{"id":101417,"date":"2016-12-22T00:00:00","date_gmt":"2016-12-22T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/?p=101417"},"modified":"2016-12-22T00:00:00","modified_gmt":"2016-12-22T00:00:00","slug":"ikicesmelikin-cesmeleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/2016\/12\/22\/ikicesmelikin-cesmeleri\/","title":{"rendered":"\u0130ki\u00e7e\u015fmelik&#8217;in \u00e7e\u015fmeleri"},"content":{"rendered":"Biraz da d\u00fcnyada e\u015fi olmamas\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnerek uzun zamand\u0131r \u0130zmir&#8217;in kadim semtlerinden olan \u0130ki\u00e7e\u015fmelik&#8217;i yazmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordum ki Konak Belediyesi&#8217;nin \u00e7e\u015fmelerle ilgili yenileme bilgisi geldi. Uzun zamand\u0131r bu \u00e7e\u015fmeler ve semte verilen adla ilgili, bir\u00e7ok \u0130zmirlinin de dilinde olan baz\u0131 bilgileri sorgulamak ihtiyac\u0131 hissediyordum. Bu yaz\u0131 konuya daha geni\u015f perspektiften bakmama da neden oldu.<br \/>\r\n<br \/>\r\n<a href=\"http:\/\/kentyasam.com.tr\/images\/2016\/201612221503403936.jpg\" class=\"thickbox\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/kentyasam.com.tr\/images\/2016\/201612221503403936.jpg\" align=\"right\" style=\"width:200px; border:3px solid #dddddd; margin:5px;\" border=\"0\"\/><\/a>\u0130zmir&#8217;deki yer adlar\u0131n\u0131n nerden geldi\u011fini merak eden \u00e7o\u011fu ki\u015fi i\u00e7in bu semt ad\u0131n\u0131 &#8220;\u0130ki \u00c7e\u015fme&#8221; olarak adland\u0131r\u0131lan \u00fcst \u00fcste iki sokak \u00e7e\u015fmesinden al\u0131r. \u015eehrin \u00f6nemli bir semtine ad\u0131 verilen \u00fcst \u00fcste \u00e7e\u015fmeler ise Mezarl\u0131kba\u015f\u0131&#8217;dan E\u015frefpa\u015fa y\u00f6n\u00fcne giden E\u015frefpa\u015fa Caddesi&#8217;nin yoku\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn bitti\u011fi noktaya \u00e7ok yak\u0131n bir yerdedir. Yolun geni\u015fletilmesi ve yoku\u015fun e\u011fiminin azalt\u0131lmas\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda ilk \u00e7e\u015fme bir hayli yukar\u0131da kald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, hemen alt\u0131na ikinci bir \u00e7e\u015fme daha yap\u0131lm\u0131\u015f ve benzerine \u00e7ok g\u00fc\u00e7 rastlan\u0131r ilgin\u00e7 bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm olu\u015fmu\u015ftur. <br \/>\r\n<br \/>\r\nAncak ger\u00e7ek acaba b\u00f6yle mi? Her ne kadar orada tan\u0131ma uyan iki \u00e7e\u015fme var ise de semtin ad\u0131n\u0131 bu \u00e7e\u015fmeler mi veriyor?<br \/>\r\n<br \/>\r\nHer \u015feyden \u00f6nce \u0130ki\u00e7e\u015fmelik semti merkezli b\u00f6lge tarih i\u00e7inden gelen, hazine de\u011ferinde m\u00fcthi\u015f bir dokuya sahiptir. Bu nedenle anlat\u0131lmas\u0131 sayfalara s\u0131\u011fmaz bir b\u00f6lgedir. \u0130ki\u00e7e\u015fmelik semtinin g\u00fcn\u00fcm\u00fczde can damar\u0131 hi\u00e7 ku\u015fkusuz, \u0130zmirlilerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun \u0130ki\u00e7e\u015fmelik Caddesi ad\u0131yla and\u0131klar\u0131, do\u011fru ad\u0131yla E\u015frefpa\u015fa Caddesi&#8217;dir. \u00c7ankaya semtinde, devam\u0131 oldu\u011fu Gaziosmanpa\u015fa Bulvar\u0131 ile Ya\u011fhaneler semtinde Ye\u015fillik Caddesi&#8217;ni birle\u015ftiren bu yolun \u00f6nemli b\u00f6l\u00fcm\u00fc, ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 Belediye Ba\u015fkan\u0131 E\u015fref Pa\u015fa taraf\u0131ndan a\u00e7t\u0131r\u0131l\u0131r ve daha sonra 1913 &#8211; 1917 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda \u0130zmir valili\u011fi yapan Rahmi Bey zaman\u0131nda tamamlan\u0131r. <a href=\"http:\/\/kentyasam.com.tr\/images\/2016\/201612221503083936.jpg\" class=\"thickbox\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/kentyasam.com.tr\/images\/2016\/201612221503083936.jpg\" align=\"left\" style=\"width:250px; border:3px solid #dddddd; margin:5px;\" border=\"0\"\/><\/a>Ancak \u015fehrin gittik\u00e7e geli\u015fmesi sonucu bu haliyle trafik a\u00e7\u0131s\u0131ndan olduk\u00e7a sorunlu olan arterin darl\u0131k yaratan, Saray Sinemas\u0131 ile \u0130ki\u00e7e\u015fmelik Camisi aras\u0131ndaki 650 metrelik k\u0131sm\u0131ndaki 201 ev ve 280 d\u00fckkan, 1962 y\u0131l\u0131 Kas\u0131m ay\u0131 ile 1963 y\u0131l\u0131 Haziran ay\u0131 aras\u0131nda y\u0131k\u0131larak Varyant&#8217;\u0131n ta\u015f\u0131t y\u00fck\u00fc hafifletilir ve Ayd\u0131n y\u00f6n\u00fcnden gelen motorlu ta\u015f\u0131tlar\u0131n Santral Garaj ve Gar&#8217;\u0131n bulundu\u011fu Basmane semtine ula\u015fmas\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r. Asl\u0131nda E\u015frefpa\u015fa Caddesi ad\u0131, bu caddeden \u00f6nce Cumhuriyet&#8217;in ilk y\u0131llar\u0131nda, Be\u015ftepeler semtini E\u015frefpa\u015fa semtine ula\u015ft\u0131ran yol olan g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn 565. ve 643. sokaklar\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lmaktad\u0131r.