlarken \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 patlama sesi sineman\u0131n her yerinden duyulurdu. A\u00e7\u0131lan \u015fi\u015feler elden ele aktar\u0131larak, s\u0131rada yola en uzakta oturan aile bireyine kadar ula\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r sonra da ger\u00e7ekten buz gibi so\u011futulmu\u015f olan gazoz iki yudumda afiyetle mideye indirilirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00f6nemin bir numaral\u0131 i\u00e7ece\u011fi olan gazoz sadece sinemada de\u011fil, hemen her alanda hayat\u0131m\u0131zda yer al\u0131rd\u0131&#8230; S\u00f6z gelimi g\u00fcn i\u00e7inde \u00e7ok gazoz i\u00e7en \u00e7ocuklar &#8220;Karn\u0131nda gazoz a\u011fac\u0131 \u00e7\u0131kacak&#8230;&#8221; diye korkutulurdu&#8230; K\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015flarda karn\u0131nda bir a\u011fa\u00e7 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnen \u00e7ocuk say\u0131s\u0131 az de\u011fildi.<\/p>\n\n\n\n<p>Gazoz, hamam k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fczde \u00f6nemli yeri olan bir serinletici i\u00e7ecektir. Hamamda g\u00f6bek ta\u015f\u0131nda terleyip, kese yapt\u0131ranlar, y\u0131kanmas\u0131 tamamland\u0131ktan sonra ge\u00e7tikleri kabinlerinde tertemiz pe\u015ftamallara sar\u0131l\u0131r. Ard\u0131ndan dinlenme an\u0131nda bu keyfe buz gibi gazoz e\u015flik ederdi. Hamam sefas\u0131n\u0131n b\u00f6ylelikle gazozla sonlanmas\u0131 adeta vazge\u00e7ilmez bir gelenekti.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ocuklu\u011fumuzun en \u00f6nemli sokak oyunlar\u0131ndan biri olan me\u015fede de gazoz s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc kullan\u0131l\u0131rd\u0131. Genelde bir\u00e7ok y\u00f6rede i\u00e7inde hi\u00e7 renk olmayan ve de b\u00fcy\u00fck me\u015felere gazoz denirdi. &#8220;Ellik&#8221; olarak da s\u00f6ylenilen bu me\u015felerin \u00e7ok de\u011ferliydi ve bir &#8220;Gazoz&#8221; me\u015fe ya da cam bilye verip yerine on tane normal me\u015fe alabilirdiniz. Elbette bu oyunda gazoz ad\u0131n\u0131n yer almas\u0131, daha eski y\u0131llarda bu cam bilyelerin gazoz \u015fi\u015fesi kapa\u011f\u0131 olarak kullan\u0131lmas\u0131ndan kaynaklan\u0131rd\u0131. Bunu a\u015fa\u011f\u0131da a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p>Elbette mahalle ma\u00e7lar\u0131n\u0131n da ba\u015f akt\u00f6r\u00fc gazozdu. \u00c7\u00fcnk\u00fc hemen t\u00fcm mahalle ma\u00e7lar\u0131 ya da oyunlar &#8220;Gazozuna&#8221; yap\u0131l\u0131rd\u0131. Ma\u00e7\u0131n sonunda iki taraf da mahalle bakkal\u0131n\u0131n kap\u0131s\u0131nda keyifle gazoz yudumlard\u0131. Baz\u0131 durumlarda bir \u015fenlik ya da zafer belirten tan\u0131mlama olan gazoz s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc, halk aras\u0131nda &#8220;i\u015fe yaramaz, bo\u015f ki\u015fi&#8221; anlam\u0131nda da kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Dilimize Frans\u0131zcadan ge\u00e7mi\u015f olan gazoz&#8217;un kimyasal yap\u0131s\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda &#8220;Soda&#8221; ile karde\u015f olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. \u0130kisinin de temeli i\u00e7inde \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015f halde karbondioksit gaz\u0131 bulunan su olmalar\u0131d\u0131r. Gazoz&#8217;un fark\u0131 ayr\u0131ca \u015feker ya da aroma bulundurmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dclkemizin gazoz haritas\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, hemen her il hatta il\u00e7enin kendisine \u00f6zg\u00fc bir gazozu bulundu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bu konuda kayda de\u011fer bir \u00e7al\u0131\u015fma hemen hi\u00e7 yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Hatta \u0130zmir i\u00e7in, ilk ad\u0131m\u0131 y\u0131llar \u00f6nce \u0130zmir Life dergisinde att\u0131\u011f\u0131m bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n da bir ilk oldu\u011funu rahatl\u0131kla s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n\n\n\n<p>Eski gazeteleri tarad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u00fclkemizin gazoz ile tan\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n tarihinin y\u00fcz y\u0131l\u0131 \u00e7oktan a\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 rahatl\u0131kla s\u00f6yleyebiliriz. \u0130kinci Me\u015frutiyet d\u00f6nemi gazozun \u0130stanbul ve \u0130zmir&#8217;de yo\u011fun olarak kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131 olarak kabul edilebilir. O d\u00f6nemde \u00f6zellikle t\u00fct\u00fcnc\u00fc, \u015ferbet\u00e7i, muhallebici d\u00fckk\u00e2nlar\u0131 ile kahvehanelerde, vapurlarda ve elbette sinemalarda herkesin gazoz i\u00e7ti\u011finden s\u00f6z edilmektedir. O d\u00f6nemde de meyveli gazozlar\u0131n var oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. Ancak bunlarda meyve yerine boya ve esans kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 da ger\u00e7ektir.