<br \/>\r\n<br \/>\r\nCaddenin 20. Y\u00fczy\u0131l ba\u015f\u0131ndaki \u00e7al\u0131\u015fmalarda, g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki Cici Park ile hemen alt taraf\u0131nda yer alan ve Hasan Sa\u011flam \u00d6\u011fretmenevi&#8217;nin bulundu\u011fu alanda var olan ve \u015fehirdeki M\u00fcsl\u00fcman mezarl\u0131klar\u0131ndan en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc olan Ulu Mezarl\u0131k da kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu mezarl\u0131k i\u00e7inden ge\u00e7en ve Bayramyeri&#8217;ni, \u0130ki\u00e7e\u015fmelik semtine ba\u011flayan dar yolun ad\u0131 ise o d\u00f6nemlerde Uluyol olarak s\u00f6ylenmi\u015ftir.<br \/>\r\n<br \/>\r\nG\u00fcn\u00fcm\u00fczde caddenin Bayramyeri giri\u015finde yer alan ve 1986 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan k\u00f6pr\u00fcl\u00fc kav\u015fak \u015fehirdeki benzerlerinin ilkidir. Bu kav\u015fakta Birle\u015fmi\u015f Milletler Caddesi ile E\u015frefpa\u015fa Caddesi&#8217;nin Ya\u011fhaneler&#8217;e do\u011fru olan b\u00f6l\u00fcm\u00fc k\u00f6pr\u00fc \u00fcst\u00fcnden, \u0130n\u00f6n\u00fc Caddesi ile E\u015frefpa\u015fa Caddesi&#8217;nin \u0130ki\u00e7e\u015fmelik&#8217;e do\u011fru olan b\u00f6l\u00fcm\u00fc de k\u00f6pr\u00fc alt\u0131ndan birle\u015fmektedir. Yeri gelmi\u015fken b\u00f6lgeyi Konak semtine ba\u011flayan ve Varyant ad\u0131yla an\u0131lan Birle\u015fmi\u015f Milletler Caddesi&#8217;nden de s\u00f6z etmek isterim. 1030 metre uzunlu\u011fundaki bu yol, 1951 y\u0131l\u0131nda, \u0130zmirlilerin &#8220;Efe Rauf&#8221; ad\u0131n\u0131 verdikleri Rauf Onursal&#8217;\u0131n Belediye Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 s\u0131ras\u0131nda, iki a\u015famada yapt\u0131r\u0131l\u0131r. Bu sayede K\u00fc\u00e7\u00fck ve B\u00fcy\u00fck Menderes y\u00f6resinden gelen ara\u00e7lar, \u0130ki\u00e7e\u015fmelik yolunu kullanmadan merkeze ula\u015fmak olana\u011f\u0131n\u0131 bulurlar. &#8220;Varyant&#8221; s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc bir yol formunun tan\u0131mlamas\u0131d\u0131r. &#8220;Alternatif yol&#8221; anlam\u0131ndad\u0131r. \u0130zmir belediyesi yolun yap\u0131m\u0131 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda &#8220;De\u011firmenda\u011f&#8217;a varyant yol yap\u0131yoruz&#8221; \u015feklinde ilanlar ya da haberler yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131ndan daha yol ba\u015flamadan &#8220;Varyant&#8221; s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc halk\u0131n akl\u0131nda yer eder. Yol tamamland\u0131\u011f\u0131nda ise T\u00fcrkiye Birle\u015fmi\u015f Milletler&#8217;e yeni \u00fcye olarak kabul edildi\u011finden, caddeye de bu ad verilir. Yap\u0131lmas\u0131ndan \u00f6nce ayn\u0131 yerde bulunan ham yolun &#8220;Tepealt\u0131 Caddesi&#8221; ad\u0131yla an\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yolda &#8220;Varyant&#8221; s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc de halk a\u011fz\u0131nda daha k\u0131sa ve kolay s\u00f6ylenen bir s\u00f6zc\u00fck oldu\u011fu i\u00e7in ya\u015famaya devam eder. Bu yol ayn\u0131 zamanda \u00fclkemizin &#8220;viyad\u00fckl\u00fc ge\u00e7i\u015f&#8221; kullan\u0131lan ilk yoludur.<br \/>\r\n<br \/>\r\n\u0130ki\u00e7e\u015fmelik b\u00f6lgesinin \u015fah damar\u0131 durumundaki E\u015frefpa\u015fa Caddesi \u00fczerinde s\u00f6z\u00fc edilmesi gerekli \u00e7ok say\u0131da yap\u0131 bulunmaktad\u0131r. Bunlar\u0131n hi\u00e7 ku\u015fkusuz en \u00f6nemlileri Osmanl\u0131 d\u00f6neminden kalma camilerdir. Bu camilerin g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ula\u015fanlar\u0131 i\u00e7inde en \u00f6nemli iki tanesinden biri \u0130ki\u00e7e\u015fmelik Camisi&#8217;dir.<br \/>\r\n<br \/>\r\n<a href=\"http:\/\/kentyasam.com.tr\/images\/2016\/201612221503473936.jpg\" class=\"thickbox\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/kentyasam.com.tr\/images\/2016\/201612221503473936.jpg\" align=\"right\" style=\"width:200px; border:3px solid #dddddd; margin:5px;\" border=\"0\"\/><\/a>Tuzcu Mahallesi&#8217;nde, bir zamanlar Tuzcu Sokak ya da Tuzcu Yoku\u015fu ad\u0131yla an\u0131lm\u0131\u015f 773. sokak ile E\u015frefpa\u015fa Caddesi&#8217;nin kesi\u015fti\u011fi k\u00f6\u015fede yer alan caminin di\u011fer y\u00f6n\u00fcnde eski ad\u0131 \u015eerif Ali \u00c7\u0131kmaz\u0131 olan 772 Sokak vard\u0131r. 773. Sokak daha ileride eski ad\u0131 &#8220;Dolapl\u0131kuyu Yoku\u015fu&#8221; olan g\u00fcn\u00fcm\u00fczde 743. Sokak ile Yap\u0131c\u0131o\u011flu semtine ula\u015fmaktad\u0131r.