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00f6nemin seyyar gazoz sat\u0131c\u0131lar\u0131, k\u0131raathanelerde, k\u00f6rfez vapurlar\u0131nda ve sokaklarda &#8220;Hararet s\u00f6nd\u00fcr\u00fcyor! Mide tashih ediyor!&#8221; s\u00f6zlerini kendilerine \u00f6zg\u00fc makamla ba\u011f\u0131rmakta ve ba\u015flar\u0131na \u00fc\u015f\u00fc\u015fen b\u00fcy\u00fck k\u00fc\u00e7\u00fck herkes a\u00e7t\u0131rd\u0131klar\u0131 \u015fi\u015feleri l\u0131k\u0131r l\u0131k\u0131r i\u00e7mektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Y\u00fcz y\u0131l \u00f6nce sat\u0131lan gazozlar\u0131n bir \u015fi\u015fesi 20 parad\u0131r. &#8220;Para&#8221; tan\u0131m\u0131n\u0131 bilmeyen gen\u00e7lerimiz i\u00e7in &#8220;40 paran\u0131n, bir kuru\u015f de\u011ferinde&#8221; oldu\u011funu s\u00f6ylersek bir lira ile iki y\u00fcz \u015fi\u015fe gazoz al\u0131nabilece\u011fi ortaya \u00e7\u0131kar. Bu da paran\u0131n ne kadar de\u011fer kaybetti\u011fine iyi bir \u00f6rnektir.<\/p>\n\n\n\n<p>Eski gazozlar\u0131n meyveli ya da renkli olanlar\u0131n\u0131 bulmak \u00e7ok zordur. \u015ei\u015feleri de g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki kapakl\u0131 modellere hi\u00e7 benzememektedir. Bu \u015fi\u015feler ye\u015fil renkte ve kaba camdan yap\u0131lm\u0131\u015f, olduk\u00e7a kal\u0131n malzemelidir. A\u011fz\u0131nda o d\u00f6nemlerde kaps\u00fcl de denilen kapak yoktur. \u015ei\u015fede etiket de bulunmamaktad\u0131r. \u015ei\u015fenin a\u011fz\u0131, i\u00e7eriden camdan bir bilye ile t\u0131kanm\u0131\u015f durumdad\u0131r. Bu bilye \u015fi\u015fe \u00fcretilirken i\u00e7ine konulmu\u015ftur. Gazozda bulunan gaz\u0131n bas\u0131c\u0131yla s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015f ve \u015fi\u015fenin a\u011fz\u0131n\u0131 t\u0131kam\u0131\u015f durumdad\u0131r. Bu nedenle ba\u015f a\u015fa\u011f\u0131 da \u00e7evrilse, \u015fi\u015feden tek damla gazoz s\u0131zmamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu \u015fi\u015feleri a\u00e7mak i\u00e7in kullan\u0131lan a\u00e7acaklar da g\u00fcn\u00fcm\u00fczdekilere benzememektedir. Bu i\u015f k\u0131r mantarlar\u0131n\u0131n k\u0131sa sapl\u0131 olanlar\u0131n\u0131 and\u0131ran, \u00fcst\u00fc yayvan, alt taraf\u0131 \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 bir t\u00fcr takozcuklarla yap\u0131lmaktad\u0131r. Bu takoz \u015fi\u015fenin a\u011fz\u0131na sokulup \u00fczerine avu\u00e7la bas\u0131nca, gazoz \u015fi\u015fesi &#8220;F\u0131\u015f\u015f\u015f&#8221; sesi \u00e7\u0131kararak a\u00e7\u0131lmaktad\u0131r. E\u011fer yan\u0131n\u0131zda takoz bulunmuyorsa, i\u015f eski tip b\u00fcy\u00fck ve sapl\u0131 kap\u0131 anahtarlar\u0131 ile de yap\u0131labilmektedir. \u015ei\u015fe a\u00e7man\u0131n en kestirme yolu, ba\u015fparma\u011f\u0131 \u015fi\u015fenin a\u011fz\u0131ndan dald\u0131rarak cam bilyeyi a\u015fa\u011f\u0131ya itmektir ama o i\u015fi c\u0131l\u0131z kimseler ve kad\u0131nlar\u0131n becerebilmesi pek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. G\u00fc\u00e7l\u00fc bir erkek parma\u011f\u0131 gerekmektedir. Gazoz \u015fi\u015fesini a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda, seyyar sat\u0131c\u0131n\u0131n kirleri kabarm\u0131\u015f parma\u011f\u0131ndan tiksinenler, ya da ayn\u0131 \u015fi\u015feden daha \u00f6nce i\u00e7enlerin, \u015fi\u015fe kenar\u0131nda t\u00fck\u00fcr\u00fcklerinin kalm\u0131\u015f olabilece\u011finden tiksinenler, a\u00e7\u0131lan \u015fi\u015fenin a\u011fz\u0131n\u0131 mutlaka mendille silmektedir. Hatta daha da titiz olanlar ceplerinden kolonya \u00e7\u0131kar\u0131p, damlatt\u0131klar\u0131 mendille \u015fi\u015fenin a\u011fz\u0131n\u0131 dezenfekte etmektedirler.