<br \/>\r\n<br \/>\r\nKurt Mehmet Pa\u015fa&#8217;n\u0131n yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ve bu nedenle &#8220;Kurt Mehmet Yeni\u00e7eri&#8221; ya da &#8220;Kurt Be\u015fe&#8221; adlar\u0131yla an\u0131lan \u0130ki\u00e7e\u015fmelik Camisi&#8217;nin in\u015fa tarihi mermer kitabesinde 1893 olarak belirtilir. Ancak 8 Ocak 1887 tarihli &#8220;Hizmet&#8221; gazetesindeki bir haberde yer alan <i>&#8220;1779 y\u0131l\u0131nda Kasabal\u0131 Demirci Mehmet A\u011fa&#8217;n\u0131n yap\u0131m\u0131 olarak \u0130ki\u00e7e\u015fmelik Camisi \u015ferifine vazedilmi\u015f ve bundan on sene evvele gelinceye kadar i\u015flemekte bulunmu\u015f olan b\u00fcy\u00fck \u00e7anl\u0131 saatin muattal kalmas\u0131 baz\u0131 erbab\u0131 merak\u0131n gayretini mucip olarak pek \u00e7ok saat\u00e7ilere irae olunmu\u015f ise de saatin eski haline irca\u0131n\u0131 hi\u00e7 biri m\u00fctek\u00e2fil olamam\u0131\u015f ve fakat bu defa Salep\u00e7izade Han\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131ndaki sebilde mukim \u0130zmirli Helvac\u0131zade faziletl\u00fb Haf\u0131z Ali Efendi ile refiki Deraliyeli Hac\u0131 Cani o\u011flu saat\u00e7i \u0130stepan bunun tamirini deruhte ederek tamirine biliptidar yeniden bir tak\u0131m \u00e2letler il\u00e2vesiyle bitirmek \u00fczere bulunduklar\u0131 i\u015fitilmi\u015ftir. Mezk\u00fbr saat tamamiyle \u0130zmir&#8217;in her taraf\u0131ndan i\u015fitilecek derecede cehir\u00fclsauf olup hususiyle asar\u0131 \u00e2tikadan madut olmas\u0131 buna ayr\u0131ca bir ehemmiyet verece\u011finden mumaileyhiman\u0131n b\u00f6yle g\u00fczel ve l\u00e2z\u0131ml\u0131 bir eseri tamir etmeleri hakikaten \u015fayan\u0131 tahsindir&#8221; <\/i>bilgisinden de yola \u00e7\u0131karak \u00f6nceki y\u0131llarda ayn\u0131 adla an\u0131lan bir ba\u015fka caminin varl\u0131\u011f\u0131ndan da s\u00f6z edebiliriz. Cami, sonraki y\u0131llarda Hac\u0131 Fehmi Pa\u015fa&#8217;n\u0131n babas\u0131 ve \u0130zmir&#8217;in pirin\u00e7 t\u00fcccarlar\u0131ndan Hac\u0131 Haf\u0131z S\u00fcleyman Efendi taraf\u0131ndan \u00f6nemli bir onar\u0131m g\u00f6r\u00fcr ve yeni k\u0131s\u0131mlar eklenir. 1884 y\u0131l\u0131na ait Ayd\u0131n Salnamesi&#8217;nde d\u00f6nemin \u0130zmir Ticaret Odas\u0131 Y\u00f6netim Kurulu \u00fcyesi olarak s\u00f6z edilen S\u00fcleyman Efendi&#8217;nin 1897 y\u0131l\u0131nda da Belediye Meclis \u00dcyesi oldu\u011fu bilinmektedir. Cadde kenar\u0131nda, k\u0131rm\u0131z\u0131 kesme ta\u015ftan ve bulundu\u011fu zeminin e\u011fik olmas\u0131na oranla y\u00fcksek in\u015fa edilen minare de 1900 y\u0131l\u0131ndaki onar\u0131m s\u0131ras\u0131nda Padi\u015fah Abd\u00fclhamit&#8217;in zaman\u0131n valisi K\u00e2mil Pa\u015fa&#8217;ya direktifleri sonucu Hac\u0131 Fehmi Pa\u015fa taraf\u0131ndan yapt\u0131r\u0131l\u0131r. Caminin zemin kat\u0131ndaki b\u00f6l\u00fcmde 1922-1927 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda da &#8220;\u015eems\u00fc&#8217;l Maarif \u0130lkokulu&#8221; ad\u0131yla hizmet veren okul da S\u00fcleyman Efendi taraf\u0131ndan yapt\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00f6zel okul &#8220;Gerekli e\u011fitim ko\u015fullar\u0131na sahip olmamas\u0131&#8221; gerek\u00e7esiyle kapat\u0131ld\u0131ktan sonra ayn\u0131 yer bir d\u00f6nem yard\u0131m kurulu\u015flar\u0131nca kullan\u0131l\u0131r. 1934 y\u0131l\u0131nda da onar\u0131m g\u00f6ren caminin d\u0131\u015f merdivenleri alt\u0131nda bulunan sebil yak\u0131n d\u00f6nemde yap\u0131lan onar\u0131m s\u0131ras\u0131nda kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 14 Nisan 1953 Sal\u0131 g\u00fcn\u00fc ve gecesi meydana gelem depremlerde caminin minaresi ve alemi de ciddi bi\u00e7imde e\u011filir. Minaredeki g\u00fcney y\u00f6n\u00fcne do\u011fru g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz e\u011fiklik g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar onar\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\r\n<br \/>\r\n<a href=\"http:\/\/kentyasam.com.tr\/images\/2016\/201612221503183936.jpg\" class=\"thickbox\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/kentyasam.com.tr\/images\/2016\/201612221503183936.jpg\" align=\"left\" style=\"width:200px; border:3px solid #dddddd; margin:5px;\" border=\"0\"\/><\/a>Di\u011fer \u00f6nemli cami ise Tan Mahallesi&#8217;nde, eski ad\u0131 M\u00fcft\u00fc Sokak olan 838. Sokak&#8217;ta bulunan Naturzade Camisi&#8217;dir. 18. Y\u00fczy\u0131l&#8217;\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131 ile 19. Y\u00fczy\u0131l ba\u015flar\u0131nda yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen caminin kimin taraf\u0131ndan yapt\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bilinmemektedir. Mimar\u0131 Yozgatl\u0131 Hac\u0131 Mustafa efendi&#8217;dir. 1874 y\u0131l\u0131nda \u00f6nemli oranda tamir ettirilen caminin medresesi 1887 y\u0131l\u0131nda t\u00fcccar Sabri efendi taraf\u0131ndan onart\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Baz\u0131 kaynaklarda &#8220;Kad\u0131zade Camisi&#8221; ya da &#8220;Nat\u0131rzade Camisi&#8221; olarak da belirtilmektedir. Bah\u00e7esinde k\u00fc\u00e7\u00fck bir hazire bulunmaktad\u0131r. Ayn\u0131 b\u00f6lgede 1878 y\u0131l\u0131nda a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildi\u011fimiz Nat\u0131rzade Mektebi ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan M\u00fcsl\u00fcman &#8211; T\u00fcrk ilkokulu ise g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ula\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\r\n<br \/>\r\n<a href=\"http:\/\/kentyasam.com.tr\/images\/2016\/201612221503313936.jpg\" class=\"thickbox\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/kentyasam.com.tr\/images\/2016\/201612221503313936.jpg\" align=\"right\" style=\"width:200px; border:3px solid #dddddd; margin:5px;\" border=\"0\"\/><\/a>Bir di\u011fer cami olan Asmal\u0131 Mescit ise E\u015frefpa\u015fa Caddesi ile cami ile ayn\u0131 ad\u0131 ta\u015f\u0131yan 827. Sokak&#8217;\u0131n kesi\u015fti\u011fi k\u00f6\u015fede yer al\u0131r. 19. Y\u00fczy\u0131l&#8217;\u0131n ba\u015flar\u0131nda faal oldu\u011fu bilinen cami, ge\u00e7irdi\u011fi yang\u0131ndan sonra 1894 y\u0131l\u0131nda yeniden in\u015fa edilir. Mescit&#8217;in bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc E\u015frefpa\u015fa Caddesi&#8217;nin a\u00e7\u0131lma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 s\u0131ras\u0131nda y\u0131k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\r\n<br \/>\r\n<a href=\"http:\/\/kentyasam.com.tr\/images\/2016\/201612221503543936.jpg\" class=\"thickbox\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/kentyasam.com.tr\/images\/2016\/201612221503543936.jpg\" align=\"left\" style=\"width:200px; border:3px solid #dddddd; margin:5px;\" border=\"0\"\/><\/a>Semtteki bir ba\u015fka cami ise Tuzcu Mahallesi 767. Sokak, numara 7 adresindeki Kalafat Camisi&#8217;dir. \u0130ki\u00e7e\u015fmelik&#8217;te g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ula\u015fmam\u0131\u015f baz\u0131 camilerin de varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmekteyiz. Bunlardan biri eski ad\u0131yla Cami-i Atik Mahallesi olan semtin, Toraman Mahallesi&#8217;nde yer alan Dar\u00fc&#8217;l-Kura Medresesi Camisi&#8217;dir. Tuzcuzade Ahmet A\u011fa&#8217;n\u0131n o\u011flu ve Dervi\u015f Mehmet A\u011fa ad\u0131yla da bilinen \u015eeyh\u00fc&#8217;l-kur\u00e2 H\u00e2f\u0131z Hac\u0131 Mehmet Efendi taraf\u0131ndan 18. Y\u00fczy\u0131l&#8217;\u0131n ilk yar\u0131s\u0131nda yapt\u0131r\u0131lan medresenin yan\u0131nda bulunan cami 18. Y\u00fczy\u0131l ortalar\u0131nda Mehmet Pa\u015fa&#8217;n\u0131n k\u0131z\u0131 Ay\u015fe Han\u0131m taraf\u0131ndan in\u015fa ettirilir.<br \/>\r\n<br \/>\r\nMezarl\u0131kba\u015f\u0131&#8217;nda yer al\u0131p da g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ula\u015fmayan bir ba\u015fka cami ise Irgat Pazar\u0131 Camisi&#8217;dir. 1774 y\u0131l\u0131na ait vakfiyeden banisinin Hac\u0131 Mustafa Efendi oldu\u011fu anla\u015f\u0131lan cami Evliya \u00c7elebi&#8217;nin s\u00f6z etti\u011fi \u0130sa Hocao\u011flu Hac\u0131 Mustafa Camisi ise, 1670 y\u0131l\u0131ndan \u00f6nce in\u015fa edilmi\u015f olmal\u0131d\u0131r. 1772 y\u0131l\u0131nda yan\u0131nda bulunan yedi d\u00fckkan\u0131 ve bir ya\u011fhanesi ile birlikte ge\u00e7irdi\u011fi yang\u0131ndan sonra 1774 y\u0131l\u0131nda Haf\u0131z Hac\u0131 Sar\u0131m \u0130smail bin Ahmet Efendi taraf\u0131ndan yeniden yapt\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu caminin sonralar\u0131 &#8220;Y\u0131k\u0131k Minare&#8221; olarak adland\u0131r\u0131lan yer ad\u0131yla ilgisi oldu\u011fu da d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir.<br \/>\r\n<br \/>\r\nSemtte varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildi\u011fimiz mescidlerden biri 773. Sokak a\u011fz\u0131nda yer alan ve t\u00fcm\u00fc gibi g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ula\u015fmayan Hasan Hoca Mescidi&#8217;dir. Ali Efendi adl\u0131 bir ki\u015fi taraf\u0131ndan yapt\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olup bulundu\u011fu mahallenin ge\u00e7irdi\u011fi b\u00fcy\u00fck yang\u0131ndan sonra 1874 y\u0131l\u0131nda Hallac Hasan A\u011fa taraf\u0131ndan yeniden in\u015fa ettirildi\u011fi bilinmektedir. 1930&#8217;lar\u0131n sonunda vak\u0131flar y\u00f6netimi taraf\u0131ndan \u015fahsa sat\u0131larak konut olarak kullan\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Di\u011fer mescitler aras\u0131nda ise Ak\u00e7al\u0131 Mescid, Batc\u0131 Mescid, Kutubo\u011flu Mescidi, Mezarl\u0131kba\u015f\u0131 Mescidi ve \u00dcmm\u00fchan Hatun Mescidi&#8217;dir.<br \/>\r\n<br \/>\r\nS\u00f6z\u00fc ge\u00e7mi\u015fken 17. Y\u00fczy\u0131l ortalar\u0131nda \u015fehrin geli\u015fmesine paralel olarak ortaya \u00e7\u0131kan T\u00fcrk mahallelerinden biri olan Cami-i Atik Mahallesi&#8217;nden de s\u00f6z etmek isterim. 