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu cam bilyelerin bir yarar\u0131 da gazozun saklanabilmesini sa\u011flamalar\u0131d\u0131r. Yar\u0131da kalm\u0131\u015f bir gazoz \u015fi\u015fesinin \u00e7alkalad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, meydana \u00e7\u0131kan gaz bilyeyi yeniden \u015fi\u015fenin a\u011fz\u0131na oturtup gaz ka\u00e7mas\u0131n\u0131 engellemektedir. Baz\u0131 muzip taklit\u00e7ilerin, kalabal\u0131k ortamlarda ve ortada gazoz yokken bu \u015fi\u015fe a\u00e7\u0131lma sesini ba\u015far\u0131yla taklit edip, herkesi &#8220;Kim gazoz sat\u0131yor&#8221; diye aratt\u0131\u011f\u0131 da bir\u00e7ok olaya konu olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu arada o d\u00f6nemlerde gazoz i\u00e7ilmesine \u015fiddetle kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan doktorlar\u0131n da oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. \u015eiddetli haz\u0131ms\u0131zl\u0131ktan \u015fik\u00e2yet\u00e7i olup da bikarbonat ya da haz\u0131m \u015furubu i\u00e7meyen ya da &#8220;Deniz suyuna benziyor&#8221; d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle maden suyundan bile bir yudum alamayanlar &#8220;Acaba gazoz i\u00e7sem mi?&#8221; diye sorunca genelde &#8220;Sak\u0131n ha! Mideyi ve cidar\u0131n\u0131 tahrip eder. Terkibinde ham\u0131z\u0131 kibrit, yani asit s\u00fclf\u00fcrik, sizin anlayaca\u011f\u0131n\u0131z, za\u00e7ya\u011f\u0131 mevcut. Kezzab\u0131n, tuz ruhunun e\u015fidir. Kezzap denilen mayiin m\u00fcthi\u015fli\u011fini, boyanacak binalardaki tahta budaklar\u0131n\u0131 yak\u0131p kavurmas\u0131ndan, kara kara lekelerinden anlam\u0131yor musunuz? Tuz ruhunun ise, h\u00e2\u015f\u00e2 min huzur, abdesthane mermerlerini bile s\u00fcnger ta\u015f\u0131na d\u00f6nd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc malumunuz!&#8221; cevab\u0131 alanlar\u0131n g\u00f6zleri korkmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Eski kaynaklar\u0131 tarad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ula\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z en eski belge 1891 y\u0131l\u0131na ait. &#8220;Dersaadet&#8217;te gazoz imalinin imtiyaz suretince bir fabrikaya hasr\u0131 hususunda gerekenin yap\u0131lmas\u0131&#8221; a\u00e7\u0131klamas\u0131 olan belgeden &#8220;Gazoz&#8221; s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u00fclkemizde y\u00fcz otuz y\u0131l \u00f6nce de kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 anl\u0131yoruz. Bir y\u0131l sonraya tarihli bir ba\u015fka belgede var olan &#8220;Ruhsatl\u0131 gazoz fabrikas\u0131 sahiplerinin bo\u015f \u015fi\u015felerini toplatan ve fabrika nam\u0131na sahte gazoz imalat\u0131 yapan \u015fi\u015feci Yahudi esnaf\u0131 hakk\u0131ndaki \u015fik\u00e2yet&#8221; a\u00e7\u0131klamas\u0131ndan g\u0131da alan\u0131nda sahtek\u00e2rl\u0131\u011f\u0131n da o d\u00f6nemde var oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. 1899 y\u0131l\u0131na ait bir ba\u015fka belgede ise &#8220;Fransa&#8217;n\u0131n Petersburg sefirinin akrabas\u0131ndan Kont de Montebello&#8217;nun icat etti\u011fi gazoz ve me\u015frubat\u0131n takdim edildi\u011fi&#8221; a\u00e7\u0131klamas\u0131 yaz\u0131l\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>20. Y\u00fczy\u0131l&#8217;\u0131n hemen ba\u015flar\u0131nda, \u0130zmir ile ilgili bir gazoz belgesi g\u00f6r\u00fcyoruz. Yazan ifade aynen \u015f\u00f6yle: &#8220;Bel\u00e7ika&#8217;dan \u00e7elik borular i\u00e7inde gazoz yap\u0131m\u0131 i\u00e7in gelen asit karbonik&#8217;i \u0130zmir kasabas\u0131 Demiryolu \u015eirketi&#8217;nin yolcu treniyle ta\u015f\u0131maya mecbur edilemeyece\u011finden istedi\u011fi trenle ta\u015f\u0131yabilece\u011fi cevab\u0131n\u0131n Bel\u00e7ika Sefareti&#8217;ne bildirilmesi.&#8221; Bu belgeden o d\u00f6nemde gazoz yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131lan en \u00f6nemli malzemenin Bel\u00e7ika&#8217;dan geldi\u011fini \u00f6\u011freniyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p>1908 Me\u015frutiyet&#8217;inden bir iki y\u0131l \u00f6nce \u0130stanbul&#8217;da, Beyo\u011flu&#8217;nda &#8220;100 paraya \u015fampanya&#8221; sloganl\u0131 bir reklamla piyasaya &#8220;Sinalko&#8221; olarak an\u0131lan bir i\u00e7ece\u011fin sunuldu\u011funu g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Gazete ve dergilere verilen reklamlara g\u00f6re bu i\u00e7ecek yaln\u0131z T\u00fcnel Meydan\u0131 civar\u0131nda, kitap\u00e7\u0131 H\u0131ristodulus&#8217;un kar\u015f\u0131s\u0131ndaki d\u00fckk\u00e2nda sat\u0131lmakta ve ba\u015fka yerde bulunmamaktad\u0131r. \u0130\u00e7enlerin ya da bilenlerin aktard\u0131klar\u0131 bilgiye g\u00f6re \u015fampanya rengindeki bu yeni i\u00e7ece\u011fin tad\u0131 ve k\u00f6p\u00fcr\u00fc\u015f\u00fc \u015fampanya ile hemen hemen ayn\u0131 olmas\u0131na kar\u015f\u0131n i\u00e7inde kesinlikle alkol bulunmamaktad\u0131r ve i\u00e7imi bir hayli ho\u015ftur. \u0130\u015fte o d\u00f6nemin Sinalko&#8217;su, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn tarifi ile i\u00e7ine biraz \u00fcz\u00fcm suyu kat\u0131lm\u0131\u015f, halis gazozdur. D\u00f6nemin baz\u0131 yazarlar\u0131ndan \u00f6\u011frendi\u011fimize g\u00f6re s\u00f6z\u00fc edilen d\u00fckk\u00e2n\u0131n darac\u0131k kap\u0131s\u0131 \u00f6n\u00fcnde her zaman sinalko i\u00e7mek i\u00e7in s\u0131ra bekleyen insanlar bulunmaktad\u0131r. Bizler \u00e7ocuklu\u011fumuzda o d\u00f6nemlerde \u0130zmir&#8217;in \u00fcnl\u00fc i\u00e7ece\u011fi Sunalko&#8217;nun \u00f6zg\u00fcn bir ad ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fck. Anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r ki, y\u0131llar \u00f6ncesinin markas\u0131ndan esinlenilmi\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p>Yirminci Y\u00fczy\u0131l ba\u015f\u0131nda \u0130zmir&#8217;de d\u00f6rt gazoz imalat\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. D\u00f6rd\u00fc de Rum olan bu i\u015fletmeciler D. Boyacis, E. Evstathiu, K. Konstantinidis ve Th. Mangariotis&#8217;dir. Yine, Cumhuriyet \u00f6ncesinde piyasaya portatif gazoz makinelerinin \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bu makinelerin ithalat\u00e7\u0131s\u0131 \u0130stanbul&#8217;da bulunan \u0130ngiliz Kooperatifi&#8217;dir ve cihazlar\u0131n kendilerinden ba\u015fka bir \u015firket taraf\u0131ndan sat\u0131lmas\u0131na izin vermemektedirler.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu alet hemen hemen bir litrelik cam bir \u015fi\u015fedir. \u015ei\u015fenin a\u011fz\u0131nda vidal\u0131 ve nikel bir kapak bulunmakta, a\u011f\u0131z k\u0131sm\u0131n\u0131n bir yan\u0131nda ise emzik benzeri bir \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131 vard\u0131r. \u015ei\u015fenin \u00e7evresi hezaren sandalyelerde kullan\u0131lanlara benzer bir t\u00fcr has\u0131rla \u00f6r\u00fcl\u00fcd\u00fcr ve bu has\u0131r herhangi bir yere \u00e7arpmada \u015fi\u015fenin k\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemektedir. Yan\u0131nda verilen karton kutular\u0131n i\u00e7inde yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f karbon gaz\u0131 ta\u015f\u0131yan, irice zeytin tanesi b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde bir d\u00fczine kadar \u00e7elik kaps\u00fcl bulunmaktad\u0131r. Her uygulamadan \u00f6nce kaps\u00fcllerden biri a\u011f\u0131zdaki yuvaya, \u00fcst\u00fcnde bulunan memeli u\u00e7 yukar\u0131 gelecek \u015fekilde yerle\u015ftirildikten sonra nikel kapak d\u00f6nd\u00fcr\u00fclmekte ve kapakta bulunan \u00e7ivi kaps\u00fcldeki memeyi delince, i\u00e7inde bulunan gaz \u015fi\u015feye dolmaktad\u0131r. \u015ei\u015fenin i\u00e7inde bulunan ve bu gaz\u0131n kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 su i\u00e7ine \u015feker kat\u0131ld\u0131ysa gazoz, kat\u0131lmad\u0131ysa soda olmaktad\u0131r. O d\u00f6nemin fiyatlar\u0131na g\u00f6re kutu i\u00e7inde sat\u0131lan \u015fi\u015felerin fiyat\u0131 \u00e7eyrek lirad\u0131r. \u00c7elik kapl\u0131 kaps\u00fcllerin tanesi ise yirmi parad\u0131r. Bu donan\u0131m o kadar moda olur ki, varl\u0131kl\u0131 ailelerin k\u00f6\u015fklerine, yal\u0131lar\u0131na misafir olarak gelenlere, limonata ya da \u015ferbet yerine, i\u00e7ine \u015furup bas\u0131lm\u0131\u015f ev \u00fcretimi gazoz ikram edilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Yine o d\u00f6nemlerde &#8220;Sifon&#8221; ad\u0131 verilen yine yakla\u015f\u0131k bir litrelik \u015fi\u015feler \u00e7ok sat\u0131lmaktad\u0131r. Ba\u015f k\u0131sm\u0131 \u00fcst \u00fcste konulmu\u015f iki karpuz \u015feklindeki bu \u015fi\u015felerin a\u011f\u0131zlar\u0131nda bulunan yaya bas\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, emzi\u011finden gazl\u0131 soda f\u0131\u015fk\u0131rmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca bunlar\u0131n i\u00e7indeki suya tartar asidi ve o d\u00f6nemdeki deyi\u015fle ma\u011fnezya karbonat\u0131 da at\u0131lmaktad\u0131r. B\u00fcy\u00fck birahanelerde bunlar haz\u0131r durmakta ve viski sipari\u015fleri yan\u0131nda, isteyene derhal bu sodadan da ikram edilmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu &#8220;p\u00fcsk\u00fcren&#8221; sifonlar\u0131 \u00f6zellikle bir\u00e7ok Avrupal\u0131 karikat\u00fcrc\u00fcn\u00fcn \u00e7izimleri ile d\u00f6nem sinemas\u0131n\u0131n \u00fcnl\u00fc oyuncular\u0131ndan Max Linder&#8217;in (1883-1925) bir\u00e7ok filminde kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmekteyiz.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130zmir&#8217;deki gazoz ser\u00fcvenine gelince Cumhuriyet&#8217;in ilk y\u0131llar\u0131nda \u0130zmir&#8217;deki en \u00f6nemli gazoz imalat\u00e7\u0131lar\u0131ndan ikisi \u0130smail Hakk\u0131 Bey ile Hac\u0131 Z\u00fclfikarzade Mehmed Said Bey&#8217;dir. 1926 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlanan bir ticaret rehberindeki ilanlar\u0131ndan da anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re Basmane semtinde, Gaziler Caddesi 90 numara adresindeki \u0130smail Hakk\u0131 Gazoz Fabrikas\u0131&#8217;nda gazoz, limonata, sinalko ve sifon ad\u0131yla soda imal edilmektedir. \u0130landa verilen bilgiye g\u00f6re bu i\u00e7ecekler Halkap\u0131nar suyuna halis esans ve sitrik asit kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131larak haz\u0131rlanmaktad\u0131r. \u0130lana g\u00f6re i\u00e7ecekler b\u00fcy\u00fck bakkal d\u00fckk\u00e2nlar\u0131ndan sa\u011flanaca\u011f\u0131 gibi toptan al\u0131mlar i\u00e7in do\u011frudan fabrikaya ba\u015fvurulmal\u0131d\u0131r. Diyarbak\u0131rl\u0131 oldu\u011funu bildi\u011fimiz Mehmed Said Bey&#8217;in gazoz imalathanesi ise Asmal\u0131mescit civar\u0131nda, \u0130ki\u00e7e\u015fmelik yoku\u015fu 139 numaradad\u0131r. Bu imalathanede de Halkap\u0131nar suyu kullan\u0131lmakta ve rakibi gibi gazoz, limonata ve sinalko \u00fcretilmekte ve bunlar b\u00fcy\u00fck gazino ve k\u0131raathanelerle b\u00fcy\u00fck bakkal d\u00fckk\u00e2nlar\u0131ndan sa\u011flanabilmektedir. Bu imalathane i\u00e7eceklerin yan\u0131 s\u0131ra \u00e7e\u015fitli esans, gaz ve imalatta kullan\u0131lan \u00e7e\u015fitli malzemelerin de sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 yapmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Ayn\u0131 ticaret rehberindeki bir ba\u015fka ilandan \u0130zmir&#8217;de gazoz \u00fcretme makineleri yapan imalathanelerin de bulundu\u011funu g\u00f6rmekteyiz. Bunlardan biri Kemeralt\u0131&#8217;da Beyler Soka\u011f\u0131&#8217;nda, Milli Sinema biti\u015fi\u011findeki Ahmed Cemalettin Ticarethanesi&#8217;dir. Burada \u00fcretilen gazoz makineleri saatte otuz b\u00fcy\u00fck \u015fi\u015fe doldurabilmektedir. K\u00fc\u00e7\u00fck gazoz \u015fi\u015felerinden ise saatte iki bin doluma kadar yapabilmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>1930&#8217;lu y\u0131llara gelindi\u011finde bu imalathanelere \u0130zmir&#8217;in belki de en \u00f6nemli gazoz imalat\u00e7\u0131lar\u0131ndan biri olarak kabul edebilece\u011fimiz \u00c7e\u015fmeli \u0130smail Hasan Bey i\u015fletmesinin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Eski \u0130ki\u00e7e\u015fmelik Caddesi \u00fczerinde Y\u0131k\u0131k Minare b\u00f6lgesinde, 126 numarada yer alan imalathanede \u00e7e\u015fitler de artt\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve esans yerine mevsiminde taze meyveler kullan\u0131larak \u00e7ilek, kay\u0131s\u0131, portakal, mandalina, limon ve vi\u015fneli gazozlar \u00fcretilmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7e\u015fmeli Hasan Bey verdi\u011fi ilanlarda &#8220;M\u00fcjde. Sui hezimden mustarip olanlara m\u00fcjde&#8221; slogan\u0131n\u0131 kullanarak &#8220;Limonata ve sinalkolar\u0131 s\u0131hhi ve fenni olarak bu kerre k\u00fc\u015fat eyledi\u011fimiz \u0130zmir&#8217;in yeg\u00e2ne gazoz fabrikas\u0131&#8221; a\u00e7\u0131klamas\u0131 ile &#8220;Fabrikam\u0131z her t\u00fcrl\u00fc s\u0131hhi \u015feraiti haizdir. \u0130mal eyledi\u011fimiz gazoz, limonata ve sinalkolar\u0131 kalbe ferahl\u0131k verir. Bir \u015fi\u015fe i\u00e7mekle tecr\u00fcbe k\u00e2fidir.&#8221; s\u00f6zleriyle tan\u0131t\u0131m yapmaktad\u0131r. D\u00f6nemin gazetelerinde de \u0130smail Hakk\u0131 Bey&#8217;in gazoz ilanlar\u0131 yer almaktad\u0131r. \u0130malathane, ilanlarda &#8220;B\u00fct\u00fcn emsaline faiktir&#8221; slogan\u0131n\u0131 kullanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Gazozcu \u0130smail Hakk\u0131 Bey&#8217;in Basmane&#8217;deki gazoz imalathanesi yan\u0131nda bir de oteli vard\u0131r. 1941 y\u0131l\u0131nda hayata veda edince bir zaman kapal\u0131 kalan imalathane ile oteli Sara\u00e7 Ziya Bey sat\u0131n al\u0131r. Adeta yeni ba\u015ftan yarat\u0131lan imalathane 1942 y\u0131l\u0131 Mart ay\u0131nda t\u00f6renle hizmete girer. Bu arada gazozlar\u0131n hem \u015fi\u015fe hem de etiketleri yenilenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>1940\u2019lar\u0131n sonlar\u0131nda \u0130zmir\u2019de yay\u0131mlanan bir sinema dergisi olan \u201cSinema D\u00fcnyas\u0131\u201dnda bir gazoz