19. Y\u00fczy\u0131l ortalar\u0131nda gerek kaplad\u0131\u011f\u0131 alan gerekse n\u00fcfus a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u015fehrin en b\u00fcy\u00fck mahallesi olan Cami-i Atik, Beyler Sokak&#8217;tan \u0130ki\u00e7e\u015fmelik&#8217;e kadar uzanan bir alan \u00fczerinde her biri cami veya mescit etraf\u0131nda toplanmak \u00fczere on d\u00f6rt b\u00f6lgeye yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ahmet A\u011fa, Elhac Mahmut, Sar\u0131 Haf\u0131z, Ali A\u011fa, Elhac \u0130brahim, Hac\u0131 Mehmet, Esnaf \u015eeyhi, Nat\u0131rzade, Ak\u00e7al\u0131, K\u0131l\u0131\u00e7c\u0131 (K\u0131lc\u0131), Arnabut (Arnavut), Odunkap\u0131, Kestelli ve Kahraman adlar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan bu b\u00f6lgelerden b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131, 1885&#8217;te muhtarl\u0131k te\u015fkilat\u0131n\u0131n kurulmas\u0131 nedeniyle mahallelerin yeniden d\u00fczenlenmesiyle ba\u011f\u0131ms\u0131z mahalle stat\u00fcs\u00fc kazanm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\r\n<br \/>\r\n\u0130ki\u00e7e\u015fmelik&#8217;te tarih i\u00e7inde yer alan okul ve medreselerin belki de en \u00f6nemlisi Cami-i Atik Mahallesi&#8217;nde, 19. Y\u00fczy\u0131l sonlar\u0131na do\u011fru Hac\u0131 Mustafa k\u0131z\u0131 Fatma Han\u0131m taraf\u0131ndan yapt\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olan Fatma Hatun Medresesi&#8217;dir. Fatma Han\u0131m&#8217;\u0131n \u0130ki\u00e7e\u015fmelik semti sakinlerinden Kasapba\u015f\u0131 \u015eerif Ahmet Efendi&#8217;nin annesi ve Nat\u0131rzade Hac\u0131 Mehmet ve Hasan A\u011fa camileri ile Asmal\u0131 ve Toraman mescitlerinin tamirleri yard\u0131mlar\u0131n\u0131 yapan; bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda Hisar ve Kestane Pazar\u0131 camileri ile Guraba Hastanesi vak\u0131flar\u0131n\u0131n kurulmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan ki\u015fi oldu\u011fu tahmin edilmektedir.<br \/>\r\n<br \/>\r\n\u0130ki\u00e7e\u015fmelik Camisi zemin kat\u0131ndaki b\u00f6l\u00fcmlerde, \u0130zmir e\u015fraf\u0131ndan ve \u0130zmir Belediye \u00e2zas\u0131 olan Hac\u0131 Haf\u0131z S\u00fcleyman Efendi taraf\u0131ndan 1897 y\u0131l\u0131nda a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olan \u015eems\u00fclmaarif Okulu 1927 y\u0131l\u0131nda, gerekli e\u011fitim \u015fartlar\u0131na sahip olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kapat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\r\n<br \/>\r\nSemtte, \u0130zmirli Sad\u0131k Efendi taraf\u0131ndan 1901 y\u0131l\u0131nda a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f bir ba\u015fka \u00f6zel okul ise Burhan\u00fclmaarif Mektebi&#8217;dir.<br \/>\r\n<br \/>\r\n\u00c7ukur\u00e7e\u015fme mevkiinde 1884 y\u0131l\u0131nda a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olan Burhanzade Mektebi ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan M\u00fcsl\u00fcman-T\u00fcrk ilkokulunun 1885 y\u0131l\u0131nda Yap\u0131c\u0131o\u011flu&#8217;nda a\u00e7\u0131lan bir de \u015fubesi bulundu\u011fu bilinmektedir. Di\u011fer bir medrese ise Kestelli Yoku\u015fu \u00fczerinde bulunan Ahmet Re\u015fit Efendi Medresesi&#8217;dir. 1750 y\u0131l\u0131nda, Katipzade ailesinden m\u00fcderris Hac\u0131 Osman Efendi&#8217;nin babas\u0131 Hac\u0131 Ahmet Re\u015fit Efendi taraf\u0131ndan yapt\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olan ortas\u0131 avlulu medrese Katipzade ad\u0131yla da an\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Di\u011fer bir benzer kurulu\u015f olan ve 18. Y\u00fczy\u0131l&#8217;\u0131n ba\u015flar\u0131nda, Berberzade Hac\u0131 Mehmet Efendi taraf\u0131ndan yapt\u0131r\u0131lan medresede Berberzade Medresesi&#8217;nde 20. Y\u00fczy\u0131l ba\u015flar\u0131nda on bir h\u00fccre ve bir dershane bulundu\u011fu bilinmektedir.<br \/>\r\n<br \/>\r\nS\u00f6z\u00fc edilmesi gerekli bir ba\u015fka okul ise Orta Hamidiye (g\u00fcn\u00fcm\u00fczde G\u00fcng\u00f6r) Mahallesi&#8217;nde, Yavan \u00c7e\u015fme civar\u0131nda 1881 y\u0131l\u0131nda a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f, g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ula\u015fmayan Memduhiye Mektebi adl\u0131 M\u00fcsl\u00fcman-T\u00fcrk ilkokuludur. 1896 y\u0131l\u0131nda \u0130ki\u00e7e\u015fmelik&#8217;te Haf\u0131z S\u00fcleyman Efendi ad\u0131yla bir de \u015fubesi a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir.<br \/>\r\n<br \/>\r\n<a href=\"http:\/\/kentyasam.com.tr\/images\/2016\/201612221503253936.jpg\" class=\"thickbox\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/kentyasam.com.tr\/images\/2016\/201612221503253936.jpg\" align=\"left\" style=\"width:250px; border:3px solid #dddddd; margin:5px;\" border=\"0\"\/><\/a>B\u00f6lgede tarih i\u00e7inde kalm\u0131\u015f bir de ortodoks okulu bulunmaktad\u0131r. Yukar\u0131 Aya Yani Mahallesi&#8217;nde Evangelik Rum Okulu&#8217;nun bir \u015fubesi olarak a\u00e7\u0131lan Saint Jean Theologos Okulu&#8217;nda Rum k\u0131zlar e\u011fitim g\u00f6rmekteydi. 19. Y\u00fczy\u0131l sonlar\u0131nda 360 \u00f6\u011frencinin \u00f6\u011frenim g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bilinen okul binalar\u0131 Cumhuriyet d\u00f6neminde \u0130ki\u00e7e\u015fmelik Halk E\u011fitimi Merkezi olarak kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\r\n<br \/>\r\nSemtin tarihi hamamlar\u0131ndan da s\u00f6z etmemiz gerekir. Bunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda 841. Sokak&#8217;ta bulunan \u00c7ukur Hamam gelir. Bat\u0131 cephesi Hac\u0131 Mehmet Camisi&#8217;ne biti\u015fik olan hamam\u0131n in\u015fa tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Bu nedenle Evliya \u00c7elebi&#8217;nin eserinde s\u00f6z\u00fc ge\u00e7en hamamla ayn\u0131 hamam olmas\u0131n\u0131 do\u011frular kan\u0131t da bulunmamaktad\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde &#8220;Yeni \u00c7ukur Hamam&#8221; ad\u0131yla i\u015fletilen yap\u0131n\u0131n giri\u015findeki levhada 1873 tarihi bulunmaktad\u0131r. Biti\u015fi\u011findeki Hac\u0131 Mehmet Camisi&#8217;nin ge\u00e7irdi\u011fi yang\u0131ndan sonra 1863 y\u0131l\u0131nda yeniden in\u015fa edildi\u011fini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurursak, Evliya \u00c7elebi&#8217;nin s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fi \u00c7ukur Hamam&#8217;\u0131n da o yang\u0131nda yok oldu\u011funu, cami yeniden in\u015fa edildikten sonra, 1873 y\u0131l\u0131nda, hamam\u0131n yerine de g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ula\u015fan yenisinin yap\u0131lm\u0131\u015f olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz.<br \/>\r\n<br \/>\r\nSemtin bir ba\u015fka hamam\u0131 ise eski ad\u0131 Halil Efendi Hamam\u0131 olan ve g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc onar\u0131m ve bak\u0131mdan sonra 1935 y\u0131l\u0131nda Ferah Hamam\u0131 olarak yeniden a\u00e7\u0131lan hamam\u0131d\u0131r.<br \/>\r\n<br \/>\r\nY\u0131k\u0131k Minare mevkiindeki Yeni \u015eark Hamam\u0131&#8217;n\u0131n in\u015fa tarihi ise kesin olarak bilinmemektedir. Hamam\u0131n E\u015frefpa\u015fa Caddesi&#8217;ne bakan giri\u015f cephesi, s\u00f6z konusu caddenin geni\u015fletilmesi s\u0131ras\u0131nda y\u0131k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 18. Y\u00fczy\u0131l eseri oldu\u011fu varsay\u0131lan hamam\u0131n giri\u015fe yak\u0131n &#8220;soyunmal\u0131k&#8221; b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yer alan s\u00fcslemelerde g\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrk bayra\u011f\u0131nda kullan\u0131lan &#8220;Hilal i\u00e7inde 5 \u0131\u015f\u0131nl\u0131 y\u0131ld\u0131z&#8221; motifinin \u0130zmir&#8217;deki ilk uygulama \u00f6rneklerinden biri bulunmaktad\u0131r. Bu motifin Sultan Abd\u00fclmecit d\u00f6nemimde kullan\u0131lmaya ba\u015flamas\u0131ndan yola \u00e7\u0131k\u0131larak, yap\u0131n\u0131n 19. Y\u00fczy\u0131l ortalar\u0131ndan sonra elden ge\u00e7irildi\u011fi de s\u00f6ylenebilir. Hamam yak\u0131n y\u0131llara kadar &#8220;Sa\u00e7mac\u0131 Hamam&#8221; ad\u0131yla bilinmekteydi.<br \/>\r\n<br \/>\r\n\u0130ki\u00e7e\u015fmelik&#8217;ten s\u00f6z ederken Juderia ve yavuthanelerden de s\u00f6z etmeden olmaz. &#8220;Yahudi Mahallesi&#8221; anlam\u0131ndaki Juderia s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc, \u0130zmir&#8217;de Yahudi cemaatinin yo\u011fun olarak bulundu\u011fu iki \u00f6nemli yerle\u015fim b\u00f6lgesi i\u00e7in kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Agora, Namazgah, Tilkilik, \u0130ki\u00e7e\u015fmelik civar\u0131ndaki Yahudi b\u00f6lgesi Birinci Juderia olarak an\u0131l\u0131rken, Kemeralt\u0131 i\u00e7lerine kadar uzanan bu b\u00f6lge, Havra Sokak ve Kemeralt\u0131 sinagoglar\u0131n\u0131 da i\u00e7ine almaktad\u0131r. \u0130kinci Juderia ise, 18. Y\u00fczy\u0131l sonunda imara a\u00e7\u0131lan Karata\u015f, Asans\u00f6r civar\u0131ndaki yerle\u015fmedir. Musevi Hastanesi, Asans\u00f6r, Ya\u015fl\u0131lar Yurdu ve Musevi Okulu Bene-Berit ve Beth-\u0130srael ve Ro\u015f Aaar sinagoglar\u0131 da bu b\u00f6lgededir. Birincisinde genellikle yoksul Yahudilerin oturmalar\u0131na kar\u015f\u0131n, \u0130kinci Juderia daha varl\u0131kl\u0131 Yahudiler&#8217;in oturdu\u011fu bir b\u00f6lgedir.<br \/>\r\n<br \/>\r\nJuderialar, Yahudilerin bir arada oturduklar\u0131 bir\u00e7ok evden olu\u015fan, kendine \u00f6zg\u00fc nitelikler ta\u015f\u0131yan yap\u0131 bi\u00e7imi olan yavuthaneleri de bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r. Bu ad \u00f6zellikle \u0130stanbul&#8217;daki benzerleri i\u00e7in &#8220;Yahudhane&#8221; olarak kullan\u0131l\u0131r. 1922 b\u00fcy\u00fck yang\u0131n\u0131 sonucu \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc yok olan Yahudihanelerden b\u00f6lgede yer alan \u00f6nemlileri \u015funlard\u0131r:<br \/>\r\n<br \/>\r\n1) Avram Elba\u011fl\u0131 Yahudihanesi: Irgatpazar\u0131&#8217;nda olan ve sahip olan ki\u015finin ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan bu yap\u0131, 20. Y\u00fczy\u0131l&#8217;\u0131n ba\u015f\u0131nda Yahudihane olarak kullan\u0131l\u0131yordu.