reklam\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Sinema &#8211; Gazoz ili\u015fkisinin \u0130zmir\u2019deki ilk somut \u00f6rne\u011fi bu reklamd\u0131r. Reklamda \u201cRifat G\u00fcneri&#8217;nin \u015feker ve Avrupa esans\u0131ndan yapt\u0131\u011f\u0131 G\u00fcneri gazozlar\u0131n\u0131 tercih ediniz\u201d yazmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu arada gazetelerde daha ilgin\u00e7 bir gazoz reklam\u0131 yer al\u0131r. \u0130lgin\u00e7lik gazozun \u015fiirle anlat\u0131lmas\u0131d\u0131r. \u015eairinin Ali Kaplan oldu\u011fu \u015fiir \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Ah o g\u00fczel \u0130zmir gazozlar\u0131<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>T\u00fcrkiye&#8217;nin her yerini ba\u015ftan ba\u015fa dola\u015ft\u0131m<br>&#8220;G\u00fczel \u0130zmir&#8221; gazozuna bir e\u015f asla bulamad\u0131m<br>Arif Zorer pek zorludur gazoz yapma i\u015finde<br>&#8220;G\u00fczel \u0130zmir&#8221; gazozunu i\u00e7tim i\u00e7tim kanmad\u0131m.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;G\u00fczel \u0130zmir&#8221; gazozuyla \u0130zmir elbet fahreder<br>Ba\u015fka yerin gazozlar\u0131 t\u0131r\u0131s gelir bo\u015f gider<br>Gazoz de\u011fil ab-\u0131 hayat, i\u00e7en bilir tad\u0131n\u0131<br>\u0130\u00e7en i\u00e7er, demez asla vermeyiniz, dur yeter.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;G\u00fczel \u0130zmir, G\u00fczel \u0130zmir G\u00fczel \u0130zmir&#8221; gazozu<br>Seni i\u00e7mek \u00f6yle \u00f6lmek, budur bence son arzu<br>Yetmi\u015f iki derdine derman arayan seni i\u00e7mekle bulur<br>Yaresine merhem, hastas\u0131na Lokman arayan seni i\u00e7mekle bulur.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>G\u00fczel \u0130zmir gazozunun T\u00fcrkiye&#8217;de bilmeyen yoktur tad\u0131n\u0131<br>Esans\u0131 mis kokusu lezzetidir tan\u0131tan Arif Zorer&#8217;in ad\u0131n\u0131.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130zmir bas\u0131n\u0131nda 1950\u2019li y\u0131llarla birlikte gazoz haberlerine olduk\u00e7a s\u0131k rastlar\u0131z. 1 Nisan 1950 g\u00fcnl\u00fc &#8220;Tats\u0131z Gazozlar&#8221; ba\u015fl\u0131kl\u0131 haberde \u015funlar yazmaktad\u0131r: &#8220;Piyasada bulunan gazozlar\u0131n tats\u0131z imal edildi\u011finden \u015fik\u00e2yet edilmesi \u00fczerine belediye zab\u0131tas\u0131nca gazoz imalathanelerinden numune al\u0131narak tahlil edilmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Az \u015feker kullanarak gazozlar\u0131 tats\u0131z imal eden imalathane sahipleri mahkemeye sevk edilmekle beraber ayr\u0131ca para cezas\u0131na da \u00e7arpt\u0131r\u0131lacaklard\u0131r.&#8221; \u00dclkemizde g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00f6nemli sorunlar\u0131n\u0131n ba\u015fta gelenlerinden olan g\u0131dadaki hilelerin belki de \u00f6nc\u00fcs\u00fc olan bu haberden y\u0131llar sonra 14 Temmuz 1960 tarihli &#8220;\u0130ki Gazoz \u0130malat\u00e7\u0131s\u0131 Mahkemeye Verildi&#8221; haberinde bir ad\u0131m ileriye gidilip i\u015flem yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 da g\u00f6r\u00fcyoruz: &#8220;\u0130ki gazoz imalathanesinde m\u00fchim miktarda kullan\u0131lm\u0131\u015f gazoz kapa\u011f\u0131 m\u00fcsadere ve imha edilmi\u015ftir. Etiketsiz gazoz imalat\u0131 yapan iki gazozcu, haklar\u0131nda tutulan zab\u0131t varakas\u0131yla mahkemeye verilmi\u015ftir.&#8221; Haberin devam\u0131 belki gazoz yaz\u0131s\u0131n\u0131 fazla ilgilendirmiyor ama d\u00f6nemin belediyesinin ne kadar hassas davrand\u0131\u011f\u0131n\u0131n ilgin\u00e7 bir g\u00f6stergesi olarak o b\u00f6l\u00fcm\u00fc de aktar\u0131yoruz: Kemeralt\u0131\u2019da bir lokantada m\u00fc\u015fteriye hesap pusulas\u0131 verilmedi\u011fi, di\u011fer bir lokantada tasdikli tarife bulundurulmad\u0131\u011f\u0131 tespit edilmi\u015ftir. E\u015frefpa\u015fa\u2019daki bir berber tarifesiz \u00e7al\u0131\u015fmak, bir \u015fof\u00f6r 805 kuru\u015f yerine 20 lira almak, Kar\u015f\u0131yaka&#8217;daki bir gazino da bir porsiyon karpuz i\u00e7in 125 kuru\u015f yerine 200 kuru\u015f istemek y\u00fcz\u00fcnden ceza g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Belediye Zab\u0131tas\u0131 ayr\u0131ca bir gecekonduyu y\u0131kt\u0131rm\u0131\u015f. Sekiz dilenci yakalam\u0131\u015f ve yollar\u0131 i\u015fgal eden be\u015f seyyar sat\u0131c\u0131ya para cezas\u0131 kesmi\u015ftir. 5 seyyar sucu, tretuvarlara sandalye koyan alt\u0131 kahveci, y\u00fcksek sesli hoparl\u00f6rle bulunduklar\u0131 muhiti gecenin ge\u00e7 vaktinde rahats\u0131z eden alt\u0131 a\u00e7\u0131k hava sinemas\u0131 ve soka\u011fa \u00e7\u00f6p atan be\u015f ki\u015fiye de ceza verilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eehrimizde g\u00fcn\u00fcm\u00fczde hemen her yerde rast geldi\u011fimiz dilenci, seyyar sat\u0131c\u0131, kald\u0131r\u0131m i\u015fgalleri, elindeki \u00e7\u00f6pleri yere atanlar\u0131 g\u00f6rd\u00fck\u00e7e insan &#8220;Bu d\u00fczen ne zaman bozulmaya ba\u015flad\u0131 da kentliler soka\u011fa teslim oldu?