<br \/>\r\n<br \/>\r\n2) Cevahircizade Hac\u0131 Yahudihanesi: Ke\u00e7eciler i\u00e7inde olan ve sahip olan ki\u015finin ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan bu yap\u0131, 20. Y\u00fczy\u0131l&#8217;\u0131n ba\u015f\u0131nda yahudihane olarak kullan\u0131l\u0131yordu.<br \/>\r\n<br \/>\r\n3) \u00c7olak Mustafa Efendi Yahudihanesi: Sahibi olan ki\u015finin ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan bu yap\u0131, 20. Y\u00fczy\u0131l&#8217;\u0131n ba\u015f\u0131nda Yahudihane olarak kullan\u0131l\u0131yordu.<br \/>\r\n<br \/>\r\n4) Halepli Han\u0131: \u0130ki\u00e7e\u015fmelik Caddesi&#8217;nde, Irgat Pazar\u0131 civar\u0131nda han. 19. Y\u00fczy\u0131l ba\u015flar\u0131nda in\u015fa edildi\u011fi tahmin edilen han, 20. Y\u00fczy\u0131l&#8217;\u0131n ba\u015f\u0131nda yahudihane olarak kullan\u0131l\u0131yordu.<br \/>\r\n<br \/>\r\n<a href=\"http:\/\/kentyasam.com.tr\/images\/2016\/201612221504023936.jpg\" class=\"thickbox\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/kentyasam.com.tr\/images\/2016\/201612221504023936.jpg\" align=\"left\" style=\"width:250px; border:3px solid #dddddd; margin:5px;\" border=\"0\"\/><\/a>5) Manisa &#8211; Akhisar Oteli: Konak \u0130l\u00e7esi Kurtulu\u015f Mahallesi&#8217;nde, Anafartalar Caddesi, numara 596 adresinde otel. Cumhuriyet d\u00f6nemine kadar &#8220;Yahudihane&#8221; olarak kullan\u0131lan yap\u0131, daha sonra Cumhuriyet&#8217;in ilk y\u0131llar\u0131nda 35 odal\u0131 &#8220;Manisa Oteli&#8221; olarak kullan\u0131lmaya ba\u015flar. 1970&#8217;li y\u0131llardan sonra \u00f6nemini yitiren ve Salih Acar taraf\u0131ndan \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan otel 2003 y\u0131l\u0131nda onar\u0131m g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.<br \/>\r\n<br \/>\r\n6) Mehmet Efendi Yahudihanesi: Halifa Sokak&#8217;ta, sahibi olan ki\u015finin ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan bu yap\u0131, 20. Y\u00fczy\u0131l&#8217;\u0131n ba\u015f\u0131nda Yahudihane olarak kullan\u0131l\u0131yordu. Ayn\u0131 ki\u015finin birisi \u015eahin Han\u0131 olmak \u00fczere iki Yahudihanesi daha bulunmaktayd\u0131.<br \/>\r\n<br \/>\r\n7) Mirkelamo\u011flu Yahudihanesi: Cumhuriyet \u00f6ncesinde Ke\u00e7eciler i\u00e7inde yer alan bir yahudihanedir.<br \/>\r\n<br \/>\r\n8) R\u0131za Efendi Yahudihanesi: Asmal\u0131 Mescit civar\u0131nda, zaman\u0131n Kantar Katibi R\u0131za Efendi&#8217;ye ait mekan.<br \/>\r\n<br \/>\r\n9) \u015eimuel Klomiri Yahudihanesi: Irgatpazar\u0131&#8217;nda olan ve sahip olan ki\u015finin ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan bu yap\u0131, 20. Y\u00fczy\u0131l&#8217;\u0131n ba\u015f\u0131nda Yahudihane olarak kullan\u0131l\u0131yordu.<br \/>\r\n<br \/>\r\n10) Algranti Yahudihanesi: Irgatpazar\u0131&#8217;nda bulunan ve sahip olan ki\u015finin ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan bu yap\u0131, 20. Y\u00fczy\u0131l&#8217;\u0131n ba\u015f\u0131nda Yahudihane olarak kullan\u0131l\u0131yordu.<br \/>\r\n<br \/>\r\n11) Yesari Bohor Alfazi Yahudihanesi: Irgatpazar\u0131&#8217;nda olan ve ayn\u0131 adl\u0131 ki\u015finin sahip oldu\u011fu bu yap\u0131n\u0131n, 20. Y\u00fczy\u0131l&#8217;\u0131n ba\u015f\u0131nda Yahudihane olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir.<br \/>\r\n<br \/>\r\nS\u00f6z\u00fc \u0130ki\u00e7e\u015fmelik semtinin &#8220;iki \u00e7e\u015fmesine&#8221; getirirken \u00f6ncelikle semtin di\u011fer \u00e7e\u015fmelerinden de s\u00f6z etmek gerekir. Bunlardan biri Toraman Mahallesi&#8217;nde yer alan Fatma Han\u0131m \u00c7e\u015fmesi&#8217;dir. 19. Y\u00fczy\u0131l&#8217;\u0131n sonlar\u0131na do\u011fru ayn\u0131 semtte oturan Kasapba\u015f\u0131zade \u015eerif Ahmet Efendi&#8217;nin annesi Mustafa k\u0131z\u0131 Fatma han\u0131m taraf\u0131ndan yapt\u0131r\u0131lan \u00e7e\u015fme g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ula\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\r\n<br \/>\r\nHasta Mescidi alt\u0131nda Hac\u0131 Mehmet Efendi taraf\u0131ndan yapt\u0131r\u0131lan Hasta Mescidi \u00c7e\u015fmesi de g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ula\u015fmam\u0131\u015f \u00e7e\u015fmelerden biridir. Bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Toraman Mahallesi&#8217;nde bulunan ayn\u0131 adl\u0131 mescidin alt\u0131nda yer alan Hac\u0131 Ahmet A\u011fa Sebili, 18. Y\u00fczy\u0131l sonlar\u0131nda Kasapzade Hac\u0131 Ahmet A\u011fa taraf\u0131ndan yapt\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Zamanla \u00f6n\u00fcnden ge\u00e7en yolun seviyesinden a\u015fa\u011f\u0131da kalm\u0131\u015f ve sonunda \u00f6n\u00fc toprakla doldurularak kullan\u0131lamaz hale gelmi\u015ftir.<br \/>\r\n<br \/>\r\n\u0130ki\u00e7e\u015fmelik&#8217;e gelince;<br \/>\r\n<br \/>\r\nHalen mevcut ve semte ad verdi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen, akmayan \u00e7e\u015fmelerden \u00fcstte olanda 1768 tarihi yaz\u0131l\u0131d\u0131r. Baz\u0131 rivayetlere g\u00f6re ise 1720 y\u0131l\u0131ndan \u00f6nce Damat \u0130brahim Pa\u015fa taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00e7e\u015fme tek oldu\u011fu d\u00f6nemde g\u00fcn\u00fcm\u00fczde gibi e\u011fimli bir yoku\u015fun \u00fcst\u00fcnde de\u011fil, son derece dik bir setin ba\u015flang\u0131c\u0131ndad\u0131r. O b\u00f6lgede antik d\u00f6nem yolu yani Ephesus kap\u0131s\u0131 arteri, \u00e7e\u015fmenin \u00f6n\u00fcnden de\u011fil, daha kuzeyde bir noktadan \u015fehre inmektedir. Ancak 18. Y\u00fczy\u0131l ba\u015f\u0131ndan itibaren b\u00f6lgede yerle\u015fimin \u00e7o\u011falmas\u0131 Ulu Mezarl\u0131k&#8217;\u0131n var olmas\u0131na neden olur ve mezarl\u0131\u011f\u0131n tam ortas\u0131nda ikinci bir ge\u00e7i\u015f yolu yarat\u0131l\u0131r. \u00d6te yandan antik yolun \u00fczeri konut yerle\u015fimi ile kapanmaya ba\u015flay\u0131nca; g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Bayramyeri Park\u0131&#8217;n\u0131n bulundu\u011fu \u015f\u00f6valye mezarl\u0131\u011f\u0131ndan ini\u015f yolu, yeni mezarl\u0131k i\u00e7inden ge\u00e7en yol ile birle\u015fip yepyeni bir ini\u015f imkan\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar. Bu yeni ini\u015f \u0130ki\u00e7e\u015fmelik Camisi \u00f6nlerinde antik yol ile birle\u015fir. S\u00f6z konusu b\u00f6l\u00fcmdeki seti yok etmek i\u00e7in yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmada kot d\u00fc\u015f\u00fcnce yeni \u00e7e\u015fme eskisinin alt\u0131na yap\u0131l\u0131r. Bu nedenle alttaki ikinci \u00e7e\u015fmenin yap\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n 1930 ya da 1962 y\u0131l\u0131nda olmas\u0131 olas\u0131 de\u011fildir. Yol i\u00e7in yap\u0131lan en \u00f6nemli \u00e7al\u0131\u015fma, yolun b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 Belediye Ba\u015fkan\u0131 E\u015fref Pa\u015fa taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilir. Daha sonra 1913 &#8211; 1917 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda \u0130zmir valili\u011fi yapan Rahmi Bey zaman\u0131nda tamamlan\u0131r.<br \/>\r\n<br \/>\r\nSemte ad\u0131n\u0131 veren &#8220;\u0130ki \u00c7e\u015fme&#8221;nin bu \u00e7e\u015fmeler olmad\u0131\u011f\u0131 ise kesindir. De\u011ferli ara\u015ft\u0131rmac\u0131 M\u00fcnir Aktepe&#8217;nin &#8220;\u0130zmir Sular\u0131, \u00c7e\u015fme ve Sebilleri ile \u015ead\u0131rvanlar\u0131 Hakk\u0131nda Bir Ara\u015ft\u0131rma&#8221; ba\u015fl\u0131kl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda Ba\u015fbakanl\u0131k Ar\u015fivi&#8217;nde bulunan M\u00fchimme Defteri&#8217;nden aktard\u0131\u011f\u0131 bir paragrafta \u015funlar yazmaktad\u0131r:<br \/>\r\n<br \/>\r\n<i>&#8220;Medinei \u0130zmir civar\u0131nda Sabun-hanelere karib mahalde vaki Damlac\u0131k nam p\u0131nar kimsenin m\u00fclk\u00fc olmayub bila sahip olma\u011fla ashab-\u0131 hayratdan bir kimse ol p\u0131nar\u0131n bir mikdar suyunu \u0130ki-\u00c7e\u015fme&#8217;ye icra ed\u00fcp?&#8221;<\/i><br \/>\r\n<br \/>\r\nBu yaz\u0131n\u0131n tarihi 1720 y\u0131l\u0131 A\u011fustos ay\u0131d\u0131r. Demek ki g\u00fcn\u00fcm\u00fczden \u00fc\u00e7 y\u00fcz y\u0131l \u00f6nce de b\u00f6lgede ayn\u0131 suyu kullanan iki \u00e7e\u015fme mevcuttur. Kald\u0131 ki 19. Y\u00fczy\u0131l sonlar\u0131nda yay\u0131mlanan bir\u00e7ok gazetede de \u0130ki\u00e7e\u015fmelik ad\u0131 ge\u00e7mektedir. Ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ula\u015fmam\u0131\u015f bu \u00e7e\u015fmelerin nerede olduklar\u0131na dair bir kay\u0131t bu g\u00fcne kadar ele ge\u00e7memi\u015ftir.<br \/>\r\n<br \/>\r\nBu nedenle semtin ad\u0131n\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki \u00e7e\u015fmelerden gelmedi\u011fi \u00e7ok a\u00e7\u0131kt\u0131r.<h3>Related Images:<\/h3>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"mh-excerpt\"><p>Biraz da d\u00fcnyada e\u015fi olmamas\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnerek uzun zamand\u0131r \u0130zmir&#8217;in kadim semtlerinden olan \u0130ki\u00e7e\u015fmelik&#8217;i yazmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordum ki Konak Belediyesi&#8217;nin \u00e7e\u015fmelerle ilgili yenileme bilgisi geldi. Uzun zamand\u0131r <a class=\"mh-excerpt-more\" href=\"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/2016\/12\/22\/ikicesmelikin-cesmeleri\/\" title=\"\u0130ki\u00e7e\u015fmelik&#8217;in \u00e7e\u015fmeleri\">[&#8230;]<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[34],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/101417"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=101417"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/101417\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=101417"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=101417"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kentyasam.com.tr\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=101417"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}