&#8221; diye d\u00fc\u015f\u00fcnmekten alam\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Gazozlardaki bozulma ile ilgili bir bilgiyi bu kez 23 Eyl\u00fcl 1965 tarihli gazetelerde yer alan &#8220;Gazozlar Yine Bozuk \u00c7\u0131k\u0131yor&#8221; haberinde g\u00f6r\u00fcyoruz: &#8220;Kontroller ve tahliller sonunda bozuk gazoz \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131 anla\u015f\u0131lan on alt\u0131 gazozhane hakk\u0131nda Belediye ceza zapt\u0131 d\u00fczenlemi\u015ftir. Bununla beraber, yaz aylar\u0131ndan al\u0131n\u0131p g\u00f6nderilen me\u015frubat\u0131n tahlil sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n hen\u00fcz al\u0131namamas\u0131, ilgili sat\u0131c\u0131 ve imalat\u00e7\u0131lara cesaret vermektedir. Belediye yetkilileri, tahlil i\u015fine bir \u00e7\u00f6z\u00fcm bulacaklar\u0131n\u0131, bundan sonra al\u0131nan numunelerin, en k\u0131sa zamanda sonu\u00e7land\u0131r\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemektedirler.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130zmir\u2019deki yazl\u0131k sinemalar\u0131n hem say\u0131 hem de izleyici yo\u011funlu\u011fu a\u00e7\u0131s\u0131ndan adeta doru\u011fa \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebilece\u011fimiz 1960\u2019l\u0131 y\u0131llar\u0131n ortalar\u0131nda gazetelerde de s\u0131k s\u0131k gazoz ve benzeri i\u00e7ecek reklamlar\u0131 g\u00f6rmekteyiz. D\u00f6nemin bu alandaki i\u00e7ecek taht\u0131nda \u015firket olarak Ege Me\u015frubat Sanayii vard\u0131r. \u00dcr\u00fcnleri ise hala \u00e7ok kimsenin an\u0131lar\u0131 ve dilindedir: Sunal Kokteyl ve Cincibir. Kolal\u0131 bir i\u00e7ecek olan Sunal Kokteylin yan\u0131 s\u0131ra bir gazoz olan Cincibir\u2019in sade ve portakall\u0131 \u00e7e\u015fitleri vard\u0131r. 1960\u2019lar\u0131n sonlar\u0131nda ise tan\u0131t\u0131m a\u011f\u0131n\u0131 geni\u015fleten \u015firket Sunal Kokteyl kapaklar\u0131n\u0131n i\u00e7 taraf\u0131na bas\u0131lm\u0131\u015f olan harflerle belirlenen s\u00f6zc\u00fckleri yazanlara \u00f6d\u00fcller vermeye ba\u015flar. S\u00f6zgelimi 1969 y\u0131l\u0131 ba\u015f\u0131nda d\u00fczenlenen kampanyada &#8220;Sunal&#8221; yaz\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturanlar 100, &#8220;Sunal Kokteyl&#8221; ya da &#8220;Cincibir&#8221; yazanlar 250, son iki markay\u0131 yazanlar bu harflerin yanlar\u0131na bir de y\u0131ld\u0131z i\u015fareti ekleyebilirlerse 1000 lira \u00f6d\u00fcl almaktad\u0131rlar. T\u00fcm me\u015frubat severler bu kampanyalarda \u00e7\u0131lg\u0131nca harf biriktirmeye ba\u015flarlar.<\/p>\n\n\n\n<p>O y\u0131llarda \u0130zmir\u2019de mahalle aralar\u0131nda \u00e7ok say\u0131da gazoz imalathanesi a\u00e7\u0131l\u0131rken b\u00fcy\u00fck yat\u0131r\u0131mlar da yapan \u015firketler dikkat \u00e7ekmektedir. Bunlardan biri de Zeytinlik\u2019teki fabrikas\u0131ndaki makinelerini yenileyip otomatik sisteme ge\u00e7en Emsan Me\u015frubat Sanayii i\u015fletmesidir. \u015eirketin en \u00f6nemli iki \u00fcr\u00fcn\u00fc Efes Kokteyl ve Efes Gazozudur.<\/p>\n\n\n\n<p>Gazozla ilgili b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u0130zmir \u015fehrinde imal edilen gazozlar\u0131n adlar\u0131n\u0131 vererek tamamlamak istiyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p>9 Eyl\u00fcl Gazozu (Tepek\u00f6y &#8211; Torbal\u0131), 35,5 Gazozu (Kar\u015f\u0131yaka), Ada Gazozu (Kemalpa\u015fa), Alacaat Gazozu (\u00c7e\u015fme), Bahar Gazozlar\u0131 (Tire), Ba\u015fargan Gazozu (Tire), Benda Gazozu, Beyo\u011flu Gazozu, Bir Can Gazozu (Kar\u015f\u0131yaka), Blonde Cola, Bozda\u011f Gazozu, Bug\u00fcn Gazozu (Kar\u015f\u0131yaka), Bulgurca Gazozu, Buzzy Gazoz (Torbal\u0131), C. N. Constantinidi Smyrne Gazozu, Cansu Gazozu, Cincibir Gazozu, \u00c7a\u011flayan Gazozu (Menemen), \u00c7aml\u0131da\u011f Gazozu (K\u0131n\u0131k), \u00c7e\u015fmeli Hasan Gazozu, \u00c7\u0131narl\u0131 Gazozu, Diyarbak\u0131rl\u0131zade Gazozu, Dost Gazozu, D\u00f6rt Mevsim Gazozu (Bay\u0131nd\u0131r), D\u00f6rt Meyva Gazozu (\u00d6demi\u015f), D\u00f6rt Meyva Gazozu (Bay\u0131nd\u0131r), Efes Gazozu (Bornova), Efes Kokteyl, Efsun Gazozu (Menemen), Ege Mehmet Gazozu, Ender Gazozu (Bergama), Er\u015fen Gazozlar\u0131, Giritli Kamuran Gazozu, Grapet Gazozu (Bergama), G\u00f6ksu Gazozu, G\u00f6ztepe Gazozu, G\u00fcneri Gazozu, G\u00fcrdeniz Gazozu, G\u00fcven Gazozu, G\u00fczel \u0130zmir Gazozu, G\u00fczel Kar\u015f\u0131yaka Gazozu, G\u00fczel T\u00fcrkiye Gazozu (Kar\u015f\u0131yaka), Huzur Gazozu, \u0130\u00e7enbilir Gazozu, \u0130mbat Gazozu, \u0130mren Gazozu (Bornova), \u0130smail Hakk\u0131 Gazozu, Lider Gazozu (Bay\u0131nd\u0131r), \u0130zmir Manduzlar Gazozu, Libero Gazozu (\u00d6demi\u015f), Kemal Keklik Gazozu (Bergama), Kermes (Bergama), Memba Gazozlar\u0131, Mercan Gazozu (\u00d6demi\u015f), Me\u015fhur Yamanlar Gazozu, Mis Kola (P\u0131narba\u015f\u0131), Ne\u015fe Gazozu, Olimpiyat Gazozu, Peynircio\u011flu Selim Gazozu, P\u0131nar Kola, Pomonti Gazozu, RC Kola (Huzur Me\u015frubat), Se\u00e7 Sun Gazozu, Sen Sun Gazozu, Sevilen Gazozu, Sprite Gazozu (\u0130mbat), Su-Ga Gazozu (Bornova), Sun Gazozu, Sunal Kokteyl, Sunpride Gazozu (Torbal\u0131), Somal\u0131 Gazozu (\u00c7e\u015fme), \u015eehir Gazozu, Tatsun Gazozu (\u00c7e\u015fme), Tuborg Gazozu, Ven\u00fcs Gazozu, Vinanko Gazozu (Kar\u015f\u0131yaka), Vittakis Damla Sak\u0131zl\u0131 Gazoz (Yeni\u015fehir), Yamanlar Gazozu (Kar\u015f\u0131yaka), Yayla Gazozu, Yeni Hayat Gazozu, Ye\u015fil Tire Gazozu, Y\u00fcksel T\u00fcrkiye Gazozu (Kar\u015f\u0131yaka)<\/p>\n\n\n\n<p>Bu listeye \u00f6zel olarak imal edilen ancak genelde s\u00fcreklili\u011fi bulunmayan baz\u0131 gazozlar\u0131 da eklemek gerekir. Bunlara \u00f6rnek olarak Bornova Suphi Koyuncuo\u011flu Lisesi\u2019nin Gazoz &#8211; Gevrek Bulu\u015fmalar\u0131 i\u00e7in Su-Ga taraf\u0131ndan imal edilen gazoz, <a href=\"http:\/\/Bornova Belediyesi'nin Alt\u0131nda\u011f A\u00e7\u0131k Hava Sinema G\u00fcnleri\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Bornova Belediyesi&#8217;nin Alt\u0131nda\u011f A\u00e7\u0131k Hava Sinema G\u00fcnleri gazozu<\/a>, \u00d6demi\u015f\u2019te \u00d6YKAM ad\u0131yla bilinen \u00d6demi\u015f Y\u0131ld\u0131z Kent Ar\u015fivi ve M\u00fczesi\u2019nin \u00f6zel imalat\u0131 Y\u0131ld\u0131z Gazozu ile yak\u0131nlarda yitirdi\u011fimiz de\u011ferli arkeolog ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131 \u015e\u00fckr\u00fc T\u00fcl i\u00e7in Ebruli Turizm \u015eirketi taraf\u0131ndan \u00fcrettirilen \u015e\u00fckr\u00fc T\u00fcl gazozudur.<\/p>\n\n\n\n<p>Gazoz deyip ge\u00e7memek gerekir. Tarihi ve de\u011ferli bir i\u00e7ecektir&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kaynak\u00e7a:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li>Engin Berber &#8220;\u0130zmir 1876 ve 1908&#8221;, \u0130zmir B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi Kent Kitapl\u0131\u011f\u0131 Dizisi, \u0130zmir 2008.<\/li><li>&#8220;Ticari ve \u0130ktisadi \u0130zmir Rehberi 1926&#8221; Yay\u0131na Haz\u0131rlayan: Sabri Yetkin, \u0130zmir B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi K\u00fclt\u00fcr Yay\u0131n\u0131, \u0130zmir 2002.<\/li><li>Sinema D\u00fcnyas\u0131 Dergisi.<\/li><li>Anadolu, Halk\u0131n Sesi, Yeni As\u0131r gazeteleri.<\/li><li>Ya\u015far \u00dcr\u00fck belgeli\u011fi.<\/li><li>TC Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Devlet Ar\u015fivleri<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><\/p>\n<h3>Related Images:<\/h3>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"mh-excerpt\"><p>Ge\u00e7enlerde s\u0131cak bir g\u00fcn\u00fcn ak\u015fam\u0131 arkada\u015flar\u0131mla sohbet ederken so\u011fuk bir \u015feyler i\u00e7mek istedik ve tercihimiz gazoz oldu. Buz gibi gazozlar\u0131 yudumlarken arkada\u015flar\u0131mdan biri &#8220;Eski gazozlar <a class=\"mh-excerpt-more\" href=\"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/2020\/09\/11\/gazoz-cenneti-izmir\/\" title=\"Gazoz cenneti \u0130zmir\">[&#8230;]<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":1,"featured_media":104554,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[142],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/104552"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=104552"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/104552\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/media\/104554"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=104552"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=104552"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=104552"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}